Το καλοκαίρι του 1962 στο Πέραμα ο Ντίνος Δημόπουλος γυρίζει τη ταινία, “Το ταξίδι” με την Αλίκη Βουγιουκλάκη. Μια ταινία με δραματικό στόρι (με την υπογραφή του Βαγγέλη Γκούφα) που δίνει την ευκαιρία στην Εθνική μας Σταρ να ξεφύγει από τους ανέμελους κινηματογραφικούς της ρόλους και να παίξει μακριά από τους βεντετισμούς των προηγούμενων και επόμενων ταινιών της.
Η πρωτοβουλία ανήκει στον Φιλοποίμενα Φίνο που εκείνη τη στιγμή πίστεψε ότι ήταν καιρός να φτιάξει μια διαφορετική ταινία για την Αλίκη. Έτσι γεννήθηκε το “Ταξίδι”.
Η Αλίκη στα γυρίσματα είναι σχεδόν ατημέλητη, κάποιες φορές με βρεγμένα τα μαλλιά,χωρίς μακιγιάζ, χωρίς τσαχπινιές, χωρίς να κοιτάζει κατάφατσα το φακό. Ένα πρόσωπο αγνώριστο, καθόλου ελκυστικό.
Ο σκηνοθέτης Ντίνος Δημόπουλος για μια ακόμη φορά πετυχαίνει να φτιάξει μια ταινία που θυμίζει περισσότερο λογοτεχνικό έργο παρά κινηματογραφικό φιλμ. Άλλωστε οι ταινίες του είχαν πάντα μια σπάνια φροντίδα, μια δεξιοτεχνία, μια προσωπική υπογραφή.
“Το Ταξίδι” είναι ίσως και η καλύτερη δουλειά στον κινηματογράφο, του Βαγγέλη Γκούφα. Ένας άνθρωπος που τίμησε με πάθος τα γράμματα, τις τέχνες και το πολιτισμό. Προσωπικός και στενός φίλος του Φίνου έδωσε στο “Ταξίδι” το σκληρό ρεαλισμό της εποχής με κατάλληλες πινελιές συναισθήματος.
Τη μουσική της ταινίας υπογράφει ο πρωτοεμφανιζόμενος Σταύρος Ξαρχάκος. Εδώ θα ακουστεί για πρώτη φορά το εκπληκτικό “Τα Δάκρυα μου είναι Καυτά” με τη Ζωή Φυτούση ενώ θα χρησιμοποιηθεί και η μελωδία από το “Για Χατήρι σου”. Και τα δυο μερικά χρόνια αργότερα θα τα ηχογραφήσει η Αλίκη σε δίσκο 33 στροφών.
Από τα υπόλοιπα μουσικά θέματα ξεχωρίζουν η “Βαρκαρόλα”, το “Χασάπικο” και το “Ζεϊμπέκικο” που χορεύει ο Νίκος Κούρκουλος σε μια σκηνή. Δισκογραφικά η μουσική του φιλμ κυκλοφόρησε το 1996 σε μια κασετίνα με σάουντρακ από τις ταινίες της Αλίκης.
Στο καστ συναντάμε σπουδαίους ηθοποιούς,από το Νίκο Κούρκουλο μέχρι τον Βασίλη Διαμαντόπουλο. Ο δεύτερος στο ρόλο του τρελό Μανώλη δίνει ρεσιτάλ ερμηνείας κουβαλώντας το ήθος και τη ποιότητα του. Ο Νότης Περγιάλης ως Γρηγόρης Γαβριήλοβιτς Βασιλειάδης μαγεύει το φακό ενώ η Ζωή Φυτούση παίζει και τραγουδά με την “υγρή” φωνή της.
Έξοχη από κάθε άποψη η Μαργαρίτα Λαμπρινού στο ρόλο της γεροντοκόρης και φυσικά “Όσκαρ”ερμηνείας στη Λίλη Παπαγιάννη που αφήνει εποχή ως διαβολική γυναίκα που φτύνει προσβολές στα μούτρα της κεντρικής ηρωίδας. Τυραννική και αδυσώπητη ως Σούλα Κλιρίδη φτιάχνει τον καλύτερο κινηματογραφικό της ρόλο σε μια ταινία που θυμίζει νεορεαλιστική ταινία του ιταλικού κινηματογράφου της δεκαετίας του 40.
Την εποχή των γυρισμάτων του “Ταξιδιού” η Αλίκη δίνει συνέντευξη στη Νατάσα Μπακογιαννοπούλου με τον τίτλο “Είμαι δυστυχισμένη”.
Σε αυτήν η ηθοποιός τονίζει μεταξύ άλλων ότι δεν είδε ποτέ τη δουλειά της ως μέσο για να βγάζει χρήματα και φυσικά προτιμά το θέατρο ενώ στον κινηματογράφο θα είναι παρούσα όσο είναι της μόδας. Η συγκεκριμένη συνέντευξη διεκόπη πολλές φορές από τα γυρίσματα της ταινίας αλλά και από και από τον εκνευρισμό της Αλίκης η οποία σχεδόν συνέχεια έσφιγγε τις μικρές γροθιές της.
“Το Ταξίδι” κάνει πρεμιέρα στις 3 Δεκεμβρίου 1962. Την πρωταγωνίστρια συνοδεύει η μητέρα της και το κοινό παρά τους ύμνους που γράφουν οι κριτικοί, απογοητεύεται καθώς στο φινάλε η Αλίκη πεθαίνει. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που λένε στον κόσμο έξω από τα σινεμά “μην μπείτε στο τέλος πεθαίνει”.
Εισπρακτικά συγκεντρώνει μόλις 76.395 εισιτήρια στις αίθουσες πρώτης προβολής σε Αθήνα, Πειραιά και Προάστια. Για την ιστορία να σημειωθεί ότι η ταινία έκανε καριέρα στη γειτονική Τουρκία με τίτλο “Son Yolcu.
Ο Άγγελος Φραντζής είναι ο σκηνοθέτης εκείνος που μετά από χρόνια «έστειλε» ένα μεγάλο μέρος του κοινού στις αίθουσες για να δει μία ελληνική ταινία, και μάλιστα εξαιρετική, σύμφωνα με την κριτική του Παναγιώτη Τιμογιαννάκη και πλήθος άλλων κριτικών και κοινού. Φυσικά, έχει στο ενεργητικό του και άλλες εξαιρετικές ταινίες και συνεργασίες, όπως επίσης και σχετικές σπουδές.
Τον συνάντησα τυχαία ένα μεσημέρι, Ακαδημίας και Ασκληπιού, λίγο πιο κάτω από το βιβλιοπωλείο ‘’Πολιτεία’’, και του είπα: ‘’θέλω να κάνουμε μία κουβέντα γιατί είδα την ταινία σου τρεις φορές, επειδή μου άρεσε η σκηνοθεσία και το θέμα της.’’ ‘’Βεβαίως, όποτε θέλεις…’’ μου απάντησε, κι έτσι κανονίσαμε να βρεθούμε και να τα πούμε για το Η Πόλη Ζει.
Από το λίγο που τον γνώρισα, ένιωθα σα να μιλάω με έναν φίλο παλιό, που είχαμε χαθεί και βρεθήκαμε τυχαία κάπου στην Αθήνα… Συζητώντας μαζί του για το σινεμά του, αλλά και το σινεμά ευρύτερα αισθάνθηκα πως κατάλαβα λίγο περισσότερο την ιδιαίτερη ματιά του πάνω στα τοπία και τα πρόσωπα-πως έγινα για μια στιγμή κοινωνός του κινηματογραφικού του σύμπαντος.
– Άγγελε, σπούδασες σκηνοθεσία στο Ανώτατο Ινστιτούτο Τεχνών των Βρυξελλών. Πώς αποφάσισες να ασχοληθείς με την σκηνοθεσία;
-Από πολύ μικρός, δηλαδή στα δώδεκά μου, ήθελα να κάνω κόμικς, ήτανε το πάθος μου και μελετούσα πολλούς ξένους δημιουργούς που έφτιαχναν κόμικς. Κινηματογράφο έβλεπαν πολύ οι γονείς μου και έτσι έβλεπα πολύ κι εγώ. Μεγαλώνοντας άρχισα να αντιλαμβάνομαι σιγά σιγά ότι αυτό που μου άρεσε στα κόμικς, στον κινηματογράφο μπορούσες να το κάνεις με πιο ολοκληρωμένο τρόπο. Το ‘’Satyricon’’ του Fellini είναι η ταινία που μου καθόρισε αυτό το πέρασμα στο σύμπαν του κινηματογράφου.
Για μένα είναι πολύ κοντά αυτές οι δύο ως τέχνες (cinema και comic)- έχουν ,θέλω να πω, κοινές δομές. Το κόμικ είναι σαν ένα ντεκουπάζ κινηματογραφικής σκηνής, μια σελίδα. Από την εφηβεία μου, λοιπόν, είχα αποφασίσει και είχα πει πως αυτό μου αρέσει να κάνω, κινηματογράφο, και άρχισα να ψάχνομαι.Πήγαινα θυμάμαι στην ταινιοθήκη που ήταν στην Κανάρη για να βλέπω ταινίες, και η πρόσβαση τότε ήταν πολύ πιο δύσκολη απ’ ό, τι είναι τώρα για να βρεις σπάνιες ταινίες να δεις… Κι έτσι, τελειώνοντας το λύκειο, έφυγα στο εξωτερικό για να πάω να σπουδάσω αυτό που ήθελα!
– Πώς ξεκίνησες να δουλεύεις στον χώρο του κινηματογράφου;
-Μετά τις σπουδές στις Βρυξέλες, επέστρεψα στην Αθήνα. Στις Βρυξέλες είχα κάνει ήδη μία μικρού μήκους εκτός σχολής. Βλέπεις, κάναμε και στην σχολή μικρά ταινιάκια. Γύρισα Ελλάδα γιατί δεν άντεχα το κλίμα έξω, κι έκανα κι εδώ μικρού μήκους ταινίες και ταυτόχρονα δούλεψα στο πλάι του Θόδωρου Αγγελόπουλου στην ταινία ‘’Το Βλέμμα του Οδυσσέα’’, ενώ το 1998 άρχισα να δουλεύω για την πρώτη μου μεγάλου μήκους ταινία ‘’Polaroid’’ που προβλήθηκε το 2000.
-Κοίτα, είχα εμμονή με το νέο ελληνικό κινηματογράφο, μου άρεσε πάρα πολύ. Είχα μεγάλη αγάπη για τον Θόδωρο Αγγελόπουλο, για το Νίκο Παναγιωτόπουλο που ήμασταν στενοί φίλοι και είναι εκείνος που με έχει επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό σε πράγματα που έχω κάνει.
Ο Νικολαΐδης, ο Πανουσόπουλος, ο Τορνές, ο Τσεμπερόπουλος, όλοι αυτοί ήταν οι σκηνοθέτες που τους ένιωθα δικούς μου. Από ξένους σκηνοθέτες είναι πάρα πολλοί! Θα σου πω ορισμένους, ο Fellini ήταν πάντα από τους αγαπημένους μου, ο Godard, ο Lynch, ο Żuławski, όλοι αυτοί, που είναι εντελώς διαφορετικοί μεταξύ τους, αλλά είναι όλοι αυτοί που είχα ως πρότυπα.
– Η ταινία σου “Ευτυχία” έχει κόψει μέχρι στιγμής ένα τεράστιο αριθμό εισιτηρίων. Τι ήταν εκείνο, πιστεύεις, που έκανε την ταινία τόσο αρεστή στο κοινό;
-Νομίζω αυτό που άγγιξε πολύ είναι η προσωπικότητα της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, η ελευθερία που είχε απέναντι στα πράγματα, η ορμή και η φόρα της για ζωή που ξεπερνούσε όλα τα προβλήματα και τις δυσκολίες, και ταυτόχρονα οι αντιφάσεις της, διότι με έναν τρόπο, έχει κάτι για μένα που είναι σαν θηλυκός Ζορμπάς αν θες, και αυτό είναι κάτι που άγγιξε. Βεβαίως, η Ευτυχία είναι παράλληλα και μια διανοούμενη, και μια καλλιτέχνιδα και μια ποιήτρια.
Αυτό είναι μάλλον το ένα κομμάτι που άγγιξε το κοινό πάρα πολύ, το ότι άρεσε ο τρόπος που την προσεγγίσαμε, ο τρόπος που την ερμηνεύσαμε, και το άλλο κομμάτι το γεγονός ότι είναι μία ταινία που σέβεται τον θεατή από πλευράς δουλειάς. Δεν θα κρίνω φυσικά αν είναι καλή ή κακή, έγινε όμως με πολλή δουλειά και πολύ κόπο από όλους τους συντελεστές για να βγει άρτια η δουλειά μας και προφανώς αυτό φαίνεται.
– Πώς ξεκίνησες να δουλεύεις την ταινία;
-Αυτό ήταν ένα project που υπήρχε στα σκαριά ενός παραγωγού, πολύ διαφορετικό, με άλλον σκηνοθέτη και επειδή δεν ευδοκίμησε, δεν μπόρεσαν να βρουν τα χρήματα, άλλαξε χέρια η παραγωγή και όπως καταλαβαίνεις και όλο το σχήμα. Κι έτσι, πρότειναν σε εμένα να το κάνω, και είναι η πρώτη φορά που δούλεψα πάνω σε ένα σενάριο που ήταν ήδη έτοιμο από την Κατερίνα Μπέη, γιατί μέχρι τώρα δούλευα στις ταινίες μου αρχικώς με τους συνεργάτες μου, φτιάχνοντας το σενάριο πάνω σε μια δική μου ιδέα.
Ενώ στην Ευτυχία υπήρχε ήδη το θέμα, και όταν μου το έδωσαν να το διαβάσω είπα ‘’θέλω να το κάνω’’, γιατί ήταν ένα σενάριο με μια αντικειμενική ματιά και καθόλου αγιογραφία. Και να σου πω πως οι βιογραφίες δεν μου αρέσουν καθόλου, δεν είναι το είδος του κινηματογράφου που μου αρέσει. Δεν είναι κάτι που με ενδιαφέρει ως θεατής θέλω να πω.
– Μίλησέ μου και για τους ηθοποιούς της ταινίας…
-Αυτό ήταν ένα μεγάλο στοίχημα από την αρχή, το βασικό ήταν η Ευτυχία και το πώς θα γίνει αυτή η προσέγγιση. Είχαμε αποφασίσει από την αρχή να είναι δύο οι ηθοποιοί που θα κάνουν την Παπαγιαννοπούλου σε διαφορετικές ηλικίες και προσπαθήσαμε και το δουλέψαμε πολύ, έτσι ώστε να μη χαθεί η ενότητα και η ταύτιση του θεατή, γιατί αυτό από τη φύση του έχει μεγάλη δυσκολία.
Αλλά, είχα την τύχη να έχω δύο πολύ σπουδαίες πρωταγωνίστριες για αυτό το ρόλο, και το αποτέλεσμα με τις ερμηνείες τους είναι παραπάνω κι απ’ αυτό που είχα φανταστεί. Με την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη είναι η πρώτη φορά που συνεργάστηκα και η χαρά μου ήταν μεγάλη, με την Κάτια Γκουλιώνη έχουμε δουλέψει πολύ στο παρελθόν και έχουμε κάνει ταινίες, πέρα όμως από τον ρόλο της Ευτυχίας, στην ταινία υπάρχει ένα μεγάλο επιτελείο σημαντικών ηθοποιών, που δούλεψαν πολύ στις πρόβες και τα γυρίσματα και ,υποκριτικά, όσο διαφορετικοί ρόλοι κι αν είναι, αυτό που ήθελα να φανεί είναι να βγαίνουν από έναν ίδιο κόσμο.
Ήμουν πολύ τυχερός γιατί είχα πολύ γόνιμες συνεργασίες, γιατί όλοι οι ηθοποιοί το άγγιξαν το θέμα της Ευτυχίας με πολλή αγάπη και πολύ σεβασμό και μπήκανε βαθιά στο ρόλο τους.
Ο Άγγελος Φραντζής.
– Ο “Λουκάς” κλέβει τις εντυπώσεις. Είχε στην αληθινή ζωή της έναν φίλο εγκάρδιο σαν τον Λουκά η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου ή είναι μυθοπλασία;
-Βεβαίως και ήταν υπαρκτό πρόσωπο και στενός φίλος της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου ο Λουκάς, το μόνο που είναι μυθοπλαστικό είναι το κομμάτι ότι έμενε μαζί τους. Στην πραγματικότητα, έμενε ακριβώς δίπλα από το σπίτι τους και περνούσαν πολλές ώρες μαζί και ήταν σαν οικογένεια.
Για μένα ήταν από την αρχή ένας ενδιαφέρων ρόλος, μια προσωπικότητα έντονη ο Λουκάς που ήθελα να τον ‘’φωτίσω’’ μέσα από την σχέση του με την Ευτυχία. Ήταν κάτι ιδιαίτερο για την κοινωνία της εποχής, αλλά και η ίδια η σύνδεσή του με την στιχουργό υπήρξε ιδιαίτερη. Στάθηκε σε εκείνη ως φίλος-αδερφός. Οι δυο τους ενώνονται μέσα από την διαφορετικότητά τους ως χαρακτήρες και κρατάει ο ένας του άλλου το χέρι μέχρι τα βαθιά γεράματά τους.
– Το αποτέλεσμα της δουλειάς σου πάντως -σκηνοθετικά μιλάω πάντα- δίνει την εντύπωση ενός ανθρώπου που κατατρύχεται από τελειομανία. Αυτό εισέπραξα βλέποντας την ταινία τρεις φορές!
-Τρεις φορές;!(με έκπληξη) Χαίρομαι πολύ που σου άρεσε, Γιάννη. Κοίτα, είναι ο τρόπος που δουλεύω αυτός, αν και σε όλες μου τις ταινίες εγώ βλέπω συνέχεια ατέλειες, βλέπω συνεχώς πράγματα που θα ήθελα να τα κάνω καλύτερα, αλλά σημασία έχει η επιμονή στη δουλειά μέχρι να εισπράξεις κάτι θετικό, κάτι καλό πάνω σε αυτό που δουλεύεις, νομίζω ότι κατά βάθος ο καθένας μας μέσα του ξέρει πότε έχει πετύχει κάτι…
– Πώς αντιμετωπίζεις την κριτική;
-Η κριτική με ενδιαφέρει πάρα πολύ όταν είναι σοβαρή και έχει να πει επί της ουσίας κάτι, ειδάλλως η κριτική για την κριτική με αφήνει παντελώς αδιάφορο. Με ενδιαφέρον διαβάζω κριτικά κείμενα, επειδή κι εγώ έγραφα για πάρα πολλά χρόνια κριτική, μου αρέσει σαν διαδικασία, είναι κάτι που γοητεύει γιατί είναι μια προέκταση της απόλαυσης και της σκέψης, είτε είναι μία κριτική αρνητική είτε θετική.
Αυτό που δεν μου αρέσει είναι η επιπολαιότητα στην κριτική. Για να κάνεις μία ταινία έχει πάρα πολύ κόπο και θα ήθελα και ο κριτικός να κάνει κόπο και να δει κανονικά μια ταινία για να γράψει και όχι επιφανειακά. Οι έτοιμες λύσεις και τα έτοιμα λόγια δεν είναι πράγματα που υπολογίζω.
-Με τις πρώτες πληροφορίες για μια ταινία για την Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου ήμουν επιφυλακτικός. Όταν βγήκε στις αίθουσες και διάβασα και την κριτική του Παναγιώτη Τιμογιαννάκη, ενός κριτικού που εκτιμώ και σέβομαι απεριόριστα για την καθαρότητα της άποψής του, πήγα και την είδα χωρίς δεύτερες σκέψεις πια.
-Είναι σπουδαίος ο Παναγιώτης. Αυτό που μου αρέσει σε μία κριτική ,στο είπα και προηγουμένως, είναι η κριτική που έχει επιχειρήματα, που λέει κάτι, που όντως ο άλλος έχει μία σκέψη πάνω στο θέμα που είδε , για να σου φανεί ενδιαφέρον, έτσι ώστε να σε παρακινήσει και να πας να δεις μια ταινία που σε άλλη φάση μπορεί και να μην πήγαινες. Κάποιος καλός αντικειμενικά κριτικός κινηματογράφου μπορεί να το καταφέρει αυτό, όπως λειτούργησε σε εσένα ο Παναγιώτης Τιμογιαννάκης, γιατί την αξία τους κάποιοι κριτικοί την έχουν αποδείξει μέσα από την δουλειά τους εδώ και πολλά χρόνια.
– Πες μου τρία τραγούδια της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου που σε χτυπάνε στην καρδιά.
– Όνειρο Απατηλό, Όλα είναι ένα ψέμα, Είμαι αητός χωρίς φτερά.
– Μίλησέ μου για τις ταινίες σου, μικρού και μεγάλου μήκους, να τις μάθουν και κάποιοι αναγνώστες που ίσως να μην ξέρουν παλαιότερες δουλειές σου και ορισμένοι μπορεί να σε ψάξουν μετά στο…Youtube!
-Τις μικρού μήκους είναι πολύ δύσκολο κανείς να τις βρει, μία μόνο υπάρχει στο Youtube, αν θέλει κάποιος να τη δει, το ‘’Δεκαεννιά’’. Είναι αυτή που έκανα αμέσως μόλις γύρισα στην Ελλάδα μετά τις σπουδές και έχει έντονα το στοιχείο της νοσταλγίας που ήμουν μακριά και μου λείπανε οι φίλοι, οι δικοί μου, η Αθήνα και όλα αυτά…
Η πρώτη μου μεγάλου μήκους το ‘’Polaroid’’ του 2000 υπάρχει επίσης στο YouTube, έγινε με μια παρέα φίλων αυτή η ταινία, των δικών μου φίλων φυσικά, και έχει έτσι μία βάση ντοκιμαντερίστικη αν μπορώ να το πω αυτό. Έχει να κάνει με το τι είναι αυτό που μπορεί να μας ενώσει και να δράσουμε συλλογικά σε οποιονδήποτε τομέα και τι θα πει συλλογικότητα ουσιαστικά, είτε αυτό αφορά το ανέβασμα μιας παράστασης, είτε το να διοργανώσεις ένα πάρτυ με την παρέας σου, είτε τον πολιτικό ακτιβισμό…
Παίζει η ταινία σε διάφορα μέτωπα. Η επόμενη ταινία μου ‘’Το όνειρο του σκύλου’’ είναι μία ταινία στην οποία παίζουν ο Μαρκουλάκης, ο Σερβετάλης, ο Στέργιογλου, η Τρικαλιώτη, η Σακκά και άλλοι πολλοί ηθοποιοί. Είναι μία ταινία ανάμεσα στο όνειρο και στην πραγματικότητα, διαδραματίζεται μέσα σε μία νύχτα στην Αθήνα, μία Αθήνα πολύ διαφορετική από αυτό που έχουμε συνηθίσει , που πατάει κάπως σε κάτι πολύ παράδοξο και σουρεαλιστικό και μιλάει για το τι θα πει συνάντηση, για τη συνάντηση δύο ανθρώπων, αλλά με πάρα πολλούς ήρωες που διαπλέκονται μέσα στην πόλη.
Μετά έκανα το ‘’Μέσα στο δάσος’’ που ήταν μία ερωτική ιστορία ανάμεσα σε δύο αγόρια και ένα κορίτσι- στα όρια του experimental θα έλεγα και με τρεις διαφορετικές εκδοχές. Λειτούργησε ως ταινία σε φεστιβάλ του εξωτερικού και εδώ, αλλά και ως εικαστικό έργο για Gallery. Ακολούθησε το ‘’Σύμπτωμα’’, που είναι μια ταινία η οποία δανείζεται κώδικες από ταινίες είδους θα έλεγε κανείς, αλλά που έχει να κάνει με το τι θα μπορούσε να είναι ο διάβολος και τι νομίζουμε εμείς ότι είναι ο διάβολος…
Αυτή την ταινία τη γύρισα όλη χειμώνα στην Αμοργό, και διαδραματίζεται σε ένα νησί σε αυτή την ατμόσφαιρα. Πέρσι, η άλλη ταινία που βγήκε στις αίθουσες είναι το ‘’Ακίνητο ποτάμι’’ που είναι μια ταινία που γύρισα στη Σιβηρία και που αφορά ένα ζευγάρι το οποίο έρχεται αντιμέτωπο με ένα μη εξηγήσιμο γεγονός. Τον Δεκέμβρη του ’19 βγήκε η ‘’Ευτυχία’’.
– Με το θέατρο ή την τηλεόραση θα ήθελες να ασχοληθείς;
-(σκεπτικός) Με την τηλεόραση είναι πολύ δύσκολα τα πράγματα νομίζω, ειδικά τώρα με την επιτυχία της ‘’Ευτυχίας’’ μου έχουν κάνει διάφορες προτάσεις. Αν ασχολιόμουν με την τηλεόραση θα το έκανα με όρους παραγωγικούς που δεν ξέρω αν θα ευδοκιμούσαν, γιατί δεν είναι μόνο το θέμα των χρημάτων για μια παραγωγή, μπορεί να γίνει μια καλή δουλειά και με λίγα χρήματα, απλά ο τρόπος που δουλεύω δεν ξέρω πώς θα λειτουργούσε.
Χρειάζεται μία απόλυτη δημιουργική ελευθερία, για να κάνεις κάτι ενδιαφέρον- αυτό στην τηλεόραση δεν είναι εύκολο. Στο θέατρο έχω κάνει ορισμένες δουλειές που άπτονται κάπως του cinema, που ο κινηματογράφος είναι μέρος τους μ’ έναν τρόπο, πράγματα όχι αμιγώς θεατρικά, και οι παραστάσεις που έχω κάνει στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών και στο φεστιβάλ Αθηνών, όπως ‘’Το μέσα στο δάσος’’, ήταν δουλειές που είχαν μια σχέση με τον κινηματογράφο.
Μια παλιά Ελληνική ταινία (κωμωδία) με τίτλο, “Μην είδατε τον Παναή” με πρωταγωνιστές τους Θανάση Βέγγο και Ανδρέα Μπάρκουλη, γυρίστηκε το 1962 στην Χαλκίδα. Το FONH FILMS έψαξε και βρήκε που γυρίστηκε η ταινια σε ποια μέρη, μετά από 58 χρόνια. Στην όμορφη Χαλκίδα έγιναν τα γυρίσματα και έδειξαν τον δρόμο για ταινίες πέρα από την Αθήνα και την Θεσσαλονίκη.
Μόνο τα κάγκελα της παραλίας στον Πορθμό του Ευρίπου έμειναν ίδια μετά από τόσα χρόνια που γυρίστηκε η ταινία.
Στο βάθος το επιβλητικό ξενοδοχείο Lucy Hotel που έγιναν τα γυρίσματα. Κάτω φωτό πως ήταν παλιά. Ένα άκρως επιβλητικό κτίριο που λειτουργεί και τώρα ως ξενοδοχείο σε περίοπτη θέση στην Χαλκίδα, λίγο μετά την παλιά γέφυρα. Στο έργο δείχνει τους πρωταγωνιστές να φτάνουν με το τρένο στην Χαλκίδα και τον Θανάση Βέγγο να «ψαρεύει» πελάτες για το ξενοδοχείο στον τερματικό σταθμό του ΟΣΕ.
Αυτός είναι ο Σιδηροδρομικός σταθμός το 2020, δεν άλλαξαν πολλά πράγματα. Στην ταινία κάποια στιγμή ο Θανάσης Βέγγος λέει στην κύρια πως το ξενοδοχείο «Λούση» που εργάζεται, φορά και καπέλο που το αναγράφει, είναι λίγο μετά την παλιά γέφυρα στον Πορθμό του Ευρίπου.
Το παιδί και το δελφίνι είναι ρομαντική ταινία παραγωγής 1957 που διαδραματίζεται στην Ελλάδα και είναι βασισμένη στο μυθιστόρημα του David Divine “Boy on a dolphin”. Πρωταγωνιστούν η Σοφία Λόρεν, ο Άλαν Λαντ και ο Κλίφτον Γουέμπ. Η ταινία αποτελεί την πρώτη αμερικανική παραγωγή στο ελλαδικό χώρο καθώς και την πρώτη ταινία που γυρίστηκε σε Cinemascope 55.
Βρισκόμαστε στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 50, συγκεκριμένα στα 1957. Γυρίζεται, στην Ύδρα, η πρώτη αμερικανική παραγωγή στην Ελλάδα. “Το παιδί και το Δελφίνι”. Μια ταινία που πρόσφερε τα μέγιστα στην τουριστική ανάπτυξη της χώρας μας. Άλλωστε ποιος μπορεί να ξεχάσει τα πρώτα λεπτά της ταινίας που μοιάζουν περισσότερο σαν διαφημιστικό σποτ του ΕΟΤ.
Στα πρώτα καρέ βλέπουμε πλάνα από τη Ρόδο, τη Δήλο,τη Μύκονο πριν καταλήξει στην Ύδρα. Και φυσικά κατά τη διάρκεια του φιλμ ο σκηνοθέτης δεν παραλείπει να μας δείξει εξαιρετικά πλάνα από την Ακρόπολη, τον Πειραιά και τα Μετέωρα. Η ταινία καταφέρνει να δημιουργήσει ένα τουριστικό ρεύμα προς την Ελλάδα αλλά και μια συμπάθεια των ξένων προς τη χώρα μας.
Αρχική πρόθεση των παραγωγών ήταν οι πρωταγωνιστικοί ρόλοι να δοθούν στην Τζόαν Κόλινς και τον Ρόμπερτ Βάγκνερ, σύντομα όμως η σκέψη άλλαξε και η τύχη χαμογελά στη Σοφία Λόρεν. Η άφιξη της στη χώρα μας υπήρξε επεισοδιακή καθώς στο αεροδρόμιο χρειάστηκε η επέμβαση της αστυνομίας προκειμένου να διαλυθεί το πλήθος και να ανοίξει δίοδος για τη φυγή της.
Η ίδια παραδέχθηκε αργότερα ότι φοβήθηκε και ότι ποτέ στη ζωή της δεν είχε ζήσει κάτι παρόμοιο με θαυμαστές της. Εξίσου επεισοδιακή βέβαια ήταν και η άφιξη της Λόρεν στην Ύδρα. Η Ύδρα δεν είναι η πρώτη φορά που χρησιμοποιείται κινηματογραφικά.
Πολύ πριν από το “Παιδί και το Δελφίνι” στο πανέμορφο νησί ο Φιλοποίμην Φίνος θα κάνει γυρίσματα των ταινιών του “Το τραγούδι του χωρισμού”(1939) και “Μαρίνα”(1947). Και φυσικά ένα χρόνο πριν τη διεθνή παραγωγή ο Μιχάλης Κακογιάννης θα γυρίσει εκεί το ατμοσφαιρικό δράμα “Το Κορίτσι με τα Μαύρα”.
Από ελληνικής πλευράς εμφανίζονται στο φιλμ ο Αλέξης Μινωτής στον ρόλο ενός κυβερνητικού εκπροσώπου και φυσικά ο Τώνης Μαρούδας. Βοηθό σκηνοθέτη στο φιλμ βρίσκομαι τον μετέπειτα λογοτέχνη Κώστα Ταχτσή ενώ οι χορογραφίες είναι του Γιάννη Φλερύ.
Συμμετέχει το χορευτικό συγκρότημα της Δώρας Στράτου. Τα φιλμ της ταινίας μεταφέρονταν στην Αθήνα με το ταχύπλοο «Εριέττα» του Γιάννη Λάτση και οι διορθώσεις στέλνονταν πίσω στην Ύδρα με τηλεγραφήματα.
Το σάουντρακ της ταινίας.
Το σάουντρακ της ταινίας κυκλοφόρησε στη διεθνή αγορά σε δίσκο 33 στροφών με όλες τις μουσικές γέφυρες του φιλμ και φυσικά το εκπληκτικό ερωτικό τραγούδι “Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη” ερμηνευμένο όμως από την Mary Kaye. Το συγκεκριμένο τραγούδι πρωτοτραγουδήθηκε από την σπουδαία Καίτη Ντενίς σε δίσκο 45 στροφών.
Στη ταινία το ερμήνευσε η Σοφία Λόρεν με υπέροχα σπαστά ελληνικά και με τη συνοδεία του Τώνη Μαρούδα.Για την ιστορία τα λίγα ελληνικά της Ιταλίδας Ντίβας λέγεται, ότι της τα έμαθαν οι καμαριέρες στο ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία όπου έμενε. Η συγκεκριμένη εκτέλεση υπάρχει σε ένα πραγματικά δυσεύρετο δίσκο 45 στροφών με τρία ακόμη τραγούδια της Σοφίας από άλλες κινηματογραφικές ταινίες. Το συγκεκριμένο δισκάκι πούλησε εκατομμύρια αντίτυπα.
Το τραγούδι “Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη” είναι γραμμένο από τον Τάκη Μωράκη και οι στίχοι από τη Δανάη Στρατηγοπούλου, η οποία κατά δική της δήλωση τους χάρισε στον Γιάννη Φερμάνογλου και έτσι υπογράφηκε στη δισκογραφία από εκείνον. Η πρεμιέρα της ταινίας έγινε στη Νέα Υόρκη και είχε φιλανθρωπικό χαρακτήρα για τα ορφανά της χώρας μας. Φυσικά η μεγάλη κυρία του Ιταλικού κινηματογράφου έγινε πρωθιέρεια του τουρισμού της Ελλάδας.
Η Φίνος Φιλμ είναι ίσως η μοναδική κινηματογραφική εταιρεία που κατάφερε να “φτιάξει” ταινίες που έχουν γίνει αντικείμενο λατρείας από πολλές γενιές Ελλήνων.
Η αθωότητα και φυσικά η καθαρότητα τους είναι τα όπλα τους με τα οποία νίκησαν το χρόνο και δικαίωσαν απόλυτα τον Φιλοποίμην Φίνο. Ήταν ίσως ο μοναδικός παραγωγός που αντιμετώπισε τον κινηματογράφο ως τέχνη και όχι ως βιομηχανία. Ως κορυφαίος στο είδος του είχε και τους επικριτές του, γιατί έτσι γίνεται πάντα. Αλλά εκείνος απαντούσε σε αυτούς:”…στο τέλος μιλάει το πανί
Για το Φίνο έχουν γραφτεί πολλά, εκείνο όμως που ίσως κάποιοι το έχουν ξεχάσει (και κυρίως οι επικριτές του) είναι ότι υπήρξε ο πρώτος που έβγαλε το ελληνικό σινεμά εκτός συνόρων. Πολύ πριν έρθουν κάποιοι και φορέσουν φωτοστέφανα σε κάποιους δημιουργούς και τους παρουσιάσουν ως κορυφαίους με διεθνή καριέρα!!!
Γυρίζοντας το χρόνο πίσω, στα 1950 η Φίνος Φιλμ παρουσιάζει την “Τελευταία Αποστολή””, μια ταινία αφιερωμένη στον πατέρα του Φίνου που εκτελέστηκε από τους Γερμανούς. Το φιλμ έλαβε μέρος στο Φεστιβάλ των Καννών αποσπώντας θετικές κριτικές. Ανάλογη θα είναι και η πορεία της ταινίας “Νεκρή Πολιτεία” (1951). Το 1957 ο Ντίνος Δημόπουλος γυρίζει για λογαριασμό της Φίνος Φιλμ το “Αμαξάκι”.
Ένα αριστούργημα που αγγίζει όχι μόνο το ελληνικό κοινό αλλά ταξιδεύει και στη Τσεχία, στο 11ο Φεστιβάλ Κάρλο Βιβάρι. Η πρώτη συνεργασία του Φίνου με τον Μιχάλη Κακογιάννη έγινε το 1958 με το “Τελευταίο Ψέμα”. Από πολλούς Ευρωπαίους κριτικούς θα χαρακτηριστεί ως κινηματογραφικό αριστούργημα ενώ η πρωταγωνίστρια Έλλη Λαμπέτη αποσπά εξαιρετικές κριτικές με τους ειδικούς να την παρομοιάζουν με την Γκρέτα Γκάρμπο.
Η ταινία ήταν υποψήφια στα βραβεία BAFTA της Βρετανικής Ακαδημίας και παράλληλα προβλήθηκε στα φεστιβάλ Καννών, Μελβούρνης και Σαν Φρανσίσκο. Μια ιδιαίτερη ταινία της Φίνος Φιλμ ήταν οι “Παράνομοι” του Νίκου Κούνδουρου.Υποψήφια για Χρυσή Άρκτο στο Βερολίνο το 1959, μεταδόθηκε και από το BBC.
Η πρώτη συνεργασία του Φίνου με την Αλίκη Βουγιουκλάκη θα γίνει το 1958 με την βουκολική ταινία “Αστέρω”. Το φιλμ θα ταξιδέψει στο φεστιβάλ του Βερολίνου τον Ιούνιο του 1959 με την ερμηνεία της Αλίκης να προκαλεί ενθουσιώδη σχόλια στο γερμανικό τύπο, ο οποίος την ανακήρυξε ομόφωνα “η ωραιότερη και μικρότερη πρωταγωνίστρια του Φεστιβάλ”.
Οι ταινίες της Βουγιουκλάκη με τη σφραγίδα της Φίνος Φιλμ, ταξίδεψαν σε όλη τη υφήλιο αποφέροντας οικονομικά κέρδη και στην ηθοποιό αλλά και στην παραγωγό εταιρεία. “Ο Κατήφορος” του Γιάννη Δαλιανίδη προβλήθηκε και στο εξωτερικό,κάνοντας ρεκόρ εισπράξεων στο Μεξικό τη χειμερινή σεζόν 1961-62. Το 1962 η Φίνος Φιλμ μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη την τραγωδία του Ευριπίδη “Ηλέκτρα”.
Οι διακρίσεις που παίρνει στα διεθνή φεστιβάλ ακολουθούν η μια την άλλη και ο Φίνος βραβεύεται για την ηχητική επένδυση της ταινίας συναγωνιζόμενος με διεθνώς αναγνωρισμένες ευρωπαϊκές εταιρείες.
Το 1963 το κοινωνικό δράμα του Φίνου “Αμόκ” μεταγλωτίζετε σε πολλές γλώσσες και για 14 συνεχόμενες εβδομάδες προβάλετε σε αίθουσες της Νέας Υόρκης. Όταν η Αλίκη προσπαθεί να κάνει κάποια διεθνή βήματα ο Φίνος ξοδεύει πάνω από 9.000.000 δραχμές για να τις γυρίσει το “Aliki My Love” της οποίας η παγκόσμια πρεμιέρα γίνεται στις 10 Ιουνίου 1963 στο Λονδίνο.
Η επόμενη ταινία της Φίνος Φιλμ που θα ταξιδέψει στο εξωτερικό είναι το αγροτικό δράμα “Το χώμα βάφτηκε κόκκινο” του Βασίλη Γεωργιάδη. Υποψήφιο για το Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας συμμετείχε στο φεστιβάλ των Καννών και τιμήθηκε για τη μουσική του Μίμη Πλέσσα στο Κάρλο Βιβάρι.
Προβολές στο εξωτερικό θα κάνει και η “Στεφανία” του Γιάννη Δαλιανίδη παρά την απαγόρευση της αμέσως μετά την πρεμιέρα της από το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Η ταινία σοκάρει και στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό, όχι τόσο για τις τολμηρές εμφανίσεις της Ζωής Λάσκαρη αλλά κυρίως για την άθλια κατάσταση των ελληνικών αναμορφωτηρίων.
Το 1967 οι “Θαλασσιές οι χάντρες”,από τα καλύτερα μιούζικαλ της εταιρείας ταξιδεύουν στο Παρίσι όπου και κάνουν καριέρα στις γαλλικές αίθουσες με τον τίτλο “Ελληνικές χάντρες”. Είχε προηγηθεί η παρουσίαση της ταινίας στις Κάννες με το περιοδικό “Σινεμόντ” να αφιερώνει ένα δισέλιδο στη Ζωή Λάσκαρη, παρουσιάζοντας την ως την Ελληνίδα Μπριζίτ Μπαρντό.
Στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 60 αλλά και μέχρι το τέλος πολλές ταινίες του Φίνου προβλήθηκαν σε διάφορες χώρες του κόσμου. Ανάμεσα τους τα φιλμ: “Ορατότης Μηδέν”, “Η Κόρη του Ήλιου”, “Αστερισμός της Παρθένου”, “Κατάχρηση Εξουσίας”, “Υπολοχαγός Νατάσα”, “Οι Γενναίοι πεθαίνουν δυο φορές”, “Αιχμάλωτοι Του Μίσους”, “Η ζούγκλα των πόλεων”, “Αγάπη και Αίμα”, “Οι Εχθροί” και πολλές άλλες. Για την προβολή τους στο εξωτερικό η Φίνος Φιλμ κυκλοφορεί διαφημιστικά προσπέκτους, μονόφυλλα, αφισέτες, γιγαντοαφίσες ακόμη και λιθογραφίες.
Κάπως έτσι ο Φιλοποίμην Φίνος έβγαλε τον ελληνικό κινηματογράφο στη διεθνή αγορά. Η αρτιότητα, η διαφορετικότητα και η εμπορική επιτυχία των ταινιών του τις έκανε περιζήτητες και εκτός των συνόρων.
«Το Δόλωμα» είναι μια από τις καλύτερες ελληνικές ταινίες της δεκαετίας του ’60, που αποτέλεσε και έναν ρόλο-πρόκληση για την Εθνική μας σταρ, στον οποίο ανταποκρίθηκε με το παραπάνω! Είναι μια αμαρτωλή σαντέζα της Τρούμπας, χωρίς τίποτα επάνω της να θυμίζει την μαθητριούλα από το «Ξύλο βγήκε από το παράδεισο» ή τα «Χτυποκάρδια».
Απλή και αληθινή η Αλίκη Βουγιουκλάκη γυρίζει αυτή τη ταινία το καλοκαίρι του 1964, ενώ έχει αποχωρήσει από τη Φίνος Φιλμ δεσμευμένη από συμβόλαιο που είχε υπογράψει με το Φίνο
«Το Δόλωμα» γυρίστηκε από τον Αλέκο Σακελλάριο, επάνω σε δικό του σενάριο, με φόντο τα όμορφα τοπία της Ρόδου, και με έξοχη έγχρωμη φωτογραφία από το Νίκο Καβουκίδη. Ισορροπώντας καταπληκτικά ανάμεσα στον σκληρό ρεαλισμό και τον ανέμελο ρομαντισμό, το φιλμ ξεκινά με το χορευτικό της Αλίκης στο τραγούδι «Μου αρέσουνε τα αγόρια». Βασισμένο στο «My heart belongs to daddy» που ερμήνευσε η Μέριλιν Μονρό στη ταινία της «Έλα ν’ αγαπηθούμε».
Το σάουντρακ της ταινίας…
Το σάουντρακ του έργου υπογράφει ο Κώστας Καπνίσης, στο οποίο συμμετέχει τραγουδιστικά και η Κλειώ Δενάρδου, ενώ η Αλίκη μαζί με τους Δημήτρη Μουζά και Λευτέρη Λιγνό ερμηνεύουν το θρυλικό πλέον «Άστο το χεράκι σου». Στην ταινία το τραγούδι το ντουμπλάρουν οι: Γιάννης Ιωαννίδης και Κώστας Φυσούν (αδελφός του Πέτρου).
Το συγκεκριμένο τραγούδι θα ερμηνεύσουν αρκετά χρόνια αργότερα ο Γιάννης Πάριος (στο δίσκο του «Τα ερωτικά») και η Αλέξια στο δίσκο «Τα κλασικά». Ολοκληρωμένο το σάουντρακ θα κυκλοφορήσει το 1991, σε LP από τη δισκογραφική εταιρεία Lyra, περνώντας στην αιωνιότητα την υπέροχη ρομαντική και τζαζίστικη μουσική του Κώστα Καπνίση.
Το καστ της ταινίας…
Δίπλα στην Αλίκη στο «Δόλωμα» βλέπουμε τον Αλέκο Αλεξανδράκη, ο οποίος στη βιογραφία του, με τίτλο «Ευχαριστώ» (Εκδόσεις Άγκυρα, 2003) θυμάται: «…Στα γυρίσματα που έγιναν στη Ρόδο, γνώρισα τη γυναίκα μου Βερένα, με την οποία απέκτησα και τα δύο παιδιά μου. Τότε κάναμε όλο γλέντια με την Αλίκη και τον Φίνο. Είναι από τις ταινίες που ευχαριστιέμαι να βλέπω κάθε φορά που προβάλλεται…».
Ο Ντίνος Ηλιόπουλος αφήνει εποχή προσπαθώντας να εκπαιδεύσει την πρωταγωνίστρια ώστε να απαγγείλει σωστά τους ακόλουθους στίχους: «Λύσε τα μαλλιά σου και τρέξε με γυμνά μοσχάρια,στην επιστροφή του γυρισμού… Έδεσα την ανάμνηση σου με δυο κορδέλες σιωπής,και κάθισα στη βροχή για να στεγνώσω..».
Ο Ανδρέας Μπάρκουλης, με τον περιορισμένο ρόλο του στο «Δόλωμα»,ξεκινάει μια δεύτερη καριέρα ως ρολίστας δεύτερων, αλλά χαρακτηριστικών ρόλων στο σινεμά.
Όσο για τον Βαγγέλη Βουλγαρίδη ακόμη και σήμερα θυμάται με νοσταλγία τα γυρίσματα: «…Το μόνο που μπορώ να πω με όλη μου την καρδιά είναι η εκπληκτική -και απρόβλεπτη σε σχέση με τα όσα γράφονταν τότε- συνεργασία μου με την Αλίκη Βουγιουκλάκη».
Σε μια σκηνή του Καμπαρέ ο κονφερασιέ αναγγέλλει τη Νότα Φιοράκη, χορεύτρια Ανατολίτικων χορών. Οι πιο παρατηρητικοί θα την έχουν προσέξει και σε μικρούς ρόλους στις ταινίες: «Ο παπατρέχας»(1966) και «Πάρε κόσμε» (1967).
«Το Δόλωμα» είναι πλημμυρισμένο από τα αξιοθέατα της Ρόδου, με έμφαση στο τοπίο της Καλλιθέας. Κάθε εξωτερικό πλάνο του φιλμ μαγεύει το θεατή καθώς πρόκειται για ένα νησί διαμάντι της φύσης. Στο φινάλε όταν η πρωταγωνίστρια γλυτώνει από τη φυλακή και τρέχει στην αγκαλιά του έρωτά της, τον οποίο υποδυόταν ο Βαγγέλης Βουλγαρίδης, η Αλίκη κλαίει πραγματικά. Η σκηνή γυρίστηκε πολλές φορές, γεγονός που επιβεβαίωσε αρκετά χρόνια αργότερα ο ίδιος ο Αλέκος Σακελλάριος.
“Το Δόλωμα” βγήκε στις αίθουσες ως ακατάλληλο…
Η ταινία θεωρήθηκε προκλητική και τολμηρή για τα δεδομένα της εποχής, επειδή έδειχνε τη ζωή μιας αρτίστας σε κακόφημο μπαρ της Τρούμπας. Παρά το γεγονός ότι δεν υπήρχαν ερωτικές σκηνές, προέβαλε μία περιοχή με οίκους ανοχής, καμπαρέ και αιματηρές συμπλοκές μεθυσμένων ανδρών και γι’ αυτό θεωρήθηκε ακατάλληλη. Για τα ήθη της τότε Ελλάδας μια ταινία με θέμα την κακόφημη περιοχή της Τρούμπας απευθυνόταν μόνο σε ενήλικους.
Η πρεμιέρα έγινε στις 28 Οκτωβρίου 1964, συγχρόνως με τη ταινία της Αλίκης «Η σοφερίνα» (συμπαραγωγή του κινηματογραφικού οργανισμού Δαμασκηνός – Μιχαηλίδης με την Αιγαίον Φιλμ). «Το Δόλωμα» ξεπέρασε σε εισπράξεις τη «Σοφερίνα» συγκεντρώνοντας 557.302 θεατές.
Για την ιστορία ίσως θα έπρεπε να αναφέρουμε τα ονόματα των χορευτών που συνόδευαν την Αλίκη στο «Μου αρέσουνε τα αγόρια»: Γιώργος Ρούσσης, Μιχάλης Μεταξάς, Χαράλαμπος Καράμπελας, Λεωνίδας Ιωαννίδης και Δημήτρης Βερώνης. Η ιστορία της ταινίας, με την μορφή σινε-ρομάντζου, δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Θησαυρός” για 12 εβδομάδες. «Το Δόλωμα» έκανε καριέρα και στο εξωτερικό με τους αγγλικούς τίτλους «The bait» και «Ace of spades».
Το 1963 η Τζένη Καρέζη συγκροτεί θίασο και ανεβάζει στο ιστορικό θέατρο Κοτοπούλη – ΡΕΞ τη “Γειτονιά των Αγγέλων” του Ιάκωβου Καμπανέλλη. Η παράσταση, δυστυχώς, απέτυχε και δεν κράτησε πάνω από ένα μήνα. Παρά τις μεγαλεπήβολες προϋποθέσεις (Μίκης Θεοδωράκης στη μουσική, Γιάννης Πουλόπουλος στο τραγούδι και ο Νίκος Κούρκουλος παρτενέρ της Τζένης), η παράσταση χτυπήθηκε από τους κριτικούς της εποχής, για πολιτικούς λόγους
Ανάλογη ήταν και η τύχη της κινηματογραφικής μεταφοράς του έργου από τον Γιάννη Δαλιανίδη και τη Φίνος Φιλμ, το 1969. Τα γυρίσματα ξεκίνησαν το καλοκαίρι του 1968 με πρωταγωνιστικό ζευγάρι τους Ζωή Λάσκαρη και Νίκο Κούρκουλο. Η ταινία τιτλοφορείται αρχικά “Συνοικία Ο Έρως” αλλά μετά ξαναβαπτίζεται και παίρνει τον τίτλο “Γυμνοί Στο Δρόμο”. Το αποτέλεσμα θυμίζει “Λαϊκή όπερα”, που για πρώτη φορά επιχειρείται να δοθεί κινηματογραφικά. Ο θεατής δε βλέπει απλά ένα δράμα αλλά μια λυρική τραγωδία με τους ήρωες να εκφράζουν,όχι μόνο τη χαρά τους αλλά και το πόνο τους, με χορό και τραγούδι.
Αρχική ιδέα του σκηνοθέτη ήταν να χρησιμοποιήσει τη πρωτότυπη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη από τη παράσταση. Λίγο όμως πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα έγινε η απόπειρα δολοφονίας του Γεωργίου Παπαδόπουλου από τον Αλέξανδρο Παναγούλη, και η μουσική του Μίκη απαγορεύτηκε αυστηρά.
Την περίοδο εκείνη ο Δαλιανίδης συνεργαζόταν κυρίως με τον Μίμη Πλέσσα, ο οποίος είχε “ντύσει” με τη μουσική του όλα τα μιούζικαλ της Φίνος Φιλμ. Παρόλα αυτά ο κορυφαίος σκηνοθέτης στράφηκε στον Σταύρο Ξαρχάκο ο οποίος γράφει αριστουργηματικά οργανικά θέματα, που εξυπηρετούν τη δραματική εξέλιξη, αλλά και 4 τραγούδια που ερμηνεύουν ο Νίκος Κούρκουλος και η Μαρινέλλα. Τα: “Μην πιείς νερό”,”Τα ρολόγια”,”Δυο αδέλφια” και “Αστέρι στο παράθυρο”.
Και τα τέσσερα, μαζί με ακόμη 6 τραγούδια, εντάχθηκαν στο δίσκο του συνθέτη “Κόσμε αγάπη μου” που κυκλοφόρησε από τη Columbia, αμέσως μετά τη πρεμιέρα του φιλμ. Εδώ βέβαια ερμηνευτές ήταν η Βίκυ Μοσχολιού, ο Σταμάτης Κόκοτας και ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης.
Το σάουντρακ με τις αυθεντικές εκτελέσεις δε κυκλοφόρησε ποτέ.
Η έγχρωμη φωτογραφία είναι του Νίκου Δημόπουλου και οι χορογραφίες του Βαγγέλη Σειληνού, ο οποίος κρατά και ρόλο στο φιλμ. Ιδιαίτερη ίσως αναφορά θα έπρεπε να γίνει στη Σοφία Ρούμπου, η οποία ξεπερνά τον ίδιο το ρόλο της ενώ ο Χρόνης Εξαρχάκος ως τρελός είναι έξοχος.
Η σύντομη εμφάνιση του Ανδρέα Μπάρκουλη είναι εκθαμβωτική και φυσικά ξεχωρίζει και η πολυτάλαντη και πανέμορφη σουμπρέτα του Μουσικού Θεάτρου Πόπη Γιαμαρέλου.
Η ταινία “Γυμνοί Στο Δρόμο” είναι γεμάτη από σκηνές ανθολογίας. Η σπαρακτική σκηνή της ζήλειας όπου ξεχειλίζει από πάθος και έρωτα αλλά και η σκηνή του τραπεζιού της κηδείας στη φτωχογειτονιά, ίσως θα έπρεπε να διδάσκονται στις σχολές κινηματογράφου.
Συντελεστές και κοινό περιμένουν με αγωνία να την δουν στη μεγάλη οθόνη. Η πρεμιέρα γίνεται στις 24 Μαρτίου 1969 και συγκεντρώνει 335.054 θεατές στις αίθουσες Α΄προβολής. Μικρός αριθμός εισιτηρίων για ταινία της Φίνος Φιλμ.
Αν υπήρχε μια κοσμηματοθήκη ταινιών, το “Αμαξάκι” θα ήταν σίγουρα μέσα σε αυτήν. Μια ταινία που γυρίστηκε το 1956 με κεντρικό ήρωα έναν αμαξά που επιμένει σε παλιές αξίες και ιδανικά αρνούμενος να προσαρμοστεί στη νέα εποχή.
Οι σεναριογράφοι Νίκος Κιούσης και Ιάκωβος Καμπανέλλης στηρίζουν το στόρι στη σύγκρουση του χθες με το σήμερα. Μια μάχη που καταλήγει σε μια ήττα των μοναχικών και φτωχών που φεύγουν από τη ζωή, όμως, με αξιοπρέπεια.
“Το Αμαξάκι” γυρίστηκε το καλοκαίρι του 1956 από τη Φίνος Φιλμ με σκηνοθέτη το Ντίνο Δημόπουλο. Τα εξωτερικά γυρίσματα έγιναν στη Πλάκα, ίσως ο πλέον κατάλληλος τόπος, με το σκηνοθέτη να δίνει με “βίαιο” αλλά και λογοτεχνικό τρόπο τη μετάβαση της Αθήνας από το χθες στο μοντέρνο. Έχοντας στη διάθεση του ένα εξαιρετικό επιτελείο ηθοποιών δίνει την ευκαιρία σε όλους να χτίσουν το ρόλο τους και να τον περάσουν στην αθανασία.
Ο Ορέστης Μακρής, σημαντικό κεφάλαιο της δραματικής τέχνης με εμφανίσεις κυρίως στην επιθεώρηση, μαγεύει το κοινό ως ρομαντικός αμαξάς που πέρα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το επάγγελμα του, έχει βρεθεί με ένα γιο χαρτοκλέφτη. Κουρασμένος και εξουθενωμένος αρνείται μέχρι το τέλος να προσαρμοστεί σε μια εποχή που όλα αλλάζουν. Θανατώνει το άλογο του, αφήνει το αμαξάκι του, πουλάει ως πλανόδιος τσιγάρα και σβήνει στα χέρια της κοπέλας του γιου του.
Κατά τη διάρκεια της προβολής της ταινίας στο φεστιβάλ του Κάρλο Βιβάρι, κοινό και κριτικοί εξεπλάγησαν όταν έμαθαν πως ο Ορέστης Μακρής δεν είναι δραματικός ηθοποιός του Εθνικού Θεάτρου, όπως νόμιζαν, αλλά νουμερίστας της επιθεώρησης.
Από την άλλη πλευρά υπάρχει ο Βασίλης Αυλωνίτης, ο οποίος υποχωρεί στην εξέλιξη και γίνεται σοφέρ σε ταξί. Ο σπουδαίος ηθοποιός παίζει με λιτό τρόπο εισάγοντας στο φιλμ το κωμικό στοιχείο προς αποφόρτιση από τις απίστευτα δραματικές σκηνές. Στο ίδιο επίπεδο και ο μικρός αλλά ουσιαστικός ρόλος της Γεωργίας Βασιλειάδου.
Σχεδόν αέρινη η παρουσία της Αντιγόνης Βαλάκου, όπως άλλωστε και όλη η πορεία της στον χώρο του θεάματος. Τρυφερή, ευαίσθητη, διακριτική αλλά και συγκλονιστική δίνει στο “Αμαξάκι” τον καλύτερο ρόλο της, μαζί με τα “Χαμένα Όνειρα” που θα ακολουθήσουν μερικά χρόνια αργότερα.
Ο Στέφανος Στρατηγός στο ρόλο του άσωτου υιού είναι συγκλονιστικός κυρίως στις σκηνές του στη ξενιτιά με τη παρουσία του επίσης σπουδαίου Βασίλη Διαμαντόπουλου. Ο τελευταίος μοιάζει πραγματικά αγνώριστος, αφού μόλις 36 ετών στα γυρίσματα, έπειτα από το μακιγιάζ του Σταύρου Κελεσίδη εμφανίζεται ως ταλαιπωρημένος γέρος.
Στη ταινία τη παράσταση κλέβει στην κυριολεξία, η Χριστίνα Καλογερίκου ως υπέργηρη αριστοκράτισσα που εξακολουθεί να ζει στο παρελθόν συντροφιά με πρίγκηπες και πρωθυπουργούς. Αν ήταν στην Αμερική σίγουρα θα κέρδιζε Όσκαρ ερμηνείας. Η σκηνή με το “θάνατο” της είναι για το ανθολόγιο του παγκόσμιου κινηματογράφου. Ο Μακρής την βρίσκει νεκρή στο σπίτι της, στην καρέκλα της, παρέα με τις αγαπημένες της γάτες. Ο πρωταγωνιστής της κλείνει τα μάτια, σε μια σκηνή που θυμίζει έντονα τους μοναχικούς θανάτους κορυφαίων ηθοποιών μας όπως του Διονύση Παπαγιαννόπουλου και της Σαπφούς Νοταρά.
Τη μουσική της ταινίας γράφει ο Μάνος Χατζιδάκις με ένα υπέροχο τραγούδι με τον Θεόδωρο Δημήτριεφ. “Το Αμαξάκι” έκανε πρεμιέρα στις σκοτεινές αίθουσες στις 4 Φεβρουαρίου 1957 ενώ σύμφωνα με φήμες, είχε γυριστεί και ένα διαφορετικό φινάλε από αυτό που έχουμε δει. Η συγκεκριμένη έκδοση είναι δυσεύρετη.
Ο Jess Conrad μιλάει για την Αλίκη Βουγιουκλάκη, την “απαγορευμένη” τους ταινία και την ζωή του σήμερα. Ο Jess Conrad, μιλά αποκλειστικά στον Χρήστο Κωνσταντίνου, για την ξένη ταινία που πρωταγωνιστούσε μαζί με την Αλίκη Βουγιουκλάκη και την ζωή του σήμερα…
Μπορείτε να περιγράψετε την συνεργασία με την Αλίκη; Τι θυμάστε από εκείνη; Ήταν μία ηθοποιός με επαγγελματισμό που δούλεψα μαζί της. Πέθανε τόσο τραγικά νέα.
Τί θυμάστε από τα γυρίσματα της ταινίας; Ήταν μία πολύ διασκεδαστική εμπειρία.
Είχε τελικά η Αλίκη, γυμνές σκηνές στην ταινία; Όχι από όσο ξέρω.
Πόσο χρονών ήσασταν τότε και πώς πήρατε τον ρόλο; Ήμουν 26 χρονών, όταν με προσκάλεσαν να επισκεφθώ την Ελλάδα για να περάσω από οντισιόν για τον ρόλο. Γνώρισα την Αλίκη και είχε πει πως ήμουν υπέροχος για την ταινία. Νομίζω ότι αρχικά θα ονομαζόταν “Aliki,My Love”.
Πόσο καιρό μείνατε στην Ελλάδα; Ήμουν στην Ελλάδα για την περίοδο των γυρισμάτων. Ήταν περίπου 8 εβδομάδες σε ένα όμορφο ειδυλλιακό νησί της Ίου.
Πότε είδατε την ταινία; Είχατε παραστεί στην επίσημη πρεμιέρα; Η πρεμιέρα της ταινίας έγινε στην Αγλλία. Την είδα στην πρεμιέρα. Η Αλίκη ήρθε στο Ηνωμένο Βασίλειο, όταν βγήκε στους κινηματογράφους και κάναμε περιοδεία στην Αγγλία. Πήγαμε στην Σκωτία και κάναμε εμφανίσεις για να προωθήσουμε την ταινία σε κινηματογραφικές αίθουσες. Δεν την ξανα είδα από τότε.
Θα θέλατε να την ξαναδείτε; Ναι. Θα ήθελα πολύ να δω την ταινία και πάλι. Θα μπορούσε να συνδυάσει τόσες πολλές αναμνήσεις. Δεν βλέπω την ώρα για την δω. Μου είπαν ότι θα μετατραπεί σε ψηφιακό αρχείο, οπότε περιμένω στο μέλλον να δω το τελικό αποτέλεσμα.
Τί γνωρίζατε για την Αλίκη; Είχα ακούσει πως η Αλίκη Βουγιουκλάκη ήταν μία μεγάλη star σε ολόκληρη την ήπειρο.
Γνωρίζατε ότι η Αλίκη, ήταν μεγάλη star όταν κάνατε την ταινία; Πώς ήταν μαζί σας; Γνώριζα ότι ήταν μία μεγάλη star. Ήταν μαγευτική.
Πώς ήταν ο Rudolf Mattes ως σκηνοθέτης; Ήθελα πάρα πολύ να δουλέψω μαζί του. Είναι ένα διάσημος Αμερικανός παραγωγός. Έλεγε ιστορίες από την καριέρα του στο Hollywood και έχει δουλέψει με πολλά από τα μεγαλύτερα αστέρια όπως οι Tony Curtis , Charlton Heston και Mario Lanza. Ήταν υπέροχο το να δουλεύεις με έναν άνθρωπο σαν και αυτό. Ήταν πολύ γενναιόδωρος με το επιτελείο του.
Μάθατε κάποιες Ελληνικές λέξεις τότε; Τραγουδήσαμε ένα ντουέτο μαζί με την Αλίκη στην ταινία. Ήταν στα ελληνικά, οπότε έπρεπε να μάθω κάποιες λέξεις και φράσεις για αυτό.
Συναντήσατε την Αλίκη ξανά μετά την ταινία; Δυστυχώς όχι. Ήμασταν και οι δύο πολύ απασχολημένοι με την ατομική μας καριέρα και με άλλα projects.
Επισκεφθήκατε ξανά την Ελλάδα από τότε; Δυστυχώς όχι.
Σας άρεσε το ελληνικό φαγητό και ελληνική μουσική του Μάνου Χατζιδάκι. Μου άρεσε και ακόμη μου αρέσει το ελληνικό φαγητό. Αγάπησα τον Μάνο σαν συνθέτη και σαν άνθρωπο. Ήταν πολύ διασκεδαστικό το να είσαι μαζί του.
Σύντομα, η ταινία, θα βγει και πάλι στην Ελλάδα, μετά από 55 χρόνια, για πρώτη φορά. Υπάρχει κάτι που θέλετε να πείτε στο κοινό; Ερωτεύτηκα την Ελλάδα με το νησί της Ίου και ερωτεύτηκα με την Ελληνίδα star των stars.
Τί άλλο μπορώ να πω; Η ταινία έγινε ασπρόμαυρη, διότι πιστεύω ότι αυτό ήταν θέλημα της Ελληνικής Εταιρείας “Finos Films” και είχε να κάνει με το πόσο καλλιτεχνικά τους άρεσε να φαίνονται οι ταινίες τους. Νομίζω πως ήταν κρίμα, μιας και η Ελλάδα είναι ένα τόσο χρωματιστό μέρος και το νησί της Ίου απίστευτο.
Θυμάμαι πως ο Cliff Richard ήταν επίσης στην Αθήνα, την περίοδο που γυριζόταν με χρώμα το “Summer Holiday”.Ο Jess, συνεχίζει να εργάζεται ως ηθοποιός μέχρι και σήμερα, ενώ έχει φτάσει τα 82 χρόνια ζωής. Αξίζει να σημειωθεί πως ετοιμάζεται να παρουσιάσει και ένα βραδινό show στο βρετανικό κανάλι ITV, με τίτλο “Last Laugh In Vegas”.
Κυρία Βαλσάμη τι θυμάστε από τις τελευταίες στιγμές της Αλίκης στο Ιατρικό κέντρο; Όλα, ήταν οι τραγικότερες μέρες της ζωής μου.
Εσείς ήσασταν συνέχεια στο νοσοκομείο; Ναι ναι, και την ώρα που η Αλίκη “έφυγε” μέσα στο δωμάτιο ήμασταν μόνο εγώ και ο αδερφός της ο Τάκης. Όλοι οι άλλοι ήταν απ’ έξω.
Είχε τις αισθήσεις της; Όχι τρείς μέρες πριν, ανήμερα των γενεθλίων της είχε πέσει σε κώμα και δεν είχε καθόλου επαφή. Ήταν εντελώς ακίνητη, σαν πεθαμένη.
Ισχύει αυτό που λένε πως την φωτογράφησαν νεκρή; Όχι όχι.
Γνώριζε την σοβαρότητα της κατάστασης της; Στην αρχή όχι και πίστευε πως θα γίνει καλά. Μάλιστα κάποια στιγμή εγώ τις χάιδευα τα πόδια και της έλεγα “αγάπη μου θα γίνεις καλά και θα φύγουμε να πάμε στο χωριό”. “Ε ναι μου λέει μια χρυσή είναι και θα περάσει”. Κι αυτή ήθελε να φύγει να πάει στον Θεολόγο.
Αυτό νόμιζε πως είχε; Ναι άλλα μετά προς το τέλος είχε καταλάβει τι ακριβώς συμβαίνει.
Για εσάς που που ξέρατε όλη την αλήθεια πως ήταν εκείνες οι μέρες; Δεν θέλω να τις θυμάμαι, πονούσα πολύ στο κεφάλι, και γενικά σε όλο μου το σώμα. Μια ολόκληρη εβδομάδα έπινα μόνο γάλα για να αντέχω.
Πρέπει να την αγαπούσατε πολύ; Ναι πάρα πολύ και εσύ το ξέρεις. Και εκείνη όμως το ίδιο, πέθαινε για μένα. Μόνο εμένα ήθελε εκεί, ούτε την μαμά της. Μου λείπει πολύ η Αλίκη, πάρα πολύ.
Ο Άγγελος Αντωνόπουλος μιλάει στον Χρήστο Κωνσταντίνου για τα όνειρα της ζωής του, την υποκριτική, τον Κάρολο Κουν, το θέατρο, αλλά και τον κινηματογράφο…
Ποιο ήταν το έναυσμα που σας έκανε να ασχοληθείτε με την υποκριτική και σε ποιο άτομο το ανακοινώσατε πρώτα; Πήρα την απόφαση από την εφηβεία μου ακόμα γιατί μου άρεσε η ποίηση. Κλεινόμουν μέσ το δωμάτιο μόνος μου και απήγγελνα πολλές ώρες, κι αυτό σιγά σιγά μου εξέφραζε την αγωνία της απόδοσης ενός κειμένου. Οπότε μεγαλώνοντας είπα ότι αυτό για να το ικανοποιήσω πολύ πρέπει να ασχοληθώ με το θέατρο, διότι μόνο αυτό σου δίνει την ευκαιρία να εκφράσεις και να υποστηρίξεις ένα κείμενο.
Έτσι λοιπόν το αποφάσισα, και δεν το ανακοίνωσα σε κανέναν, ίσα ίσα όταν πια ήμουν στο τρίτο έτος εν όψει του πτυχίου αποφάσισα να το πω σε κάποιον που τον θεωρούσα πιο κουλτουριά απ’την υπόλοιπη παρέα και του είπα όχι πως σε λίγο παίρνω το πτυχίο του θεάτρου τέχνης γιατί εκεί ήμουν, άλλα ότι σκέφτομαι να σπουδάσω θέατρο. Τότε εκείνος γύρισε και μου είπε “Άγγελε δεν αφήνεις τώρα τις μαλακίες;”. Αυτή ήταν η απάντηση του, και το ξαναλέω δεν του είπα ότι παίρνω το πτυχίο, άλλα ότι σκέφτομαι να σπουδάσω θέατρο.
Ο Κάρολος Κούν πως ήταν σαν δάσκαλος; Εγώ τώρα τι να πρωτοπώ και τι να πρωτοαφήσω, σίγουρα θα έχετε ακούσει πολλά γι’αυτόν. Ήτανε μάγος σαν δάσκαλος μπαίναμε μέσα στον χώρο της διδασκαλίας και λέγαμε να μην κάνουμε διάλειμμα για να μην σταματήσει να μιλάει αυτός ο άνθρωπος.
Υπάρχει κάποια συμβουλή που σας έχει δώσει και την ακολουθείτε ακόμα και τώρα; Ναι, να είμαστε αληθινοί, πειστικοί, και να πιστεύουμε αυτό που λέμε, να το έχουμε οικειοποιηθεί , γιατί μόνο έτσι θα προσεγγίσουμε τον θεατή.
Τα όνειρα που είχατε μπαίνοντας στην σχολή κατά πόσο εκπληρώθηκαν στο πέρασμα του χρόνου; Τα όνειρα στο θέατρο τέχνης και καλύφθηκαν άλλα και μεγάλωσαν, γιατί εκεί πλέον η προσέγγιση που γίνεται σε κάνει να αντιλαμβάνεσαι ότι αυτό που φοβάσαι να κάνεις είναι πολύ πιο σημαντικό, και το μέγεθος είναι τεράστιο πολύ κι απ όσο εσύ ο ίδιος είχες φανταστεί.
Για σας τι είναι το θέατρο; Όλα αυτά που είπαμε μέχρι τώρα, γιατί τελικά το θέατρο κατέστη διαφυγή , η έκφραση της ζωής μας, των συγκινήσεων μας, και μια κατάσταση που υπερασπίζεται τα προβλήματα του καιρού μας. Το θέατρο σε κάνει να είσαι μάχιμος για τη ζωή και για τα προβλήματα.
Αντιμετωπίσατε δυσκολίες όλα αυτά τα χρόνια; Πολύ μεγάλες, παρότι το θέατρο θα μπορούσα να πω ότι με υποδέχτηκε πάρα πολύ καλά. Απ τα πρώτα κιόλας χρόνια, έπαιξα καλούς ρόλους σε σπουδαίους θιάσους και με μεγάλους σκηνοθέτες αρχής γενομένης από τον ίδιο τον Κούν στο θέατρο τέχνης, κι όπως αντιλαμβάνεσαι αυτή η κατάσταση σαν αφετηρία ενός νέου εκολαπτόμενου ηθοποιού είναι θυελλώδεις , γιατί αυτό δεν συμβαίνει πάντα, και γιαυτό δυσκολεύομαι να ενθαρρύνω εύκολα κάποιον να πάει στο θέατρο διότι μπορεί να γνωρίσει πολύ δύσκολες καταστάσεις.
Γνωρίσαμε κι εμείς τέτοιες, ανθρώπους συναδέλφους με μεγάλο ταλέντο , που υπόσχονταν πολλά στα χρόνια των σπουδών, και που δυσκολεύτηκαν ύστερα στο επάγγελμα. Άλλα επειδή επρόκειτο για πραγματικά προικισμένους ανθρώπους τελικά βρήκαν τον δρόμο τους και δικαιώθηκαν.
Πως ήταν η σχέση με την μητέρας σας; Ιδανική γιατί όταν ήμουν δύο ετών έφυγε ο πατέρας μου, και αντιλαμβάνεστε τι σχέση είχε δημιουργηθεί με αυτό το άτομο και πόσες υποσχέσεις τις έδινα όταν την έβλεπα να είναι τόσο πικραμένη, τόσο στεναχωρημένη μπροστά σε όλη αυτή τη λαίλαπα της ζωής μόνη και έρημη χωρίς τον σύντροφο αυτόν που είχε γνωρίσει και τον οποίο έχασε τόσο νωρίς.
Έζησε μαζί του μόνο 4 χρόνια και αντιλαμβάνεσαι πως αν είσαι αγόρι αισθάνεσαι ότι πρέπει να γίνεις παραστάτης σε αυτή την ύπαρξη, σε αυτή την γυναίκα, και μάλιστα όταν έχει τον τρόπο να σε εμπνέει, όταν έχει τον τρόπο να αναδύεται η προσωπικότητα της που ήταν πάντα σημαντική όπως είναι συνήθως οι προσωπικότητες των μητέρων.
Σας είχε δει στο θέατρο; Βεβαίως. Από όταν ακόμα ήμουν στη σχολή του θεάτρου τέχνης. Ο Κάρολος Κούν μου έδωσε έναν ρόλο σε ένα σημαντικό έργο του Μπρέχτ, και πριν βγω στη σκηνή ακουγόταν από τα παρασκήνια φωνή μου και κατάλαβε ότι έρχομαι, ήταν μεγάλη η συγκίνηση.
Εσείς πως νιώθατε γνωρίζοντας πως ήταν από κάτω και σας έβλεπε; Τρακ μεγάλο τρακ, κι όταν πια είχα την ευθύνη θιάσων και γενικά του θεάτρου, απαγόρευσα να μου λένε ότι είναι κάτω η μητέρα μου, δεν ήθελα να το σκέφτομαι αυτό. Ακόμα και μεγάλος, είχα τρόπο να το απαιτώ αυτό, έλεγα σας παρακαλώ μην μου πείτε πως είναι κάτω η μητέρα μου.
Ήταν αυστηρή στην κριτική της προς εσάς; Όχι εγώ σκεφτόμουν την κριτική της, σκεφτόμουν την συγκίνηση της που με έκανε να βάζω τα γιορτινά μου και να γίνομαι κακός ηθοποιός. Απλός και ελεύθερος.
Μετά την πρώτη φορά που σας είδε επί σκηνής τι σας είπε; Αυτό το έλεγα την άλλη μέρα στον θίασο και γελάγαμε, γιατί μου έλεγε πως ήμουν ο καλύτερος απ όλους. Οπότε τους είπα να ξέρετε χθες η μάνα μου μου είπε πως ήμουν ο καλύτερος απ όλους σας, βέβαια αντιλαμβάνονταν κι εκείνοι ότι το έλεγα με χιούμορ και περνούσαμε ευχάριστα.
Ξέρω πως έχετε διδάξει και σε σχολές. Ναι δίδαξα 35 χρόνια.
Ποια ήταν η πρώτη συμβουλή που δίνατε στα παιδιά; Να επικοινωνούν με τον συνομιλητή τους, να τον ακούν ,γιατί αυτό θα τους δημιουργήσει την αφορμή να είναι αληθινοί. Αυτό είναι το Α και το Ω που έχουμε μάθει στην σχολή του θεάτρου τέχνης. Να ακούς τον συνομιλητή σου για να μπορείς να είσαι αληθινός.
Η πρώτη παράσταση που συμμετείχατε ως επαγγελματίας ηθοποιός ποια ήταν; Ήταν στο θέατρο Μουσούρη, ένα Μπουλβάρ, το Ταβάριτς του Ζαν Ντυβαλ, ένα καταπληκτικό έργο, αριστούργημα στο είδος του.
Πόσο έχει αλλάξει το θέατρο απ’όταν ξεκινήσατε έως τώρα; Το θέατρο έχει περάσει διακυμάνσεις, έχει υποστεί δύσκολες εποχές, δύσκολες επιρροές, αλλά πάντα αμύνεται, το θέατρο είναι μετερίζι και είναι η αποστολή του τέτοια. Αμύνεται για τον Πολιτισμό.
Στον κινηματογράφο πως περάσατε; Και εκεί ήμουν πάρα πολύ τυχερός, γιατί από τα πρώτα βήματα είχα την ευτυχία να παίξω μικρούς ρόλους πρώτα με τον Δαλιανίδη, και τον Δημόπουλο, σπουδαίοι σκηνοθέτες.
Μετά με τον Βασίλη Γεωργιάδη, σπουδαίος κι αυτός, κι εν συνεχεία να παίξω μεγάλους ρόλους με τον Τάκη Κανελλόπουλο, σε δύο ταινίες φεστιβαλικές, η “Εκδρομή” και η “Παρένθεση”, που μου δημιούργησαν ένα προφίλ ιδιαίτερο, για τη παρουσία και την ταυτότητα μου στον κινηματογράφο.
Η συνεργασία με την Αλίκη πως ήταν; Ιδανική, η Αλίκη υπήρξε σπουδαία ηθοποιός, σπουδαία εργάτρια, κι εγώ τι άλλο να ήθελα απ’αυτήν, με έναν τέτοιον άνθρωπο συντονίζεσαι δημιουργικά.Το ίδιο και με την Καρέζη βέβαια.
Η Τζένη Καρέζη; Πολύ γοητευτική και πολύ δημιουργική σαν ηθοποιός γυναίκα εντός και εκτός σκηνής, και με πολύ χιούμορ, πάρα πολύ χιούμορ με θυμό πολλές φορές, μα ακόμα και τότε όταν ήταν θυμωμένη ήταν πολύ γοητευτική.
Και η τηλεόραση πώς ήρθε στη ζωή σας και ποια η σχέση σας τώρα με αυτή; Η τηλεόραση έχει μερικά χρόνια τώρα που δεν με απασχολεί παρά μόνο ως θεατή, όταν όμως την υπηρέτησα, την υπηρέτησα πολύ θερμά, με πολύ μεγάλες παρουσίες, και μεγάλα έργα που είχαν τεράστια απήχηση και τεράστια επικοινωνία με το κοινό.
Η επιτυχία τότε με τον “Άγνωστο Πόλεμο” πόσο σας επηρέασε σαν άνθρωπο και σαν καλλιτέχνη; Σαν άνθρωπο όχι, αν και μπορούσε να με επηρεάσει γιατί είχε τρομαχτική απήχηση στον κόσμο. Ήταν τρομαχτική και αιφνιδιαστική, δεν το περιμέναμε αυτό το πράγμα, μας ξάφνιασε. Είχαμε όμως την ωριμότητα να κρίνουμε τα πράγματα και να περιχαρακώσουμε τον εαυτό μας για να μείνουμε αλώβητοι από τέτοιες επιρροές. Δημοσιότητας και τα λοιπά.
Ποιο είδος θεάτρου θεωρείτε πιο δύσκολο για σας άλλα και γενικά; Όλα τα είδη έχουν την δυσκολία τους και τις απαιτήσεις τους. Ακόμα και το πιο ρηχό θέατρο έχει απαίτηση από σένα, να το αντιμετωπίσεις με πολύ σεβασμό, ότι κι αν παίξεις, ακόμα κι ένα ελαφρό μπουλβουάρ. Από εκεί και πέρα αρχίζουν τα άλλα τα προβλήματα με μεγάλους συγγραφείς όπως είναι ο Σαίξπηρ, ο Τσέχωφ, ο Ίψεν, αυτούς όλους τους έχω υπηρετήσει, όπως και τον Μπρέχτ τον Τένεσι Ουίλιαμς, και τον Άρθουρ Μίλερ.
Αν σας έλεγα να ξεχωρίσετε μια παράσταση που σας σημάδεψε ποια θα ήταν αυτή; Δεν θέλω να ξεχωρίσω καμία , αντιμετωπίζω από την πρώτη μέχρι την τελευταία παράσταση με πολύ συγκίνηση και την αγαπώ σαν έναν πατέρα που αγαπάει όλα του τα παιδιά.
Την επιτυχία της τελευταίας σας παράστασης “Τα τελευταία φεγγάρια” την περιμένατε; Μου άρεσε τόσο πολύ το έργο που ήλπιζα ότι θα είχε μεγάλη απήχηση, κι όντως παίχτηκε τρία χρόνια. Από την ανάγνωση πολλές φορές πέφτει έξω κανείς, δηλαδή εμείς έχουμε κάποια έργα που δεν συμφώνησαν πάντα οι θεατές μαζί μας.
Μια παράσταση για να κριθεί πετυχημένη τι πρέπει να έχει; Συγκίνηση και ιδεολογική κατάθεση.
Οι νέοι ηθοποιοί σήμερα τι χρειάζεται να έχουν για να φτάσουν το μέγεθος και την αξία των παλαιότερων; Να είναι θρησκευόμενοι με το θέατρο. Αν αυτό συμβαίνει σέβονται και τους συγγραφείς, σκέφτονται και τους μεγαλύτερους, τον σκηνοθέτη άλλα κι αυτόν καθεαυτόν τον χώρο…
Έχουμε καλούς ηθοποιούς σήμερα στην Ελλάδα; Έχουμε, βεβαίως έχουμε και πολύ καλούς, εγώ κι ως θεατής πολλές φορές θαυμάζω πολλούς συναδέλφους.
Θα σας ενδιέφερε να παίξετε σε έργο ενός νέου συγγραφέα; Ναι φυσικά αν μου άρεσε πολύ το έργο. Θα το έπαιζα με πολύ σεβασμό.
Ηθοποιός, συγγραφέας, σκηνοθέτης, με ποια ιδιότητα αισθάνεστε πιο δημιουργικός; Είμαι ένας άνθρωπος που έχει περάσει τα 80 του χρόνια, και έχει υπηρετήσει το θέατρο πάνω από μισό αιώνα, οπότε αντιλαμβάνεσαι πως έχω και σκηνοθέτης χρηματίσει, και ηθοποιός κι όλα τα έργα που έχω ανεβάσει έχουν περάσει ένα δεύτερο χέρι που ήταν δικό μου και ήταν μια παρέμβαση πολύ δημιουργική.
Δηλαδή για όλα αυτά υπάρχει μια ευθύνη που όταν την έχεις καταλαβαίνεις ότι είναι πολύ υπεύθυνη αυτή η θέση. Οπότε και οι τρεις αυτές οι ιδιότητες είναι εξίσου δημιουργικές. Ο ηθοποιός έχει τη συγκίνηση, το ρίγος, το τρακ που νιώθει πάνω στη σκηνή. Ο σκηνοθέτης έχει κι αυτός τη συγκίνηση να ξέρει να μεταφέρει στην αντίληψη του ηθοποιού την αντίληψη του συγγραφέα. Από εκεί και πέρα είναι με την δική σου εμπειρία θέμα δικό σου να μπορείς να επιλέγεις τον συγγραφέα, να τον εκτιμάς και τον σέβεσαι όπως και τα κείμενα.
Με ποια φράση θα χαρακτηρίζατε τον εαυτό σας; Με κάτι που λέω και στους νέους, υπήρξα πάντα θρησκευόμενος με το θέατρο.
Έχετε φοβίες; Τρακ έχω ακόμα, κι αυτό είναι πολύ ενδιαφέρον.
Με την Φίνος Φιλμ πως άρχισε η συνεργασία σας; Με είχε ζητήσει να παίξω σε μια ταινία η Τζένη Καρέζη την οποία είχα προηγουμένως γνωρίσει. Αυτή με πρότεινε, κι έτσι ξεκίνησα, και συνέχισα πια την συνεργασία με τις προτάσεις των σκηνοθετών, του Δημόπουλου, και του Γεωργιάδη.
Ο Ντίνος Δημόπουλος πως ήταν σαν σκηνοθέτης; Υπήρξε μεγάλος σκηνοθέτης, ωραίος διανοούμενος, πανέξυπνος σκηνοθέτης, ευρηματικός σκηνοθέτης και με πολύ αρχοντική συμπεριφορά στους συναδέλφους του στους ηθοποιούς στα γυρίσματα.
Ο Βασίλης Γεωργιάδης; Συγκλονιστικός…δημιουργικός, ευαίσθητος, ευφάνταστος , ευρηματικός.
Γιάννης Δαλιανίδης; Τρυφερός και ευρηματικός, πολύ καλός με τους ηθοποιούς και με πολύ χιούμορ, έλεγε πολύ ωραία αστεία ο Γιάννης και πολλές φορές μέσα στην διάρκεια του γυρίσματος έλεγε πράγματα που μας ξάφνιαζε.
Ξεχωρίζετε κάποια από τις ταινίες σας; Θα έλεγα αυτές που είχαν υπογραφές σπουδαίων σκηνοθετών, όπως ήταν του Γεωργιάδη, του Ντίνου Δημόπουλου η του Δαλιανίδη.
Όταν προβάλλονται στην τηλεόραση τις βλέπετε; Ναι αν και δεν εγκρίνω πάντα τον εαυτό μου. Μερικές φορές δεν μου αρέσω στο πως παίζω.
Τι σας αρέσει να βλέπετε στην τηλεόραση; Υπάρχουν πολλά πράγματα άλλα απαραιτήτως μου αρέσει να βλέπω δελτία ειδήσεων.
Είστε πολιτικοποιημένος; Μπορώ να μην είμαι; Βρίσκομαι σε μια διαρκή αγωνία για το γίγνεσθαι το πολιτικό. Γενικά η Ελλάδα βρίσκετε σε κρίση από την στιγμή που απελευθερώθηκε. Όλοι όσοι είχαν την ευθύνη της, έπαιξαν τον ρόλο τους πάρα πολύ άσχημα και μερικοί βέβαια που μπορεί να ήταν σημαντικοί και εμπνευσμένοι δεν τους το αναγνώρισε ο λαός δυστυχώς.
Μπορεί να ορθοποδήσει η Ελλάδα και να γίνει ξανά δημιουργική για τους νέους; Το εύχομαι… Θα σου πω και κάτι ακόμα. Αυτοί που κυβερνάνε πάντα κι όταν ακόμα δεν τους έχω ψηφίσει εύχομαι πετύχουν.
Και σε ποιο άτομο θα λέγατε ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ; Στην μάνα μου…
1). ΕΚΕΙΝΕΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΓΑΠΟΥΝ (1951) Μια όμορφη ταινία του Αλέκου Σακκελλάριου στις αρχές της δεκαετίας του ’50 με τον Αλέκο Αλεξανδράκη στον πρωταγωνιστικό ρόλο ξεκίνησε γυρίσματα με την Ειρήνη Παπά και ξαφνικά αντικαταστάθηκε από την Άννα Καλουτά.
2). Η ΑΓΝΗ ΤΟΥ ΛΙΜΑΝΙΟΥ (1952) Στην εξαιρετική αυτή ταινία του Γιώργου Τζαβέλλα αρχικά για τους πρωταγωνιστικούς ρόλους είχαν επιλεγεί ο σπουδαίος Αιμίλιος Βεάκης ο οποίος εξαιτίας του ξαφνικού του θανάτου αντικαταστάθηκε από τον Γιώργο Γληνό, και η Μελίνα Μερκούρη η οποία δεν άρεσε καθόλου στον Φίνο και τον ρόλο ανέλαβε η Ελένη Χατζηαργύρη.
3). ΟΙ ΟΥΡΑΝΟΙ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΟΙ ΜΑΣ (1953) Στην συγκεκριμένη ταινία του Ντίνου Δημόπουλου άλλαξαν όλοι πρωταγωνιστές λίγο πριν την έναρξη των γυρισμάτων. Και τους ρόλους των Χορν, Παππά και Λαμπέτης ανέλαβαν οι Αλεξανδράκης, Κωνσταντάρας και Βαλάκου.
4). ΜΙΑ ΖΩΗ ΤΗΝ ΕΧΟΥΜΕ (1958) Η γλυκόπικρη ταινία του Γιώργου Τζαβέλλα με τον Δημήτρη Χορν και την Ελληνοιταλίδα Υβόν Σανσόν στους πρωταγωνιστικούς ρόλους αν και δεν είχε μεγάλη εμπορική επιτυχία θεωρείτε εως σήμερα μια απο τις καλύτερες εκείνης της εποχής αν και λίγοι γνωρίζουν πως αρχικά για τους ρόλους είχαν προταθεί ο Βασίλης Λογοθετίδης που αρνήθηκε για λόγους υγείας, και η Αλίκη Βουγιουκλάκη.
Ο ΗΛΙΑΣ ΤΟΥ 16ου
5).Ο ΗΛΙΑΣ ΤΟΥ 16ου (1959) Η ταινία αυτή γυρίστηκε μέσα σε 17 ημέρες και αρχικα τον ρόλο του ψευτοαστυνομικού ήταν να υποδυθεί ο Βασίλης Λογοθετίδης όπου και πάλι για λόγους υγείας δεν τα κατάφερε κι έτσι δόθηκε η ευκαιρία στον Κώστα Χατζηχρήστο να ερμηνευσει έναν από τους καλύτερους ρόλους στην καριέρα του.
6). ΤΟ ΞΥΛΟ ΒΓΗΚΕ ΑΠ’ΤΟΝ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ (1959) Για άλλη μια φορά ο Δημήτρης Χορν αρνήθηκε έναν ρόλο που τελικά έγινε μεγάλη επιτυχία. Ήταν του καθηγητή Φλωρά τον οποίο ερωτευεται η ατίθαση μαθήτρια Λίζα Παπασταυρου. Όπως είπε χρόνια μετά τον απέρριψε γιατί δεν ήθελε να δεθεί στο άρμα της Αλίκης Βουγιουκλάκη.
7). ΜΑΚΡΥΚΩΣΤΑΙΟΙ ΚΑΙ ΚΟΝΤΟΓΙΩΡΓΗΔΕΣ (1960) Εξαιτίας της άρνησης του Δημήτρη Χορν να συνεργαστεί με τον Κώστα Χατζηχρήστο αρνήθηκε τον ρόλο του “Στέλιου Κοντογιώργη” με απότελεσμα αυτός να δοθεί στον Ντίνο Ηλιόπουλο που τον είχε ερμηνευσει και στο θέατρο.
8). ΤΟ ΚΛΩΤΣΟΣΚΟΥΦΙ (1960) Αν και η ταινία είχε γυριστεί ολόκληρη ο Φίνος έδωσε εντολή να αντικατασταθεί ο πρωταγωνιστής Μιχάλης Νικολινάκος καθώς έκρινε πως δεν του ταίριαζε ο ρόλος. Έτσι οι πιο πολλές σκηνές ξαναγυρίστηκαν με τον Αλέκο Αλεξανδράκη ως αντικαταστάτης του στην δευτερη εως τότε συνεργασία του με την Αλίκη Βουγιουκλάκη.
9). Ο ΚΑΤΗΦΟΡΟΣ (1961) Η ταινία που γνώρισε την Ζωή Λάσκαρη στο κοινό αν και ξεκίνησε κάπως χλιαρά τις πρώτες εβδομάδες κατάφερε να τερματίσει πρώτη εκείνη την χρονιά. Η πρώτη επιλογή για τον ρόλο ήταν η Αλίκη Βουγιουκλάκη που όμως αρνήθηκε γιατί περιείχε κάποιες γυμνές σκηνές.
10). ΕΓΩΙΣΜΟΣ (1964) Στην δραματική αυτή ταινία τον δευτερο γυναικείο πρωταγωνιστικό ρόλο είχε κληθεί να υποδυθεί η Έλενα Ναθαναήλ που όμως τελευταία στιγμή αντικαταστάθηκε απο τον σκηνοθέτη και έτσι έδωσε την ευκαιρία στην Τζένη Ρουσσέα να κάνει το ντεμπούτο της στον κινηματογράφο.
11). ΜΙΑ ΤΡΕΛΗ ΤΡΕΛΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ (1965) Η υπέροχη αυτή ταινία του Ντίνου Δημόπουλου έδωσε σε πολλούς ηθοποιούς την ευκαιρία να υποδυθούν μοναδικούς ρόλους που όλοι θυμόμαστε. Ένας από αυτούς ήταν της θρυλικής Πάστας Φλώρα που υποδύθηκε μοναδικά η Μαίρη Αρώνη, αν και πρώτα έγινε πρόταση στην Ρένα Βλαχοπούλου που όμως θεώρησε πως ήταν πολύ νεα για να παίξει την μητέρα της Τζένης Καρέζη και έτσι αρνήθηκε.
12). ΤΟ ΚΟΡΟΙΔΑΚΙ ΤΗΣ ΠΡΙΓΚΗΠΕΣΣΑΣ (1972) Αυτή η μουσική κωμωδία του Γιάννη Δαλιανίδη στο θέατρο είχε ως πρωταγωνίστρια την Μαίρη Χρονοπούλου που όμως αρνήθηκε κατηγορηματικά να τον υποδυθεί και κινηματογραφικά όταν έμαθε πως το όνομα της θα έμπαινε δευτερο μετά του Σταύρου Παράβα. Η λύση δόθηκε από τον σκηνοθέτη που επέλεξε ως πρωταγωνίστρια την Μπέττυ Αρβανίτη.
13). ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΠΑΡΘΕΝΟΥ (1973) Η τολμηρή για την εποχή ταινία σε σκηνοθεσία Γιάννη Δαλιανίδη και σενάριο Γιώργου Τζαβέλλα έδωσε στην Ζωή Λάσκαρη την ευκαιρία να αποδείξει πόσο καλή ηθοποιός ήταν. Ήταν ένας ρόλος που επίσης χρωστάει στην άρνηση της Αλίκη Βουγιουκλάκη να υποδυθεί αφού και πάλι περιείχε γυμνές σκηνές.
14). ΟΙ ΕΡΑΣΤΕΣ ΤΟΥ ΟΝΕΙΡΟΥ (1974) Το θεατρικό αυτό έργο του Γιάννη Δαλιανίδη μς την Ζωή Λάσκαρη μεταφέρθηκε και στο σινεμά λίγους μήνες μετά. Όμως με μια αντικατάσταση αφού ο Τόλης Βοσκόπουλος που πρωταγωνιστούσε μαζί της στην θεατρική εκδοχή αρνήθηκε τον ρόλο εξαιτίας του πρόσφατου χωρισμού τους. Έτσι ο ρόλος δόθηκε στον Δημήτρη Παπαμιχαήλ και πραγματοποιήθηκε η πρώτη και μοναδική του κινηματογραφική του συνεργασία με την Ζωή Λάσκαρη.
