Ο μεγάλος Καναδός δημιουργός, που άφησε το στίγμα του στη δεκαετία του ’60 και του ’70 αλλά και πέρα από αυτές, έφτασε στην Ελλάδα πολύ πριν γίνει γνωστός, στις αρχές της δεκαετίας του ’60.
Μποέμ, μελαγχολικός ποιητής, γοητευτικός, με μια κιθάρα στο χέρι από την οποία αργότερα θα έβγαιναν τραγούδια όπως το “Suzanne” και το “Bird on a wire” και τη σχετική οικονομική άνεση χάρη στην κληρονομιά που του άφησε ο πατέρας του, ο νεαρός Κοέν έφυγε από τον Καναδά για να βρει τον εαυτό του στο πιο απομακρυσμένο και αποκομμένο από τον πολιτισμό τόπο:
Ένα μικρό νησί στο Σαρωνικό κόλπο, που το έλεγαν Ύδρα. Όταν έφτασε ο Κοέν στην Ύδρα, υπήρχαν μόνο τέσσερα καφενεία. Τα περισσότερα σπίτια ήταν ή τουλάχιστον έμοιαζαν ακατοίκητα καθώς το ηλεκτρικό ρεύμα ήταν πολυτέλεια στο νησί. Ακόμη και η περίφημη «Λαγουδέρα» του Μπάμπη Μωρέ, που είχε μόλις ανοίξει, έπαιζε δίσκους από γραμμόφωνο. Και όμως η Ύδρα ήταν ήδη προορισμός εκλεκτών διανοουμένων και καλλιτεχνών, στον κύκλο των οποίων βρήκε αμέσως θέση ο Λέοναρντ Κοέν.
Στην Ύδρα έγραψε την ποιητική συλλογή “Flowers For Hitler” και τις νουβέλες “Τhe Favourite Game” και ” Beautiful Losers”.«Όταν έχεις ζήσει στην Ύδρα, δεν μπορείς να ζήσεις πουθενά αλλού, ούτε καν στην Ύδρα» έλεγε… Το 1960 αγόρασε το σπίτι που διατηρεί η οικογένειά του μέχρι σήμερα.
Στην Ύδρα γνώρισε και την όμορφη Μαριάν Ιλέν. Η Μαριάν ήταν μανεκέν από τη Σκανδιναβία και μόλις την είχε εγκαταλείψει ο σύντροφός της και πατέρας του γιου της, Αξέλ. Ο Κοέν την ερωτεύθηκε και έζησε μαζί της για σχεδόν μια δεκαετία. Το «So Long, Marianne» είναι ένα υπέροχο τραγούδι, που ο Λέοναρντ Κοέν έγραψε για τη Μαριάν, ουσιαστικά αποχαιρετώντας την στο τέλος του έρωτά τους.
Έναν έρωτα που εκτός από τραγούδι έγινε και βιβλίο, πρόσφατα, με τίτλο «So Long Marianne, Μαριάνε Ιλέν – Λέοναρντ Κοέν: μια ιστορία έρωτα», της Κάρι Χεστχάμαρ, και κυκλοφόρησε στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ποταμός.
Η Μαριάν έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 81 ετών. Λίγο πριν, ο Κοέν της είχε γράψει ένα γράμμα, γνωρίζοντας πως η παλιά αγαπημένη του ήταν κοντά στο τέλος. Το γράμμα διαβάστηκε στην κηδεία της: “Νομίζω ότι σύντομα θα σε ακολουθήσω” της έγραψε: “Να ξέρεις ότι είμαι τόσο κοντά πίσω σου, που αν απλώσεις το χέρι σου, θα αγγίξεις το δικό μου…”.
Ο μεγάλος Αμερικανός φωτογράφος απεικόνισε μια μαγική, chic εποχή της Ελλάδας με πρωταγωνιστές τη Μελίνα, τον Μίκη Θεοδωράκη, την Ντίντι Σερπιέρη, τον αυλάρχη Λεβίδη, τον Ντίμη Κρίτσα, αλλά και τη roof top πισίνα της οικογένειας Κανελοπούλου.
Ο Aarons υπήρξε ο αγαπημένος φωτογράφος της αμερικανικής society και του διεθνούς jet set απιεκονίζοντας τους πρωταγωνιστές του στα πιο κοσμποπολίτικα και πολυτελή locations, από το Eden Roc μέχρι το Palm Beach. Είχε επισκεφθεί την Ελλάδα το 1961, την είχε αγαπήσει και είχε καταφέρει να συλλάβει στο φακό του τη γοητεία μιας εποχής πιο ανέμελης και πιο αυθεντικής.
Ήταν μόλις 19 ετών. Πανέμορφη, με την ποιότητα και το στιλ που χαρακτήριζε από πάντα τις φινετσάτες γυναίκες.
Μια φωτογράφιση για λογαριασμό του Paris Match το 1966, είναι ο λόγος που σήμερα μπορούμε να ξανα θαυμάσουμε την εκλεπτυσμένη ομορφιά της Έλενας Ναθαναήλ.
Πριν ακόμα γίνει διάσημη ηθοποιός, η πανέμορφη Έλενα Ναθαναήλ εκπροσωπούσε το ελληνικό κάλλος ως μοντέλο.
Η Έλενα Ναθαναήλ φωτογραφίζεται στο Αίθριο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου για το περιοδικό “Paris Match”.
Μία εντελώς άγνωστη περίπτωση φωτογράφισης της 19χρονης τότε Έλενας, των πρωτοτύπων κοσμημάτων της Συλλογής της Ελένης Σταθάτου του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και του επιτύμβιου λέοντα του Κεραμεικού από τον διάσημο φωτογράφο Jack Garofalo.
Τη φωτογραφία εντόπισε ο κ. Θεόδωρος Μεταλλινός και η έρευνα έγινε από τον αρχαιολόγο, κ. Κώστα Πασχαλίδη. Φαίνεται πως το 1966 η Ελένη Σταθάτου και το υπουργείο Πολιτισμού συναίνεσαν σε μια φωτογράφιση που σήμερα θα ήταν αδιανόητη: να φορεθούν δηλαδή οι ίδιες οι αρχαιότητες από ένα δροσερό κορίτσι που εκπροσωπούσε επάξια την απαράμιλλη ελληνική κλασική ομορφιά: την ηθοποιό Έλενα Ναθαναήλ.
Η υψηλής αισθητικής φωτογράφιση έγινε στα πλαίσια αναγκών προβολής της χώρας μας, που εκείνον το χρόνο ανέλαβε με ειδικό του τεύχος το γαλλικό περιοδικό “Paris Match”.
Έτσι, το αρχαϊκό “ενώτιο των Σφιγγών”, από το Άργος, το ένα από τα δύο περίτεχνα περιβραχιόνια, ο δακτυλικός σφηκωτήρας “των όφεων”, από το “θησαυρό του Καρπενησίου”, και το περιδέραιο της Τρωάδας, από τη Συλλογή Σταθάτου, δηλαδή ένας κατάλογος με βαριά ονόματα αριστουργημάτων, αναπάντεχα τυλιγμένα πάνω στην υπέροχη Έλενα Ναθαναήλ, αποτυπώθηκαν ανεξίτηλα στο χρόνο από μια άγνωστη σε μας και εξαιρετική φωτογράφιση του Jack Garofalo σε μία από τις αποστολές του για το “Paris Match” το 1966.
Κανένα μουσείο και καμία προθήκη δε θα είναι ποτέ τα ίδια.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα αυθεντικά αυτά κοσμήματα, μετά τη δωρεά τους το 1957 στο Ε. Α. Μουσείο από τη συλλέκτρια, Ελένη Σταθάτου, δεν ξαναφορέθηκαν – δημόσια τουλάχιστον.
Φαίνεται ωστόσο πως το 1966 έγινε μια εξαίρεση – και μάλιστα σε μια εποχή που μας είναι γνωστή για την παντελή έλλειψη εναλλακτικής θεώρησης επί των αρχαιοτήτων: δηλαδή, να δώσει το υπουργείο Πολιτισμού άδεια να φορεθούν.Σε συνέντευξή της η πανέμορφη ηθοποιός είχε πει:
«Να συνειδητοποιήσεις ότι η ζωή είναι μικρή κι ότι οι χαρές είναι μικρές. Μην ψάχνεις τα μεγάλα πράγματα, τις μεγάλες ευτυχίες. Η ζωή είναι όμορφη για τα χρώματά της, για τις μυρωδιές της, για τις στιγμές της, για τους ανθρώπους, για το δέρμα τους… Για όλα αυτά.»
“Λέγεται ότι η όμορφη Ελληνίδα ηθοποιός έλαβε πρόσκληση για να συναντήσει τον πρίγκιπα Aλή Χαν στη βίλα του στη Ριβιέρα στις 21 Μαΐου.” γράφει ο διεθνής Τύπος την άνοιξη του 1952 για την Ειρήνη Παππά και τον γοητευτικό πρίγκιπα.
Οι δυο τους είχαν συναντηθεί στο Φεστιβάλ των Καννών, με τον πρίγκιπα να γοητεύεται από την Ελληνίδα ηθοποιό, που μόλις ξεκινούσε τη διεθνή της καριέρα. Τόσο εκείνη όσο και ο Χαν διαψεύδουν ότι σχεδιάζουν να παντρευτούν.
Oι φήμες για το νέο έρωτα ξεκίνησαν μετά την κοινή τους εμφάνιση στο φεστιβάλ.
Η Ειρήνη Παππά όμως ήταν ξεκάθαρη:
”Είχαμε ένα ωραίο φλερτ, αλλά οι φήμες για γάμο είναι ανοησίες.
Μόλις χώρισα από τον σύζυγό μου, αλλά είμαστε ακόμη παντρεμένοι και δεν του έχω ζητήσει διαζύγιο“, δήλωνε στις εφημερίδες.
Πράγματι, η νεαρή κοπέλα από το Χιλιομόδι της Κορίνθου ήταν ακόμη παντρεμένη με τον ηθοποιό Άλκη Παππά.
Στην Αθήνα μοιραζόταν ένα μικρό διαμέρισμα με την αδελφή της.
Πολύ περισσότερο από τους έρωτες, την ενδιέφεραν οι προτάσεις για τον κινηματογράφο που είχε δεχθεί στις Κάννες.
Τις φήμες για το γάμο διέψευσε και ο Aλή Χαν.
Άλλωστε, ήταν και εκείνος ακόμη παντρεμένος με τη Rita Hayworth, την οποία είχε παντρευτεί στη Γαλλική Ριβιέρα τρία χρόνια νωρίτερα.
Ο γάμος με τη διάσημη ηθοποιό θα κατέληγε ωστόσο σε διαζύγιο.
O Aλή Χαν δεν έζησε πολλά χρόνια.
Σκοτώθηκε σε αυτοκινητικό δυστύχημα στο Παρίσι το 1960, όταν η Ειρήνη Παππά γνώριζε πλέον τις μεγάλες κινηματογραφικές της δόξες.
Η ταινία, “Κατάχρησις εξουσίας” προβλήθηκε τη σαιζόν 1971-1972 και έκοψε 378.790 εισιτήρια. Ήρθε στην 3η θέση σε 90 ταινίες.
-Ο Σταύρος Τσιώλης σκηνοθετεί μια από τις μεγάλες του επιτυχίες, με το πρωτοποριακό σενάριο του Νίκου Φώσκολου, αφού το θέμα των ναρκωτικών το 1971 δεν απασχολούσε την ελληνική κοινωνία τόσο πολύ όσο σήμερα.
Σκηνή από την ταινία, “Κατάχρησις εξουσίας”.
-Πρόκειται για μία από τις σπουδαιότερες ταινίες στη δύση του Παλιού Ελληνικού Κινηματογράφου που έχει την τύχη να συνδυάζει μεστό σενάριο, δυναμική σκηνοθεσία και εξαιρετικές ερμηνείες κορυφαίων ηθοποιών στην κορυφαία εταιρεία παραγωγής.
-Η τριάδα των πρωταγωνιστών (Κούρκουλος, Κατράκης, Καλογήρου) δίνει ρεσιτάλ ερμηνείας. Ειδικά για τον Καλογήρου θα τολμούσα να πω ότι ίσως είναι μία από τις 2-3 καλύτερες στιγμές της μεγάλης καριέρας του. Καλή εμφάνιση και για τη Λιβανού δίνει την ευαισθησία και την απαλότητα που μαλακώνει ένα κατεξοχήν ανδροκρατούμενο έργο.
-Ακόμα πιο σπάνια για την εποχή της ταινία με αναφορά και γυρίσματα στην παραμελημένη περιοχή της Θράκης (σκηνές στη Βιστωνίδα, στο τελωνείο Έβρου).
-Ο ρόλος της Μπέτυς Λιβανού είχε προταθεί αρχικά στη Ζωή Λάσκαρη κι εκείνη τον αποδέχτηκε. Όταν όμως πήγε στον Έβρο για τα γυρίσματα διαφώνησε ως προς το σενάριο με αποτέλεσμα να αποχωρήσει.
-Ταινία με πολύ ξεχωριστή θέση για λόγω της ολιγόλεπτης καταδίωξης με το BMW 2002ti, η οποία όπως φαίνεται και στην ταινία είναι αλλοδαπής προέλευσης μια και ο τότε αντιπρόσωπος της BMW στην Ελλάδα εισήγαγε τις 2002 αλλά όχι τις ‘ti’ (μάλλον πολύ ακριβές για το Ελληνικό αγοραστικό κοινό τότε).
-Η ταινία, “Κατάχρησις εξουσίας” συμμετείχε στο 12ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης όπου όμως δεν κατάφερε να αποσπάσει κάποια διάκριση.
-Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 50 χρόνων από την πρώτη προβολή της ταινίας αναρτήθηκε από τον ιστότοπο της Φίνος Φιλμ στο facebook, ένα trailer της ταινίας με εξαιρετική ανάλυση εικόνας.
Περίληψη: της ταινίας, “Κατάχρησις εξουσίας”
Ένας αστυνομικός προσπαθεί να ανακαλύψει τον δολοφόνο του αδελφού του που ήταν πιανίστας και μορφινομανής. Ως μέλος του Τμήματος Δίωξης Ναρκωτικών, προσπαθεί να εντοπίσει τον αρχηγό μιας σπείρας εμπόρων ναρκωτικών.
Όμως ο ανορθόδοξος τρόπος δράσης του αναστατώνει τους ανωτέρους του. Παρ’ όλα αυτά του επιτρέπουν να συνεχίσει τις έρευνες, επειδή είναι άγνωστος στον υπόκοσμο.
Όταν η σπείρα ανακαλύπτει ότι είναι αστυνομικός, τον καθιστούν δια της βίας ναρκομανή, αλλά εκείνος καταφέρνει να αποτοξινωθεί και να συλλάβει τελικά τον εγκέφαλο της σπείρας.
Ποιος Γιάννης πίνει και κερνάει; Τι δουλειά έχουν οι κουτσοί και οι στραβοί τον άγιο Παντελεήμονα; Τι μας νοιάζει αν η…αχλάδα έχει την ουρά μπροστά ή πίσω; Ποιος ήταν ο Κουτρούλης που έκανε τέτοιο πάταγο με το γάμο του;
ΚΟΥΤΣΟΙ ΣΤΡΑΒΟΙ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ
Στα 1830, σ’ ένα χωριουδάκι της Κυνουρίας, στο Άστρος, παρουσιάστηκε ένας περίεργος άνθρωπος, που άρχισε να διαδίδει επίμονα ότι ήταν ο… Άγιος Παντελεήμονας, που ήρθε να σώσει τον κόσμο από τις διάφορες αρρώστιες, που τον μάστιζαν.
Όπως ξέρουμε όλοι μας σχεδόν, ο πραγματικός Άγιος Παντελεήμονας είναι ο προστάτης των ανάπηρων και οι Χριστιανοί πιστεύουν ότι γιατρεύει, εκτός από τις άλλες παθήσεις και τις παραμορφώσεις του σώματος, καθώς και τους τυφλούς.
Ο άγνωστος, ωστόσο, του Άστρους δεν έκανε το παραμικρό θαύμα. Επειδή, όμως, δεν ενοχλούσε κανέναν με την παρουσία, τον άφηναν να λέει ό,τι θέλει. Παρ όλ’ αυτά, η φήμη πως στο όμορφο χωριό της Κυνουρίας παρουσιάστηκε ο Άγιος Παντελεήμονας, απλώθηκε γρήγορα σε όλη την τότε Ελλάδα.
Όπως ήταν επόμενο, όσοι έπασχαν από τα μάτια τους, τ’ αφτιά τους, τα πόδια τους και από ένα σωρό άλλες ασθένειες, παράτησαν τα σπίτια τους και τις δουλειές τους και ξεκίνησαν να πάνε στο Άστρος, με την ελπίδα ότι θα γίνουν καλά. Κι ήταν τόσοι πολλοί αυτοί οι ανάπηροι, ώστε από τα διάφορα χωριά που περνούσαν, έλεγαν οι άλλοι που τους έβλεπαν: «Κουτσοί, στραβοί, στον Άγιο Παντελεήμονα».
ΠΙΣΩ ΕΧΕΙ Η ΑΧΛΑΔΑ ΤΗΝ ΟΥΡΑ
Οι Ενετοί, που άλλοτε κυριαρχούσαν στις θάλασσες, εγκαινίασαν πρώτοι τα ιστιοφόρα μεταγωγικά, όταν ήθελαν να μεταφέρουν το στρατό τους. Τα καράβια αυτά ήταν ξύλινα και πελώρια και είχαν σχήμα αχλαδιού.
Έσερναν δε τις περισσότερες φορές πίσω τους ένα μικρό καραβάκι, που έβαζαν μέσα τον οπλισμό και τα πολεμοφόδια, όπως ακόμα τρόφιμα και διάφορα πολεμικά σύνεργα. Οι Έλληνες τα είχαν βαφτίσει αχλάδες από το σχήμα τους. Έτσι όταν καμιά φορά στο πέλαγος παρουσιαζόταν κανένα άγνωστο καράβι, οι νησιώτες ( βιγλάτορες) ανέβαιναν πάνω στους βράχους και απ’εκεί παρακολουθούσαν με αγωνία τις κινήσεις του.
Αν ήταν απλώς ιστιοφόρο, δεν ανησυχούσαν τόσο, γιατί υπήρχε πιθανότης να συνεχίσει αλλού τον δρόμο του. Αν όμως ήταν “Αχλάδα” τους έπιανε πανικός, γιατί καταλάβαιναν ότι σε λίγο θ’άρχιζαν μάχες, πολιορκίες, πείνες και θάνατοι. Έφευγαν τότε για να πάνε να ετοιμάσουν την άμυνα τους. Από στόμα σε στόμα κυκλοφορούσε η φήμη ότι η “Αχλάδα” έχει πίσω την ουρά.
Με την ουρά εννοούσαν το καραβάκι που έσερνε το μεταγωγικό. Άρα επίθεση. Και έλεγαν: “Πίσω έχει η Αχλάδα την ουρά”, τι θα γίνει;
ΠΛΗΡΩΣΕ ΤΑ ΜΑΛΛΙΑ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΗΣ ΤΟΥ
Οι φόροι πριν από το 19ο αιώνα ήταν τόσοι πολλοί στην Ελλάδα, ώστε όσοι δεν είχαν να πληρώσουν, έβγαιναν στο βουνό. Για τη φοβερή αυτή φορολογία, ο ιστορικός Χριστόφορος Άγγελος, γράφει τα εξής χαρακτηριστικά: «Οι επιβληθέντες φόροι ήσαν αναρίθμητοι, αλλά καί άνισοι.
Εκτός της δέκατης, του εγγείου και της διακατοχής των ιδιοκτησιών, έκαστη οικογένεια κατέβαλε χωριστά φόρον καπνού (εστίας), δασμόν γάμου, δούλου και δούλης καταλυμάτων, επαρχιακών εξόδων καφτανίων, καρφοπετάλλων και άλλων εκτάκτων. Ενώ δε ούτο βαρείς καθ’ εαυτούς ήσαν οί επιβληθέντες φόροι, έτι βαρυτέρους και αφορήτους καθίστα ο τρόπος της εισπράξεως και η δυναστεία των αποσταλλομένων πρός τούτο υπαλλήλωνη εκμισθωτών.
Φόρος ωσαύτως ετίθετο απί των ραγιάδων (υπόδουλος-τουρκ.raya) εκείνων οίτινες έτρεφον μακράν κόμην». Από το τελευταίο αυτό, έμεινε παροιμιώδης η φράση: «πλήρωσε τα μαλλιά της κεφαλής του».
ΠΡΑΣΣΕΙΝ ΑΛΟΓΑ
Όταν κάποιος σε μία συζήτηση μας λέει πράγματα με τα οποία διαφωνούμε ή μας ακούγονται παράλογα, συνηθίζουμε να λέμε: “Μα τί είναι αυτά που μου λες? Αυτά είναι αηδίες και πράσσειν άλογα!”…Το “πράσσειν άλογα” λοιπόν, δεν είνα πράσινα άλογα όπως πιστεύει πολύς κόσμος, όπως τα μικρά μου πόνυ, αλλά αρχαία ελληνική έκφραση…
Προέρχεται εκ του ενεργητικού απαρέμφατου του ρήματος “πράττω” ή/και “πράσσω” (τα δύο τ, αντικαθίστανται στα αρχαία και από δύο σ), που είναι το “πράττειν” ή/και “πράσσειν” και του “άλογο” που είναι ουσιαστικά το ουσιαστικό “λόγος”=λογική (σε μία από τις έννοιες του) με το α στερητικό μπροστά. Α-λογο=παράλογο =>Πράσσειν άλογα, το να κάνει κανείς παράλογα πράγματα.
ΣΑΡΔΑΜ
Η λέξη δεν έχει ετυμολογική ρίζα, αλλά προέρχεται από τον αναγραμματισμό του επιθέτου Μάνδρας. Ο Αχιλλέας Μάνδρας, ηθοποιός – σκηνοθέτης, γεννήθηκε το 1875 στην Κωνσταντινούπολη και ήταν ο πρώτος που γύρισε η ελληνική κινηματογραφική ταινία. Επειδή έκανε πολλά μπερδέματα την ώρα που έπαιζε, σκέφθηκε να τα ονοματίσει. Έτσι αναγραμμάτισε το επώνυμό του και μας έδωσε μια καινούρια λέξη. Την καλλιτεχνική λέξη «Σαρδάμ».
ΕΙΜΑΣΤΕ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ
Στην Κόρινθο, που ήταν πλούσια πόλη, γίνονταν δύο πανηγύρια, για εμπόρους απ’ όλο τον κόσμο. Το καθένα είχε διάρκεια ενάμιση μήνα. Όταν την κατέκτησαν οι Φράγκοι, αυτά συνεχίστηκαν. Όσοι συμμετείχαν σ’ αυτά σαν να μην τρέχει τίποτα, έλεγαν, όταν τους ρωτούσαν, που πάνε : « είμαστε για τα πανηγύρια » . Έκφραση που σήμερα επικρατεί για όσους δεν έχουν επίγνωση της σοβαρότητας μιας κατάστασης.
ΤΙ ΚΑΠΝΟ ΦΟΥΜΑΡΕΙΣ
Συχνά, για κάποιον που δεν ξέρουμε τι είναι, ρωτάμε συνήθως : « τι καπνό φουμάρει; ». Η φράση αυτή δεν προέρχεται, όπως νομίζουν πολλοί, από τη μάρκα των τσιγάρων που καπνίζει, αλλά κρατάει από τα βυζαντινά ακόμη χρόνια, ίσως και πιο παλιά. Η λέξη « καπνός » έχει εδώ την αρχαία σημασία της εστίας, δηλαδή, του σπιτιού. Ο ιστορικός Π. Καλλιγάς λέει κάπου : «Οι φορατζήδες έμπαιναν εις τας οικίας των εντόπιων και ερωτούν “τι καπνό φουμάρει εδώ; Κατά την απόκριση δε έβανον τον αναλογούντα φόρον». Όταν, λοιπόν, την εποχή εκείνη έλεγαν « καπνό », εννοούσαν σπίτι.
ΕΒΓΑΛΕ ΤΗΝ ΜΠΕΜΠΕΛΗ
Μπέμπελη, είναι η ιλαρά (μεταδοτική, εξανθηματική νόσος). Η λέξη είναι σλαβικής προέλευσης (pepeli=στάχτη).
Η φράση «έβγαλε την μπέμπελη», σημαίνει ότι κάποιος ζεσταίνεται και ιδρώνει υπερβολικά. Ο συσχετισμός της ζέστης με την ιλαρά, προκύπτει από την πρακτική ιατρική, σύμφωνα με την οποία, κάποιος που νοσεί από ιλαρά θα πρέπει να ντύνεται βαριά, έτσι ώστε να ζεσταθεί και να ιδρώσει και να «βγάλει» ή να «χύσει» έτσι από πάνω την αρρώστια (δηλαδή την μπέμπελη).
ΜΠΑΤΕ ΣΚΥΛΟΙ ΑΛΕΣΤΕ ΚΑΙ ΑΛΕΣΤΙΚΑ ΜΗ ΔΙΝΕΤΕ
Οι Φράγκοι, που είχαν υποδουλώσει άλλοτε την Ελλάδα, έκαναν τόσα μαρτύρια στους κατοίκους, ώστε οι Έλληνες τούς βάφτισαν «Σκυλόφραγκους». Ό,τι είχαν και δεν είχαν, τούς το έπαιρναν, κυρίως όμως ενδιαφερόντουσαν για το αλεύρι, που τούς ήταν απαραίτητο για να φτιάχνουν ψωμί. Κάποτε σ’ ένα χωριουδάκι της Πάτρας μπήκαν μερικοί στρατιώτες σ’ ένα μύλο και απαίτησαν από τον μυλωνά να τους αλέσει όλο το σιτάρι που υπήρχε εκεί, με την υπόσχεση ότι θα τού πλήρωναν τ’ αλεστικά.
Ο μυλωνάς ονομαζόταν Γιάννης Ζήσιμος, κι ήταν γνωστός για την παλικαριά του και την εξυπνάδα του. Όταν είδε τους Φράγκους να θέλουν να τού αρπάξουν το βιος του με το έτσι το θέλω, φούντωσε ολόκληρος. Συγκρατήθηκε, όμως, και δικαιολογήθηκε ότι δεν μπορεί μόνος του ν’ αλέσει τόσες οκάδες σιτάρι. Οι στρατιώτες τού είπαν τότε ότι θα τον βοηθούσαν αυτοί. Ο Ζήσιμος τούς πέρασε στον μύλο και τούς είπε δήθεν ευγενικά: «Μπάτε σκύλοι αλέστε και αλεστικά μη δώσετε». Ύστερα τούς κλείδωσε μέσα κι έβαλε φωτιά στο μύλο. Εκεί τούς έκαψε όλους σαν ποντίκια κι αυτός εξαφανίστηκε.
ΤΟΥ ΕΨΗΣΕ ΤΟ ΨΑΡΙ ΣΤΑ ΧΕΙΛΗ
Ο λαός του Βυζαντίου γιόρταζε με μεγάλη κατάνυξη και πίστη όλες τις μέρες της Σαρακοστής. Το φαγητό του ήταν μαρουλόφυλλα βουτηγμένα στο ξίδι, μαυρομάτικα φασόλια, φρέσκα κουκιά και θαλασσινά. Στα μοναστήρια, όμως, ήταν ακόμη πιο αυστηρά, αν και πολλοί καλόγεροι, που δεν μπορούσαν να κρατήσουν περισσότερο τη νηστεία, έκαναν πολλές κρυφές…αμαρτίες κι έτρωγαν αβγά ή έπιναν γάλα.
Αν τύχαινε, όμως, κανένας απ’ αυτούς να πέσει στην αντίληψη των άλλων -ότι είχε σπάσει δηλαδή τη νηστεία του- καταγγελλόταν αμέσως στο ηγουμενοσυμβούλιο και καταδικαζόταν στις πιο αυστηρές ποινές.
Κάποτε λοιπόν, ένας καλόγερος, ο Μεθόδιος, πιάστηκε να τηγανίζει ψάρια μέσα σε μια σπηλιά, που ήταν κοντά στο μοναστήρι. Το αμάρτημά του θεωρήθηκε φοβερό. Το ηγουμενο συμβούλιο τον καταδίκασε τότε στην εξής τιμωρία: Διάταξε και του γέμισαν το στόμα με αναμμένα κάρβουνα και κει πάνω έβαλαν ένα ωμό ψάρι, για να…ψηθεί! Το γεγονός αυτό το αναφέρει ο Θεοφάνης.
Φυσικά ο καλόγερος πέθανε έπειτα από λίγο μέσα σε τρομερούς πόνους. Αλλά ωστόσο έμεινε η φράση «Μου έψησε το ψάρι στα χείλη» ή «Του έψησε το ψάρι στα χείλη».
ΜΑΣ ΑΛΛΑΞΑΝ ΤΑ ΦΩΤΑ
Μια παράξενη συνήθεια στην Αγγλία ήταν να κατραμώνουν τους λαθρέμπορους. Τους κρεμούσαν στις ακτές της θάλασσας, τους άλειβαν με πίσσα και τους άφηναν εκεί να αιωρούνται βδομάδες, μήνες και χρόνια, καμιά φορά. Έβαζαν δε τις κρεμάλες σε απόσταση πάνω στους βράχους της παραλίας.
Αυτή η απάνθρωπη συνήθειο κράτησε ως τα τελευταία, σχεδόν, χρόνια. Στα 1822, έβλεπε κανείς στον πύργο του Δούβρου τρεις τέτοιους κρεμασμένους. Η Αγγλία έκανε τα ίδια με τους κλέφτες, τους εμπρηστές και τους δολοφόνους. Ο Τζον Πέιvτερ, που έβαλε φωτιά στα ναυτομάγαζα του Πόρτσμουθ, κρεμάστηκε και κατραμώθηκε στα 1776. Ο αβάς Κόγερ τον ξαναείδε στα 1777.
Ο Πέιντερ ήταν αλυσοδεμένος και κρεμασμένος πάνω από τα ερείπια που είχε προξενήσει ο ίδιος, τον φρεσκοπίσσωναν δε από καιρό σε καιρό, για να διατηρείται. Τέλος, τον αντικατέστησαν ύστερα από τέσσερα χρόνια. Με τον ίδιο τρόπο οι Βυζαντινοί τιμωρούσαν πολλούς εγκληματίες, που έκαναν, όμως και χρέη φαναριών!
Τους έβαζαν, δηλαδή, φωτιά στα πόδια και τους άφηναν να καίγονται σαν λαμπάδες. Και φαίνεται πως οι δολοφόνοι ήταν πολλοί την εποχή εκείνη, αφού για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα φώτιζαν τον Κεράτιο κόλπο. Αργότερα, όμως, τους αντικατέστησαν με αληθινούς πυρσούς.
Αυτοί ωστόσο, που ήθελαν να καίγονται οι εγκληματίες, έλεγαν δυσαρεστημένοι: «Μας άλλαξαν τα φώτα».
ΑΚΟΜΑ ΔΕΝ ΤΟΝ ΕΙΔΑΝΕ, ΓΙΑΝΝΗ ΤΟΝ ΒΑΦΤΙΣΑΝΕ
Ο Τριπολιτσιώτης Αγγελάκης Νικηταράς, παράγγειλε κάποτε του Κολοκοτρώνη -που ήταν στενός του φίλος- να κατέβει στο χωριό, για να βαφτίσει το μωρό του. Ο Νικηταράς τού παράγγειλε ότι το παιδί επρόκειτο να το βγάλουν Γιάννη, αλλά για να τον τιμήσουν, αποφάσισαν να του δώσουν τ’ όνομά του, δηλαδή Θεόδωρο.
Ο θρυλικός Γέρος του Μοριά απάντησε τότε, πως ευχαρίστως θα πήγαινε μόλις θα «έκλεβε λίγον καιρό», γιατί τις μέρες εκείνες έδινε μάχες. Έτσι θα πέρασε ένας ολόκληρος μήνας σχεδόν κι ο Κολοκοτρώνης δεν κατόρθωσε να πραγματοποιήσει την υπόσχεση που είχε δώσει.
Δεύτερη, λοιπόν, παραγγελία του Νικηταρά. Ώσπου ο Γέρος πήρε την απόφαση και με δύο παλικάρια του κατέβηκε στο χωριό. Αλλά μόλις μπήκε στο σπίτι του φίλου του, δεν είδε κανένα μωρό, ούτε καμμιά προετοιμασία για βάφτιση.
Τι είχε συμβεί: Η γυναίκα του Νικηταρά ήταν στις μέρες της να γεννήσει. Επειδή όμως, ο τελευταίος ήξερε πως ο Γέρος ήταν απασχολημένος στα στρατηγικά του καθήκοντα και πως θ’ αργούσε οπωσδήποτε να τους επισκεφτεί -οπότε θα είχε γεννηθεί πια το παιδi- τού παράγγελνε και τού ξαναπαράγγελνε προκαταβολικά για τη βάφτιση.
Όταν ο Κολοκοτρώνης άκουσε την…απολογία του Νικηταρά, ξέσπασε σε δυνατά γέλια και φώναξε: – Ωχού! Μωρέ, ακόμα δεν τον είδανε και Γιάννη τον βαφτίσανε!
ΑΛΑ ΜΠΟΥΡΝΕΖΙΚΑ
Μπουρνέζικα, λοιπόν, είναι η γλώσσα που θα μιλούσαν σε κάποιο τόπο ή και θα μιλάνε ακόμα, γιατί ο τόπος αυτός πράγματι υπάρχει. Είναι σε μια περιοχή του Σουδάν, όπου ζει η φυλή Μπουρνού.
Η γλώσσα αυτή ήρθε στην Ελλάδα κατά την Επανάσταση του 1821, με την φυλή των Μπουρνού η οποία αποτελούσε τμήμα του εκστρατευτικού σώματος του Αιγύπτιου στρατηγού Ιμπραήμ. Καθώς η αραβική γλώσσα είναι αρκετά δύσκολη και μάλιστα στις διαλέκτους της, σε μας τους Έλληνες, λοιπόν δίκαια, όσα θ’ ακούγαμε από αυτούς, θα φαίνονταν «αλά μπουρνέζικα», δηλαδή ακατανόητα.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΙΝΕΙ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΕΡΝΑΕΙ
Ανάμεσα στα παλικάρια του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, ξεχώριζε ένας Τριπολιτσιώτης, ο Γιάννης Θυμιούλας, που είχε καταπληκτικές διαστάσεις: Ήταν δυο μέτρα ψηλός, παχύς και πολύ δυνατός (λέγεται ότι με το ένα του χέρι μπορούσε να σηκώσει και άλογο).
Ο Θυμιούλας έτρωγε στην καθισιά του ολόκληρο αρνί, αλλά και πάλι σηκωνόταν πεινασμένος. Έπινε όμως και πολύ. Παρόλα αυτά ήταν εξαιρετικά ευκίνητος, δε λογάριαζε τον κίνδυνο κι όταν έβγαινε στο πεδίο της μάχης, ο εχθρός μόνο που τον έβλεπε, τρόμαζε στη θέα του. Πολλοί καπεταναίοι, μάλιστα, όταν ήθελαν να κάνουν καμιά τολμηρή επιχείρηση, ζητούσαν από τον Κολοκοτρώνη να τους τον…δανείσει!
Κάποτε ωστόσο, ο Θυμιούλας, μαζί με άλλους πέντε συντρόφους του, πολιορκήθηκαν στη σπηλιά ενός βουνού. Και η πολιορκία κράτησε κάπου τρεις μέρες. Στο διάστημα αυτό, είχαν τελειώσει τα λιγοστά τρόφιμα που είχαν μαζί τους οι αρματολοί και ο Θυμιούλας άρχισε να υποφέρει αφάνταστα. Στο τέλος, βλέποντας ότι θα πέθαινε από την πείνα, αποφάσισε να κάνει μια ηρωική εξόρμηση, που ισοδυναμούσε με αυτοκτονία.
Άρπαξε το χαντζάρι του, βγήκε από τη σπηλιά και με απίστευτη ταχύτητα, άρχισε να τρέχει ανάμεσα στους πολιορκητές, χτυπώντας δεξιά και αριστερά. Ο εχθρός σάστισε, προκλήθηκε πανικός και τελικά τρόμαξε και το ‘βαλε στα πόδια. Έτσι, γλίτωσαν όλοι τους.
Ο Θυμιούλας κατέβηκε τότε σ’ ένα ελληνικό χωριό, έσφαξε τρία αρνιά και τα σούβλισε. Ύστερα παράγγειλε και του έφεραν ένα «εικοσάρικο» βαρελάκι κρασί κι έπεσε με τα μούτρα στο φαγοπότι. Φυσικά, όποιος χριστιανός περνούσε από κει, τον φώναζε, για να τον κεράσει. Πάνω στην ώρα, έφτασε και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και ρώτησε να μάθει, τι συμβαίνει. – Γιάννης κερνά και Γιάννης πίνει! απάντησε ο προεστός του χωριού.
Όπως λένε, αυτή η φράση, αν και παλιότερη, έμεινε από αυτό το περιστατικό. Παραπλήσια είναι και η αρχαιότερη έκφραση: «Αυτός αυτόν αυλεί».
ΤΑ ΙΔΙΑ ΠΑΝΤΕΛΑΚΗ ΜΟΥ, ΤΑ ΙΔΙΑ ΠΑΝΤΕΛΗ ΜΟΥ
Η παροιμιώδης αυτή έκφραση, οφείλεται σε έναν Κρητικό, που ονομάζονταν Παντελής Αστραπογιαννάκης. Όταν οι Ενετοί κυρίευσαν τη Μεγαλόνησο, αυτός πήρε τα βουνά μαζί με μερικούς τολμηρούς συμπατριώτες του. Από εκεί κατέβαιναν τις νύχτες και χτυπούσαν τους κατακτητές μέσα στα κάστρα τους. Για να δίνει, ωστόσο, κουράγιο στους νησιώτες, τους υποσχόταν ότι θα ελευθέρωναν γρήγορα την Κρήτη.
Με το σήμερα, όμως, και με το αύριο, ο καιρός περνούσε και η κατάσταση του νησιού αντί να καλυτερεύει, χειροτέρευε. Οι Κρητικοί άρχισαν ν’ απελπίζονται. Μα ο Αστραπογιαννάκης δεν έχανε το θάρρος του, εξακολουθούσε να τους δίνει ελπίδες για σύντομη απελευθέρωση. Οι συμπατριώτες του, όμως, δεν τα πίστευαν πια. Όταν, λοιπόν, το ασύγκριτο εκείνο παλικάρι πήγαινε να τους μιλήσει, όλοι μαζί του έλεγαν: «Ξέρουμε τι θα πεις. Τα ίδια Παντελάκη μου, τα ίδια Παντελή μoυ!».
ΤΑ ΒΡΗΚΕ ΜΠΑΣΤΟΥΝΙΑ
Η προέλευση της φράσης ανάγεται σε ένα πραγματικό γεγονός, που έλαβε χώρα κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας στην Ελλάδα και πιο συγκεκριμένα από μια μονομαχία.
Εκατό χρόνια μετά το πάρσιμο του φρουρίου της Ακροκορίνθου από το Λέοντα το Σγουρό, οι Φράγκοι γιόρτασαν στην Κόρινθο με μεγάλη τελετή αυτή την επέτειο. Οι ευγενείς έκαναν ιππικούς αγώνες κάτω από τα βλέμματα των ωραίων γυναικών. Νικητές ξεχώρισαν δυο: Ο Ελληνογάλλος δούκας των Αθηνών Γουίδος -μόλις 20 χρονών- και ο Νορμανδός Μπουσάρ, φημισμένος καβαλάρης και οπλομάχος.
Εκείνη την ημέρα κάλεσε σε μονομαχία ο «Μπάιλος» του Μορέα, Νικόλαος Ντε Σαιντομέρ, τον παλατίνο της Κεφαλλονιάς Ιωάννη, που φοβήθηκε τη δύναμη του αντιπάλου του κι αρνήθηκε να χτυπηθεί με την πρόφαση ότι το άλογό του ήταν αγύμναστο. Αλλά ο Μπουσάρ τον ντρόπιασε μπροστά σε όλους, γιατί ανέβηκε πάνω σ’ αυτό το ίδιο το άλογο κι έκανε τόσα γυμνάσματα, ώστε να κινήσει το θαυμασμό των θεατών. Ύστερα, καλπάζοντας γύρω από την κονίστρα, φώναξε δυνατά: «Να το άλογο που μας παρέστησαν αγύμναστο».
Αυτό βέβαια, ήταν αρκετό για να προκαλέσει το θανάσιμο μίσος του Ιωάννη, ο οποίος έστειλε κρυφά έναν υπηρέτη του για να αλλάξει τα δυο ξίφη του Μπουσάρ με δυο πανομοιότυπα, αλλά ξύλινα, αυτά δηλαδή που είχαν για να γυμνάζονται οι αρχάριοι. Τα ξύλινα αυτά ξίφη τα ονόμαζαν «μπαστέν» και οι Έλληνες τα έλεγαν «μπαστούνια».
Όταν ο υπηρέτης κατάφερε να τα αλλάξει, ο Ιωάννης κάλεσε τον Μπουσάρ αμέσως σε μονομαχία. Ανύποπτος εκείνος τράβηξε το πρώτο ξίφος του και το βρήκε ξύλινο. Τραβά και το δεύτερο, κι αυτό «μπαστούνι». Και τα δυο τα βρήκε «μπαστούνια». Ο Ιωάννης κατάφερε τότε να τον τραυματίσει θανάσιμα στο στήθος.
Από τότε έμεινε η φράση: «Τα βρήκε μπαστούνια» και φυσικά δεν έχει σχέση με τα τραπουλόχαρτα ή τα μπαστούνια που γνωρίζουμε.
ΑΛΛΟΣ ΠΛΗΡΩΣΕ ΤΗ ΝΥΦΗ
Στην παλιά Αθήνα του 1843, επρόκειτο να συγγενέψουν με γάμο δύο αρχοντικές οικογένειες: Του Γιώργη Φλαμή και του Σωτήρη Ταλιάνη. Ο Φλαμής είχε το κορίτσι και ο Ταλιάνης το αγόρι. Η εκκλησία, που θα γινόταν το μυστήριο, ήταν η Αγία Ειρήνη της Πλάκας. Η ώρα του γάμου είχε φτάσει και στην εκκλησία συγκεντρώθηκαν ο γαμπρός, οι συγγενείς και οι φίλοι τους. Μόνο η νύφη έλειπε. Τι είχε συμβεί; Απλούστατα.
Η κοπέλα, που δεν αγαπούσε τον νεαρό Ταλιάνη, προτίμησε ν΄ ακολουθήσει τον εκλεκτό της καρδιάς της, που της πρότεινε να την απαγάγει. Ο γαμπρός άναψε από την προσβολή, κυνήγησε την άπιστη να την σκοτώσει, αλλά δεν κατόρθωσε να την ανακαλύψει. Γύρισε στο σπίτι του παρ΄ ολίγο πεθερού του και του ζήτησε τα δώρα που είχε κάνει στην κόρη του.
Κάποιος όρος όμως στο προικοσύμφωνο έλεγε πως οτιδήποτε κι αν συνέβαινε προ και μετά το γάμο μεταξύ γαμπρού και νύφης «δέ θά ξαναρχούτο τση καντοχή ουδενός οι μπλούσιες πραμάτιες καί τα τζόβαιρα όπου αντάλλαξαν οι αρρεβωνιασμένοι». Φαίνεται δηλαδή, ότι ο πονηρός γερο-Φλαμής είχε κάποιες υποψίες από πριν, για το τι θα μπορούσε να συμβεί, γι’ αυτό έβαλε εκείνο τον όρο. Κι έτσι πλήρωσε ο φουκαράς ο Ταλιάνης τα δώρα του άλλου. Από τότε οι παλαιοί Αθηναίοι, όταν γινόταν καμιά αδικία σε βάρος κάποιου, έλεγαν ότι «άλλος πλήρωσε τη νύφη» κι έμεινε η φράση εώς και σήμερα.
ΤΟΥ ΚΟΥΤΡΟΥΛΗ Ο ΓΑΜΟΣ
«Έγινε του Κουτρούλη ο γάμος» ή «Έγινε του Κουτρούλη το πανηγύρι» λέμε οι νεότεροι Έλληνες όταν πρόκειται για θορυβώδη συνάθροιση ή μεγάλη ακαταστασία. Ποιος είναι όμως αυτός ο Κουτρούλης και γιατί ο γάμος του να γίνει παροιμιώδης;
Ο καβαλλάριος (ιππότης) Ιωάννης ο Κουτρούλης, που πιθανώς ζούσε στη Μεθώνη, συγκατοίκησε με γυναίκα που είχε φύγει από το συζυγικό σπίτι μετά από σκάνδαλο, όπως φαίνεται. Η μη νόμιμη αυτή συγκατοίκηση τράβηξε την προσοχή της εκκλησίας, η οποία αφόρισε τη γυναίκα.
Πέρασαν εν τω μεταξύ δεκαεφτά χρόνια, και ο Κουτρούλης, μη εννοώντας να απομακρυνθεί από τη γυναίκα, πάντοτε προσπαθούσε να του επιτραπεί να την παντρευτεί νόμιμα.
Πόσο μεγάλο θα ήταν το σκάνδαλο, και επομένως πόσο γνωστό στη μικρή κοινωνία της Μεθώνης, ο καθένας το φαντάζεται.
Ο νόμιμος και πρώτος σύζυγος που αντιδρούσε, για δεκαεφτά χρόνια βασάνιζε τον Κουτρούλη. Τα πράγματα όμως μεταβλήθηκαν το Μάιο του 1394.
Ο Πατριάρχης Αντώνιος ο Δ’, στον οποίο η αφορισθείσα παρουσίασε διαζύγιο που είχε γίνει επί του εν τω μεταξύ αποθανόντος επισκόπου Μεθώνης Καλογεννήτου, με το οποίο ο γάμος θεωρούνταν νομίμως διαλελυμένος, αναγνώρισε το δίκιο της και με γράμματά του και προς τον μητροπολίτη Μονεμβασίας και τον επίσκοπο Μεθώνης επίτρεψε την με τις ευχές της εκκλησίας τέλεση του γάμου, εάν όμως αποδεικνυόταν ότι ο Κουτρούλης δεν είχε καμιά ιδιαίτερη σχέση με τη γυναίκα, με την οποία συγκατοικούσε, για όσο αυτή ζούσε με τον πρώτο σύζυγό της.
Τι αποδείχτηκε δεν ξέρουμε• φαίνεται όμως ότι η ανάκριση των ιεραρχών πιστοποίησε την αθωότητα του Κουτρούλη και έτσι ο γάμος έγινε. Αν θα γίνει ή όχι ο γάμος, συζητιόταν για δεκαεφτά ολόκληρα χρόνια, και όταν επιτέλους έγινε, έγινε το ζήτημα της ημέρας. Στα στόματα των γυναικών και των περιέργων θα περιφερόταν αναμφίβολα η φράση «’Έγινε του Κουτρούλη ο γάμος», όπου όλη η σπουδαιότητα έπεφτε στο ρήμα «έγινε».
Κατά το γάμο ωστόσο, που μάλλον πανηγύρι ήταν, είναι φυσικό να έγινε έκτακτο και εξαιρετικό γλέντι, αφενός μεν σε πείσμα του πρώτου συζύγου, αφετέρου δε για ικανοποίηση του πολύπαθου και καταξοδεμένου δεύτερου συζύγου, ο οποίος δεν ήταν κάποιος άγνωστος, ήταν ο εξαιτίας των γεγονότων διαβόητος καβαλλάριος Ιωάννης Κουτρούλης.
Στη φράση κατόπιν «Έγινε του Κουτρούλη ο γάμος» τονιζόταν όχι πλέον η λέξη «έγινε», αλλά η γενική «του Κουτρούλη», η οποία έγινε συνώνυμη με το «θορυβωδώς» και η οποία είναι σήμερα η ιδιαίτερη λέξη όλης της φράσης.
Η φράση έγινε ευρύτατα γνωστή στα νεότερα χρόνια και μέσα από το ομώνυμο σατιρικό θεατρικό έργο του Αλέξανδρου Ρίζου-Ραγκαβή (1845), με το οποίο σατιρίζει και στηλιτεύει τα πολιτικά ήθη της εποχής του Όθωνα.
Για περισσότερα από 100 χρόνια η Αθήνα ήταν μια γοητευτική πόλη γεμάτη αρχιτεκτονικά κοσμήματα. Τα περισσότερα και τα ωραιότερα από αυτά χάθηκαν για πάντα. Θυμόμαστε κάποια από τα πιο ξεχωριστά, έργα αρχιτεκτόνων όπως ο Τσίλερ και ο Τρουμ, εξέχοντα παραδείγματα, ως επί το πλείστον του νεοκλασικού ρυθμού που χαρακτήριζε την πόλη.
Το ξενοδοχείο “Ακταίον” ανεγέρθηκε το 1903 σε σχέδιο του Ερνέστου Τσίλερ κατά τα πρότυπα των Palace των ευρωπαϊκών λουτροπόλεων και συνδέεται με την περίοδο της ακμής του Νέου Φαλήρου. Από τα πιο εντυπωσιακά κτίρια της εποχής, με 160 υπνοδωμάτια και μεγάλες πολυτελέστατες αίθουσες υποδοχής και δεξιώσεων, που γνώρισαν τις μεγαλύτερες κοσμικές συγκεντρώσεις της τότε Αθήνας.
Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή χρησιμοποιήθηκε για τη στέγαση προσφύγων και υπέστη μεγάλες υλικές ζημιές. Κατεδαφίστηκε από τον διαβόητο για τις κατεδαφίσεις δήμαρχο Πειραιά, Αριστείδη Στ. Σκυλίτση.
Ο πύργος στη γωνία Βασίλισσης Σοφίας και Μεσογείων χτίσθηκε στις αρχές του περασμένου αιώνα σε σχέδιο Άγγλου αρχιτέκτονα με σαφείς ρομαντικές αναφορές, θυμίζοντας μεσαιωνικό πύργο, όπως και ο πύργος του στρατηγού Μαυρομιχάλη. Αργότερα πέρασε στην ιδιοκτησία του επιχειρηματία Ευστάθιου Λάμψα, ιδιοκτήτη του ξενοδοχείου Μεγάλη Βρετανία, και έτσι πήρε το όνομα της κόρης του Μαργαρίτας, αν και τυπικά ανήκε στη σύζυγό του Παλμύρα. Όταν αυτή πέθανε το 1939, πέρασε στην εγγονή της, Σοφία, που τον πούλησε το 1970, αφού μέρος του κήπου απαλλοτριώθηκε, στην Κτηματική Τράπεζα.
Λίγο αργότερα, επί χούντας, η Βίλα Μαργαρίτα κατεδαφίστηκε, παρά τις αντιδράσεις των κατοίκων. Η τριώροφη πολυτελής πολυκατοικία του Ι. Πεσματζόγλου στη γωνία Βασιλίσσης Σοφίας και Ηρώδου Αττικού χτίστηκε γύρω στα 1900 σε σχέδιο του Τσίλερ.
Η προς την οδό Ηρώδου Αττικού δυτική πτέρυγα του μεγάρου κατεδαφίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1960, επιβιώνει ωστόσο η ανατολική πτέρυγα ως αυτοτελής πολυκατοικία. Το Δημοτικό Θέατρο Αθηνών ολοκληρώθηκε το 1888 σε σχέδιο του Τσίλερ στη σημερινή πλατεία Θεάτρου. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή φιλοξένησε πρόσφυγες και εν συνεχεία αφέθηκε να ρημάξει λόγω έλλειψης κονδυλίων. Κατεδαφίστηκε το 1939.
Το μέγαρο Νεγρεπόντη στη Λεωφόρο Αμαλίας χτίστηκε το 1880 σε σχέδιο του Ευγένιου Τρουμ. Υπήρξε προσωρινό ανάκτορο του διάδοχου Κωννσταντίνου. Κατεδαφίστηκε μεταπολεμικά.
Το μέγαρο Σκουλούδη στην πλατεία Συντάγματος, χτισμένο το 1870, σε σχέδιο των Πιάτ και Τρουμ, δίπλα στη “Μεγάλη Βρετανία”, έδωσε τη θέση του στο ξενοδοχείο “King George”. To μέγαρο Αμπανοπούλου, στη γωνία Πατησίων και Σολωμού, αυστριακή πρεσβεία μέχρι το 1914. Κατεδαφίστηκε το 1952. Δυστυχώς, δεν ήταν το τελευταίο που θα είχε αυτή τη μοίρα…
Δύο ήταν οι ταινίες που ο ίδιος ο Σωτήρης Μουστάκας θεωρούσε τις κορυφαίες του στιγμές στον ελληνικό κινηματογράφο.
Η πρώτη ήταν ο «Ζορμπάς» του Μιχάλη Κακογιάννη. Η δεύτερη ήταν η ταινία «Ένας νομοταγής πολίτης», η οποία δεν μπορούσε να περάσει απαρατήρητη, καθώς διέθετε έντονα στοιχεία κοινωνικής σάτιρας, σε μια περίοδο αμέσως μετά την μεταπολίτευση, με τον Μουστάκα σε έναν κωμικοδραματικό ρόλο.
Γυρίστηκε το 1974, σε μια ταραγμένη πολιτικά και κοινωνικά εποχή, όταν η χώρα και οι πολίτες της προσπαθούσαν να βρουν και πάλι τον προσανατολισμό τους, μετά από 7 χρόνια σκληρής δικτατορίας, που είχε ισοπεδώσει τη χώρα από κάθε άποψη.
Στην ταινία ο Μουστάκας υποδύονταν τον Γρηγόρη Μοναχογιό, ένα νέο 35 ετών, ο οποίος ήταν υπάλληλος σε μια κατασκευαστική εταιρεία, στην οποία τον εκμεταλλεύονται και τον χλευάζουν.
Το χειρότερο ωστόσο ήταν ότι και στην προσωπική του ζωή ήταν αντιμέτωπος με ένα περιβάλλον καταπίεσης και δυστυχίας, αφού η μητέρα του, ο θείος του και γενικά ο κοινωνικός του περίγυρος δεν τον αφήνουν να παντρευτεί την αγαπημένη του Ιουλία – την υποδύονταν η εξαιρετική Νόρα Κατσέλη -, επειδή προηγουμένως εκείνη είχε και άλλες σχέσεις.
Η καταπίεση όμως έχει πάντα ολέθρια αποτελέσματα και έτσι μια μέρα, προσπαθώντας να σπάσει το πλέγμα που τον καθιστά δέσμιο μιας τέτοιας ζωής, επιδίδεται σε σπατάλες των χρημάτων που αποταμίευσε, φάρσες προς τους καταπιεστές του και μια μανία εκδίκησης προς όσους τον έβλαπταν. Μετά από μια επιτυχία στη δουλειά του, τον διορίζουν γενικό διευθυντή της εταιρείας, ωστόσο αυτό ήταν κάτι που δεν μπόρεσε να διαχειριστεί.
Κορυφαία στιγμή ο λόγος που βγάζει στα στελέχη της εταιρείας, μετά την ανάληψη της νέας του θέσης, ο οποίος εξελίσσεται σε έναν παραληρηματικό λόγο υπέρ της ελευθερίας.
Η συνέχεια ήταν προδιαγεγραμμένη: Κατάθλιψη και εγκλεισμός του Γρηγόρη σε μια μονάδα ψυχικής θεραπείας.
Ωστόσο, μόνο η αγαπημένη του Ιουλία θα καταφέρει να του συμπαρασταθεί εκεί. Ανεπανάληπτη η τελευταία σκηνή του έργου, με την Ιουλία να τον συναντά στην κλινική, υπό τους ήχους του υπέροχου τραγουδιού του Γιώργου Χατζηνάσιου «Άνοιξε το παράθυρο», το οποίο ερμήνευσε μοναδικά ο Αντώνης Καλογιάννης. Εκτός από τον Μουστάκα και την Κατσέλη, στην ταινία πρωταγωνιστούσαν ακόμα οι Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, Βαγγέλης Καζάν, Βασίλης Ανδρεόπουλος, Γιώργος Κυρίτσης, Άννα Ανδριανού, Ειρήνη Κουμαριανού κ.α.
Το σενάριο της ταινίας ήταν του Κώστα Μουρσελά, η σκηνοθεσία του Ερρίκου Θαλασσινού και η παραγωγή της Finos Film. Παρά την μεγάλη αξία της, η ταινία στην πρώτη της προβολή δεν πήγε πολύ καλά, κόβοντας μόλις 69.143 εισιτήρια. Ο Σωτήρης Μουστάκας ωστόσο αποτελεί μια πολύ ξεχωριστή περίπτωση έλληνα ηθοποιού. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκτιμούν ότι σπατάλησε το μεγάλο του ταλέντο σε αμφίβολης ποιότητας δουλειές, σε αμφιλεγόμενες θεατρικές επιθεωρήσεις, ενώ ο Φίνος δεν ασχολήθηκε ποτέ μαζί του όσο του άξιζε.
Σαφώς και έπαιξε σε σπουδαίες ταινίες και άφησε κορυφαίες ερμηνείες ως παρακαταθήκη, ωστόσο σίγουρα μπορούσε πολύ περισσότερα. Ως ηθοποιό τον ανακάλυψε τυχαία ο Νίκος Σταυρίδης το 1954, όταν ο τελευταίος βρέθηκε στην Κύπρο με τον θίασό του για σειρά παραστάσεων. Στο θέατρο βρέθηκε και ο 14χρονος τότε Μουστάκας, ο οποίος πήγε να ζητήσει αυτόγραφο από τον Σταυρίδη και όταν τον πλησίασε άρχισε να τον μιμείται με τόση επιτυχία που ο Σταυρίδης ξαφνιάστηκε ευχάριστα. «Εσύ παιδάκι μου έχεις μεγάλο ταλέντο κωμικού» του είπε.
Η παράσταση συνεχίστηκε και κάποια στιγμή ο Σταυρίδης τη διακόπτει και λέει: «Κάπου εδώ πρέπει να είναι ο Σωτηράκης που ήρθε πριν στο καμαρίνι μου για αυτόγραφο. Να ανέβει παρακαλώ στη σκηνή». Ο Μουστάκας ξαφνιάζεται αλλά δεν τα χάνει. Ανεβαίνει στη σκηνή, ο Σταυρίδης του δίνει το μικρόφωνο και του ζητά να αυτοσχεδιάσει.
Εκείνη την ώρα το μικρόφωνο αρχίζει να μικροφωνίζει και ο Μουστάκας παίρνει «πάσα» και αρχίζει να κάνει αστεία, προκαλώντας πάταγο και κάνοντας όλο το θέατρο να ξεκαρδίζεται από τα γέλια. Μετά την παράσταση, ο Σταυρίδης λέει στην Μουστάκα ότι δεν πρέπει να αφήσει το ταλέντο του να πάει χαμένο και πρέπει να έρθει στην Αθήνα, να σπουδάσει σε σχολή υποκριτικής και ο ίδιος να τον βοηθήσει.
Τέσσερα χρόνια μετά, το βήμα αυτό είχε γίνει. Έρχεται στην Αθήνα με πλαστό διαβατήριο, πηγαίνει στο Εθνικό Θέατρο, αλλά εκεί του λένε ότι δεν κάνει για θέατρο! Δεν το βάζει κάτω όμως, μερικά χρόνια αργότερα προσπαθεί εκ νέου να μπει στο Εθνικό και αυτή τη φορά τα καταφέρνει. Την συνέχεια την γνωρίζουμε όλοι.
Η τελευταία συμμετοχή του Μουστάκα στον κινηματογράφο ήταν στη διεθνή κινηματογραφική παραγωγή «Ελ Γκρέκο» του Σμαραγδή όπου υποδύθηκε τον Τισιανό και, όπως έλεγε σε φίλους και γνωστούς, επιτέλους είχε καταφέρει να παίξει κάτι πολύ δυνατό.
Ωστόσο ο ίδιος δεν πρόβαλε να δει τον εαυτό του στην ταινία αυτή, αφού πέθανε λίγο μετά την ολοκλήρωσή της, τον Ιούνιο του 2007. Δύο μήνες μετά πέθανε και η αγαπημένη του σύζυγος Μαρία Μπονέλου, με την οποία ήταν παντρεμένος από το 1973.
Ήταν μια από πιο συγκινητικές ταινίες της Finos Film, αλλά και του ελληνικού κινηματογράφου.
Η ερμηνεία κυρίως του Ορέστη Μακρή, αλλά και των σπουδαίων συμπρωταγωνιστών του, όπως της Αντιγόνης Βαλάκου, του Βασίλη Αυλωνίτη, του Στέφανου Στρατηγού, του Βασίλη Διαμαντόπουλου, του Παντελή Ζερβού, της Γεωργίας Βασιλειάδου και πολλών άλλων έδωσαν στο «Αμαξάκι» μια θέση στο πάνθεον των κορυφαίων ταινιών του ελληνικού κινηματογράφου.
Η ταινία προβλήθηκε για πρώτη φορά στις 4 Φεβρουαρίου του 1957 και έκοψε 138.620 εισιτήρια. Μάλιστα, ήταν πρώτη ταινία εισπρακτικά από το σύνολο των 30 ελληνικών ταινιών εκείνης της χρονιάς.
Η δυναμική της ήταν τέτοια που οδήγησε τους δημιουργούς της να την στείλουν για συμμετοχή στο 11ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Karlovy Vary της Τσεχίας, στο οποίο ξεχώρισε η μοναδική ερμηνεία του Ορέστη Μακρή, στο ρόλο του αμαξά, που βλέπει το επάγγελμά του να ξεπερνιέται από την εποχή και ο ίδιος να μην μπορεί να την παρακολουθήσει.
Όπως μας ενημερώνει η Finos Film, «το επάγγελμα του αμαξά περνάει μεγάλη κρίση, λόγω της εμφάνισης των ταξί και δύο φίλοι αμαξάδες αντιδρούν με διαφορετικό τρόπο ο καθένας. Ο μεν πρώτος γίνεται ταξιτζής (Βασίλης Αυλωνίτης), αλλά ο δεύτερος (Ορέστης Μακρής), πιο ρομαντικός, συνεχίζει σαν αμαξάς. Πέρα όμως από την κρίση στο επάγγελμά του, αντιμετωπίζει και οικογενειακά προβλήματα, όταν ο χαρτοκλέφτης γιος του (Στέφανος Στρατηγός) ξεγελά μια κοπέλα (Αντιγόνη Βαλάκου), την παρατάει και φεύγει στο εξωτερικό.
Μετά από λίγο καιρό, ο αμαξάς, κουρασμένος και εξουθενωμένος καθώς πουλάει τσιγάρα στους δρόμους, πεθαίνει. Ο γιος του γυρίζει μετανιωμένος, παντρεύεται την κοπέλα και ζητάει συγχώρεση πάνω από τον τάφο του πατέρα του».
Στην ταινία κάνει ένα σύντομο πέρασμα ο Βασίλης Διαμαντόπουλος, όπου μαζί με τον Στέφανο Στρατηγό αναπολούν σε μια καθηλωτική σκηνή, την Ελλάδα και τα χωριά τους.
Ήταν το ίδιον των μεγάλων ηθοποιών, να καθηλώνουν τον θεατή ακόμα κι αν εμφανίζονται σε μια ταινία για λίγα μόνο λεπτά.
Στο «Αμαξάκι» εμφανίζεται και η μεγάλη πρωταγωνίστρια του ελληνικού θεάτρου για πάνω από 60 χρόνια, Χριστίνα Καλογερίκου, στον ρόλο της γριάς αρχόντισσας. Η σκηνοθεσία ήταν του Ντίνου Δημόπουλου, σε σενάριο Ιάκωβου Καμπανέλλη.
Η μαγευτική μουσική ήταν του Μάνου Χατζιδάκη. Χωρίς καμία διάθεση να υποτιμήσει κανείς τις ερμηνείες των υπολοίπων ηθοποιών, η ταινία «απογειώθηκε» κυρίως λόγω του Ορέστη Μακρή.
Και να σκεφθεί κανείς ότι ο Φίνος είχε πολλές επιφυλάξεις για τις ικανότητες του Μακρή!
Μάλιστα, όταν είχε προταθεί να είναι αυτός ο πρωταγωνιστής του μυθικού «Μεθύστακα» είχε αρνηθεί!
Ακόμα και όταν ο Τζαβέλλας απαίτησε και πήρε τον Μακρή, ο Φίνος στέκονταν πολύ επιφυλακτικά απέναντι σε αυτή την απόφαση.
Μάλιστα, παρακολουθούσε τον Γιώργο Τζαβέλλα να εξηγεί τον ρόλο του Μεθύστακα και τις ατάκες στον Ορέστη Μακρή και κάποια στιγμή δεν άντεξε και είπε στον Τζαβέλλα:
«Μα τι επιμένεις χριστιανέ μου, τι παιδεύεσαι, δεν βλέπεις ότι ο άνθρωπος είναι κάφρος;».
Ο Μακρής άκουσε το σχόλιο αυτό, αλλά δεν απάντησε, αντίθετα βγήκε κανονικά στο πλατό για να συνεχιστεί το γύρισμα.
Και όταν αυτό άρχισε, ο Μακρής διακόπτει τον ρόλο του ξαφνικά και γυρνώντας προς το Φίνο, τον κοίταξε και του είπε: «εμένα είπες κάφρο ρε;».
Η ιστορία όμως έχει και συνέχεια:
Ο Μακρής έδειξε ιδιαίτερο ζήλο στις σκηνές της ταινίας «Ο μεθύστακας» και σε μια από αυτές λογόφερε σκληρά με τον Δημήτρη Χορν.
Όταν ολοκληρώθηκε το πλάνο οι δύο ηθοποιοί συνέχισαν να βρίζονται με χυδαίο τρόπο που στη συνέχεια μετατράπηκε σε σπαρταριστά γέλια.
Ο Ορέστης Μακρής όμως έγραψε τη δική του ιστορία και στο θέατρο.
Υπάρχει και ένα ενδιαφέρον γεγονός που αξίζει να μείνει στην ιστορική μνήμη:
Το 1959, όταν ήρθαν στην Αθήνα τα μπαλέτα Μπολσόι για παραστάσεις στο Ηρώδειο, ο Μακρής εργαζόταν στο Περοκέ και για να σατιρίσει το διάσημο χορευτικό σχήμα, έστησε τη δική του χορογραφία με θέμα την «Λίμνη των κύκνων».
Οι μπαλαρίνες κύκνοι όμως ήταν ο Βασίλης Αυλωνίτης, ο Νίκος Σταυρίδης και ο Σταύρος Παράβας.
Όπως δε μας πληροφορεί η Μηχανή του Χρόνου, «όσο για το ρόλο της πριμαντόνας που δεν ήταν άλλος από έναν τεράστιο και αλλοπρόσαλλο φτερωτό κύκνο, τον είχε κρατήσει για τον εαυτό του ο Μακρής, ξεσηκώνοντας και πάλι το κοινό».
…και η τελευταία το βράδυ….φυσικά με οδοντόκρεμα ΚΟΛΥΝΟΣ….
“Εις τρείς ημέρας ακριβώς τα δόντια σας θα γίνουν λευκότερα κατά τρείς αποχρώσεις….” Μα πόσο παλιά είναι; Στα 1914 ο Φαράτζη μεταφέρεται στην Αθήνα, Ευριπίδου 4 εκεί που ήταν χρόνια ολόκληρα μετά ο ΠΑΤΙΣΤΑΣ με τα καλλυντικά … έχοντας εξασφαλίσει την αντιπροσωπεία της ΚΟΛΥΝΟΣ και το 1916 αρχίζει την εισαγωγή της. Στις διαφημιστικές καταχωρήσεις της εποχής περιλαμβάνονται και οι οδηγίες για τη χρήση της πρώτης οδοντόπαστας που είδαν οι Έλληνες. Το ΚΟΛΥΝΟΣ βγήκε από τις Ελληνικές λέξεις…”κωλύω” και “νόσος“. Με τα χρόνια η λέξη οδοντόκρεμα αντικαταστάθηκε από την λέξη ΚΟΛΥΝΟΣ.
Και άκουγες στο ψιλικατζίδικο…στο περίπτερο…δώσε μου μια ΚΟΛΥΝΟΣ…ΚΟΛΓΚΕΪΤ. Την χρησιμοποιούσαν και για φάρμακο ….στα καψίματα….στον πονόδοντο… λίγο στο δάχτυλο και μασάζ στο πονεμένο πρίν καταφύγουν στο ούζο.
Άρχισε να εξωραϊζεται….SUPERWHITE…τα λευκά δόντια στις γυναίκες κυρίως…. επί πλέον προσόν. Στη συνέχεια η ΚΟΛΥΝΟΣ έβγαλε και κρέμες ξυρίσματος αλλά η Αμερικανική ΚΟΛΓΚΕΪΤ έμπαινε δυνατά στην αγορά με μεγάλη ποικιλία προϊόντων στοματικής υγιεινής και φυσικά με μεγάλη διαφήμιση.
Τον Ιούλιο του 1967, ο Paul Mc Cartney o John Lennon o Ringo Starr και ο George Harrison βρέθηκαν στην Ελλάδα, όχι για συναυλίες (λίγους μήνες πριν άλλωστε είχε διακοπεί από την αστυνομία βίαια η συναυλία των Rolling Stones), αλλά με στόχο να αγοράσουν ένα νησί.
Τα μέλη του θρυλικού συγκροτήματος ενδιαφέρονταν για την Αγία Τριάδα, απέναντι από την Ερέτρια.
Η αγορά του νησιού δεν έγινε ποτέ.
Οι Beatles, όμως, που φιλοξενούνταν από το φίλο και συνεργάτη τους Αλέξη Μάρδα είχαν την ευκαιρία να περιπλανηθούν στην Αθήνα, να επισκεφτούν το Μοναστηράκι και να ταξιδέψουν μέχρι την Αράχοβα, όπου φωτογραφήθηκαν μαζί με παραδοσιακούς οργανοπαίχτες, φορώντας καφτάνια και ελληνικά ταγάρια.
Η πρώτη συγγραφική και σκηνοθετική απόπειρα του Αλέκου Σακελλάριου στον ελληνικό κινηματογράφο έγινε το 1946, με την ταινία «Παπούτσι από τον τόπο σου», παραγωγής Φίνος Φιλμ.
Μια ταινία που δυστυχώς σήμερα δεν υπάρχει σε κόπια, έχει καταστραφεί και οι νεότερες γενιές δεν την έχουν δει ποτέ.
Ωστόσο στην εποχή της έκανε σημαντική επιτυχία και έβαλε τις βάσεις για την σημαντική πορεία του Σακελλάριου στον ελληνικό κινηματογράφο.
Μερίδιο ευθύνης σε αυτή την καθιέρωση του «κυρ-Αλέκου», πέρα φυσικά από το μοναδικό ταλέντο του, είχε και ο Φίνος ο οποίος τον πίεσε έντονα να κάνει την απόπειρα αυτή, όταν ο Σακελλάριος είχε τις αμφιβολίες του.
Η ταινία «Παπούτσι απο τον τόπο σου» ήταν εκείνη που έδειξε στον τελευταίο την δύναμη του γέλιου και την αναγκαία και ικανή συνθήκη για να είναι αυτό έντονο: να υπάρχουν δίπλα σου και άλλοι άνθρωποι.
Σκηνή από την ταινία, “Παπούτσι απο τον τόπο σου”
Περιγράφοντας ο ίδιος ο Σακελλάριος την εμπειρία του αυτή, ανέφερε σε παλαιότερη συνέντευξή του στην ιστορική εκπομπή της ΕΡΤ, «Μονόγραμμα»:
Μόλις ολοκληρώθηκαν τα γυρίσματα της ταινίας έπρεπε να την δούμε απο κοινού όλοι οι συντελεστές, ώστε να αξιολογήσουμε το αποτέλεσμα.
Φυσικά αυτό έπρεπε να γίνει πριν την πρεμιέρα της ταινίας στους κινηματογράφους.
Έτσι πήγαμε να την δούμε στον κινηματογράφο Αττικόν, με τον πρωταγωνιστή της ταινίας Αλέκο Λειβαδίτη, τον Φίνο, τον Μενέλαο Θεοφανίδη που είχε γράψει την μουσική και 2-3 ακόμα συντελεστές της. Μπήκαμε στην αίθουσα και άρχισε η προβολή.
Κατά τη διάρκειά της προσπαθούσα να δω τα πρόσωπα των συνεργατών μου ευελπιστώντας να εκμαιεύσω την επιτυχία της ταινίας, να επιβεβαιώσω ότι αυτή ήταν του επιπέδου που ήθελαν και ότι θα είχε επιτυχία.
Μάταια όμως. Η ταινία ήταν κωμωδία, αλλά κανείς τους δεν γέλαγε. Αντίθετα είχα την αίσθηση ότι τα πρόσωπά τους ήταν συνοφρυωμένα!
Φυσικά εγώ είχα παγώσει από τη στενοχώρια μου!
Μόλις ολοκληρώθηκε η ταινία, όλοι τους μου έσφιγγαν το χέρι παρηγορητικά και μου έλεγαν να μην στεναχωριέμαι, αφού ήταν μόλις η πρώτη μου ταινία!
Ήταν λοιπόν αποτυχία; Θα το διαπίστωνα γρήγορα αυτό: την επόμενη ημέρα ήταν η πρεμιέρα της ταινίας, στο σινεμά Πάνθεον της οδού Πανεπιστημίου.
Εκείνη την εποχή υπήρχαν και πρωϊνές παραστάσεις, οπότε χωρίς να έχω κοιμηθεί τη νύχτα από τη στενοχώρια μου, πήγα στην πρώτη προβολή, στις 10 το πρωί για να δω τις αντιδράσεις των θεατών.
Μόλις μπήκα στην αίθουσα άκουγα τρανταχτά γέλια και απογοητεύτηκα, αφού θεώρησα ότι απλά οι θεατές κορόιδευαν αυτό που έβλεπαν.
Κι όμως εκείνοι, πραγματικά γελούσαν με την ψυχή τους από τα αστεία της κωμωδίας! Τότε, γιατί την προηγούμενη μέρα δεν γέλασε κανείς από τους συντελεστές της;
Εκεί ήταν η στιγμή που κατάλαβα ότι το γέλιο θέλει παρέα, Για να γελάσεις είναι απαραίτητο το γέλιο του διπλανού σου, να σε παρασέρνει! Τότε το αστείο, σου φαίνεται πιο αστείο από ότι είναι.
Αυτή ακριβώς η μαρτυρία του Σακελλάριου εντείνει την απογοήτευση για την καταστροφή της κόπιας της συγκεκριμένης ταινίας. Θα θέλαμε πολύ να διαπιστώσουμε από πρώτο χέρι τα όσα λέει ο ίδιος.
Για την ιστορία, στην ταινία «Παπούτσι από τον τόπο σου» έκανε την πρώτη της κινηματογραφική εμφάνιση η Γεωργία Βασιλειάδου.
Πλοκή ταινίας: Ελλάδα, λίγο μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Μια κοπέλα ερωτεύεται έναν άγγλο στρατιώτη, παρά τις αντιρρήσεις του πατέρα της. Ο Άγγλος, όπως είχε προβλέψει ο πατέρας της κοπέλας, την εγκαταλείπει μόλις μαθαίνει πως είναι έγκυος. Η κοπέλα θα αποπειραθεί να αυτοκτονήσει, αλλά η σωτηρία της και η αληθινή αγάπη θα βρεθούν, την τελευταία στιγμή, στο πρόσωπο ενός νεαρού έλληνα…
Ο Άρης Κοντός είναι όμορφος και γοητευτικός ηθοποιός που γεννήθηκε στην Ρουμανία από Έλληνα πατέρα και Ρουμάνα μητέρα. Ήρθε στην Ελλάδα στα τέσσερα του...
Η ταινία, "Το σωφεράκι" προβλήθηκε τη σαιζόν 1952-1953 και έκοψε 190.589 εισιτήρια. Ήρθε στην πρώτη θέση ανάμεσα σε 22 ταινίες.-Η ταινία ήρθε πρώτη σε...
