Νοσταλγία για τις προηγούμενες δεκαετίες και για έναν τρόπο ζωής που μοιάζει μακρινός αφού συμβολίζει την ευζωία και την χαλαρότητα προκαλούν οι εντυπωσιακές φωτογραφίες από τα Φωτογραφικά Αρχεία του Μουσείου Μπενάκη που κάνουν τον γύρο του διαδικτύου και απεικονίζουν σκηνές από τον Αστέρα στη Βουλιαγμένη και τα Αστέρια στη Γλυφάδα.
Οι φωτογραφίες είναι του κορυφαίου Ελληνα φωτογράφου Δημήτρη Χαρισιάδη που με το ασπρόμαυρο φίλμ του αποτύπωσε επί δεκαετίες στιγμές, πρόσωπα, ατμόσφαιρες του ραγδαία μεταβαλλόμενου αστικού τοπίου αλλά και της ιστορικής και κοινωνικής πραγματικότητας στην Ελλάδα.
Ο Δημήτρης Χαρισιάδης ήταν όνος αστικής οικογένειας από την Καβάλα. Σπούδασε Χημεία στη Λωζάνη, ενώ η φωτογραφία από νωρίς τράβηξε το ενδιαφέρον του. Αφετηρία της φωτογραφικής του πορείας αποτέλεσε το αλβανικό μέτωπο (1940), όταν ο Χαρισιάδης ως έφεδρος αξιωματικός και επίσημος φωτογράφος του στρατού, απαθανάτισε τη ζωή των στρατιωτών και την επέλαση της ελληνικής στρατιάς στη Βόρεια Ήπειρο.
Μετακληθείς λόγω της γλωσσομάθειάς του, στην Αθήνα, κατέγραψε τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Ως ανταποκριτής του ευρωπαϊκού τύπου φωτογράφησε τα «Δεκεμβριανά» και τον Εμφύλιο. Μετά την Απελευθέρωση και για λογαριασμό των ξένων αποστολών βοήθειας, τεκμηρίωσε φωτογραφικά την άφιξη και τη διανομή της αμερικανικής βοήθειας προς τη χώρα. Αργότερα, με εντολή του Υπουργείου Ανασυγκρότησης κατέγραψε την οικονομική ανάκαμψη της χώρας και τα μεγάλα έργα.
Υπήρξε από τους πρωτεργάτες στην ίδρυση της Ελληνικής Φωτογραφικής Εταιρείας το 1952. Από το 1956 έως το 1985 διατηρούσε το γνωστό φωτογραφικό πρακτορείο «Δ.Α. Χαρισιάδης» με το συνεργάτη του Διονύση Ταμαρέση.
Στο πλαίσιο των επαγγελματικών του υποχρεώσεων κατέγραψε την εκβιομηχάνιση της χώρας, την ανάπτυξη της ναυτιλίας και την εξάπλωση της σύγχρονης αρχιτεκτονικής. Ως φωτογράφος του Εθνικού Θεάτρου εντρύφησε και στη θεατρική φωτογραφία, καταθέτοντας πολυτιμότατο υλικό για την ιστορία του.
Παράλληλα με την επαγγελματική φωτογράφηση, το προσωπικό του ενδιαφέρον στράφηκε προς το ελληνικό τοπίο, τους οικισμούς, την καθημερινή ζωή των ανθρώπων της υπαίθρου και των πόλεων, και τέλος προς τον ίδιο τον άνθρωπο, «το πλέον ενδιαφέρον θέμα που υπάρχει εις τον Κόσμον». Στην επαφή του με τα ξένα φωτογραφικά πρακτορεία και στην ενημέρωσή του γύρω από τη διεθνή φωτογραφική κίνηση μπορούν να αποδοθούν οι φωτογραφικές επιρροές αμερικανικής, κυρίως, προέλευσης που διακρίνονται στο έργο του.
Η διεθνής αναγνώριση της καλλιτεχνικής αξίας του έργου του ήρθε από νωρίς. Ήταν ο μόνος έλληνας που συμμετείχε στη μεγάλη έκθεση «The Family of Man» στη Νέα Υόρκη το 1955. Επίσης πήρε μέρος στις εκθέσεις: «Greece seen by eleven Greek photographers» στο Σικάγο το 1957, «The Pace of the European» στο Μόναχο το 1959 και πολλές άλλες.
Η ισορροπημένη, συχνά αφαιρετική σύνθεση, η άψογη τεχνική, το χιούμορ και η αισιοδοξία χαρακτηρίζουν τη γραφή του Χαρισιάδη, ο οποίος συνδύασε τις ξένες επιδράσεις με την ελληνική αισθητική σε ένα καθαρά προσωπικό ύφος.
Στις αρχές της δεκαετίας του ’60, τα Μάταλα, ένας φτωχός ψαράδικος οικισμός στη νότια Κρήτη, άρχισε να δέχεται τους πρώτους επισκέπτες του από τον έξω κόσμο.
Νεαρά αγόρια και κορίτσια από την Ευρώπη και την Αμερική, εκπροσώπους των νεανικών κινημάτων της εποχής που μαγεύτηκαν από την άγρια ομορφιά του τοπίου και τις σπηλιές στις οποίες κάποτε κατοικούσαν τρωγλοδύτες. Πρώτα ήταν οι μπίτνικς και ακολούθησαν οι χίπις.
Το μυστικό της παραλίας με τις σπηλιές άρχισε να διαδίδεται από στόμα σε στόμα και γρήγορα τα Μάταλα απέκτησαν παγκόσμια φήμη με αναφορές στο διεθνή Τύπο και αναδείχτηκαν σε μήλο της Έριδας για την τοπική κοινωνία και την Ελλάδα, καθώς η ελευθεριότητα των επισκεπτών και η αγάπη για το γυμνισμό και τη μαριχουάνα προκάλεσαν τη μήνι της Εκκλησίας και την παρέμβαση του στρατιωτικού καθεστώτος.
Χίπις απ’ όλον τον κόσμο έμειναν στις περίφημες σπηλιές των Ματάλων, διαμορφώνοντας μία ιδιότυπη διεθνή κοινότητα, τα μέλη της οποίας προκαλούσαν με το χαλαρό και εναλλακτικό τρόπο ζωής τους.
Aνάμεσα σε αυτούς ήταν και η Joni Mitchell. H τραγουδοποιός επισκέφθηκε τα Μάταλα στα τέλη της δεκαετίας του ’60, ήδη διάσημη, και έμεινε για αρκετό καιρό. Το τραγούδι «Carey» από τον κλασικό δίσκο της «Blue» αναφέρεται στην περίοδο εκείνη και ειδικότερα στον έρωτα που γνώρισε η Mitchell μέσα στις σπηλιές.
Τα καλοκαίρια της αγάπης στα Μάταλα έλαβαν τέλος με την παρέμβαση της αστυνομίας και η διανυκτέρευση στις σπηλιές απαγορεύτηκε διά νόμου. Ο μύθος όμως είχε ήδη γραφτεί. Πολλοί από τους ελεύθερους και ωραίους επισκέπτες επέλεξαν να ζήσουν μόνιμα στην Κρήτη. Άλλοι έφυγαν, αλλά ο δρόμος τους τους ξαναέφερε στο νησί.
Το ντοκιμαντέρ του Γιώργου Βαρελά «Hippie Hippie, Matala, Matala» αφηγείται την ιστορία μέσα από ανμνήσεις ντόπιων και επισκεπτών. Δείτε το trailer.
Τώρα, αν και οι μέρες του κοινοβίου είναι παρελθόν, κάθε καλοκαίρι διοργανώνεται στα Μάταλα ένα μεγάλο μουσικό φεστιβάλ, που προσελκύει το δικό του κοινό συνεχίζοντας την ιστορία επάξια.
“Δεν υπάρχει έρωτας χωρίς πόνο. Εδώ όμως πρόκειται για πολύ μεγάλο έρωτα και για πολύ μεγάλο πόνο” λέει η Νόνικα Γαληνέα στην αυτοβιογραφία της με τίτλο “Η Ζωή μου” (Εκδόσεις Λιβάνη) για τη σχέση της με τον Αλέκο Αλεξανδράκη, που έγραψε θεατρική -και όχι μόνο- ιστορία.
“Ήταν καλοκαίρι του 1969, τότε που πρωτοδουλέψαμε στο θέατρο ”’Μετροπόλιταν” της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, στα “Μεγάλα Χρόνια” του Γεωργίου Ρούσσου. Εγώ ήμουν σε διάσταση από πολύ καιρό και εκείνη την εποχή έβγαινε επιτέλους το διαζύγιο μου. Ο Αλέκος ήταν πάντα ο πρώτος που ερχόταν στην πρόβα και ο τελευταίος που έφευγε.
Ήξερα πως ήταν παντρεμένος και πως είχε ένα αγοράκι. Δεν είχαμε ανταλλάξει ποτέ κουβέντα εκτός από καλημέρα και επειδή δεν τολμούσα να τον κοιτάω, πήγαινα από πίσω του και κοίταζα το σβέρκο και τα μαλλιά του. Ήταν πολύ ωραίος. Ένιωθα μεγάλη έλξη, αλλά ποτέ δεν φανταζόμουν πως μια μέρα, σύντομα, θα είμαστε ζευγάρι. Δε φανταζόμουν καν πως του άρεσα.
Την πρώτη φορά που μου μίλησε στην πρόβα μού είπε: “Καλοκαίρι με τη Μόνικα“. Του είπα: “Μόνο που εμένα με λένε Νόνικα”. Και μου απάντησε: “Το ξέρω”. Δε μίλαγε ο άτιμος και εγώ ήμουν τρισχειρότερη. Έλεγα από μέσα μου: “Αντίσταση, βάλε αντίσταση, θα γίνεις ρεζίλι…”. Αυτό που αισθανόμουν μέρα με τη μέρα μεγάλωνε.
Στο Θέατρο “Μετροπόλιταν” η Νόνικα Γαληνέα μοιραζόταν το καμαρίνι της με την Νίκη Τριανταφυλλίδη, την πρωταγωνίστρια του έργου. “Δεν είχα υποψιαστεί πως δεν μπορούσε να με υποφέρει. Έδειχνε άγγελος επί της γης, αλλά πρέπει να είχε διαισθανθεί ότι άρεσα στον Αλεξανδράκη.
Ένα βράδυ, στις 29 Ιουνίου 1969, μέρα Σάββατο, βγαίνοντας απ’ το καμαρίνι μας με κλείδωσε μέσα και έφυγε. Άρχισα να φωνάζω. Ο φύλακας δεν υπήρχε περίπτωση να με ακούσει. Αν και φορούσε διπλά ακουστικά, ήταν θεόκουφος.
Και με άκουσε ο Αλεξανδράκης από τη μάντρα, δύο τετράγωνα πιο κάτω, όπου είχε πάει να πάρει το αυτοκίνητό του. Γύρισε πίσω και μου άνοιξε μαζί με το φύλακα, γιατί η άλλη είχε βάλει λουκέτο.
Του είπα πως δεν είχα αυτοκίνητο, παρόλο που είχα, ένα κάμπριο Triumph διθέσιο, το οποίο μόλις είχα πάρει. Το είχα στην ίδια μάντρα που είχε κι εκείνος το δικό του, αλλά μια και ο Αλέκος έμενε στη Γλυφάδα κι εγώ στον Αστέρα της Γλυφάδας με πήγε εκείνος. Στη διαδρομή έτρεμα ολόκληρη από τρακ και νόμιζα πως θα τρελαινόμουν.
Όταν βγήκε απ’ το αυτοκίνητο για να με καληνυχτίσει, του είπα (πώς το τόλμησα ούτε ξέρω): ”Φίλησέ με”. Εκείνος μου είπε: ”Άσ’ το καλύτερα”, και το επόμενο πράγμα που θυμάμαι είναι ότι βρεθήκαμε κάτω από ένα δέντρο, ενώ τ’ αυτοκίνητα περνούσαν το ένα πίσω απ’ τ’ άλλο ρίχνοντας τα φώτα τους πάνω μας….”
Σύντομα ο γάμος του Αλεξανδράκη ήταν παρελθόν. “Έφυγε από το σπίτι του και ήρθε να μείνει μαζί μου. Η γυναίκα του, ένας αξιοπρεπέστατος άνθρωπος, γύρισε στην Ελβετία με τα δυο παιδιά τους”.
Ο Αλέκος Αλεξανδράκης και η Νόνικα Γαληνέα αποτέλεσαν ζευγάρι στη ζωή και στο θέατρο για περισσότερα από είκοσι χρόνια, γράφοντας ιστορία με παραστάσεις όπως το “Κάθε χρόνο τέτοια μέρα”, “Μάρτυς κατηγορίας”, “Καινούργια σελίδα”.
Το 1986 το θεατρικό ζευγάρι εγκαταστάθηκε στο θέατρο ”Ιλίσσια’, το οποίο ανακαίνισε εξ ολοκλήρου. Εκεί ανέβηκαν παραστάσεις που αφησαν εποχή, ανάμεσά τους η “Επιστροφή της γηραιάς κυρίας” και η “Ευαίσθητη ισορροπία”. Ο κύκλος ωστόσο έκλεισε στις αρχές της δεκαετίας του ’90.
“Χωρίσαμε με τον Αλέκο με πολύ κόπο, διατηρώντας πάντα μια πολύ ουσιαστική σχέση και αντιμετωπίζοντας το χωρισμό μας με αλήθεια και σεβασμό. Αυτό έσωσε τη σχέση μας.
Στα απομνημονεύματά της με τίτλο “Επέστρεφε” (ΙΑΝΟΣ) η μεγάλη ηθοποιός έγραψε για το χαμό του Αλέκου Αλεξανδράκη:
“Πόνεσα τόσο πολύ όταν έφυγε. Νόμιζα πως αυτός ο πόνος δε θα περάσει ποτέ…”.
Ο Αλέκος Αλεξανδράκης, γεννήθηκε στις 27 Νοεμβρίου του 1928, ήταν ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες ηθοποιούς. Διακρίθηκε στη μεγάλη και τη μικρή οθόνη ενώ από νωρίς καθιερώθηκε σε ρόλους ζεν πρεμιέ.
Γιος δικηγόρου από τη Μάνη, ο Αλέκος Αλεξανδράκης φοίτησε στο σχολείο Μπερζάν και μεγάλωσε σε ένα σπίτι γεμάτο βιβλία. Το αγαπημένο του άθλημα ήταν η ξιφασκία και στα 15 έγινε μέλος της εθνικής ομάδας. Ένα χρόνο αργότερα μπήκε στη Σχολή Δοκίμων, θέλοντας να γίνει αξιωματικός του Ναυτικού. Επιθυμούσε παράλληλα να σπουδάσει κινηματογραφική σκηνοθεσία στις ΗΠΑ.
Η Νόνικα (Αντιγόνη) Γαληνέα γεννήθηκε στις 8 Ιουνίου του 1938και είναι Ελληνίδα ηθοποιός, συγγραφέας, μεταφράστρια, επιχειρηματίας. Πατέρας της ο Πέτρος Γαληνέας, δικηγόρος από την Καρδαμύλη της Μάνης. Διατέλεσε διευθυντής των Μύλων Αγίου Γεωργίου. Αργότερα διατηρούσε γραφείο στην οδό Νίκης όπου διαχειριζόταν περιουσιακά στοιχεία της οικογένειας Μυταράκη από όπου προερχόταν η δεύτερη σύζυγός του.
Μιχάλης Αργυρόπουλος
Πηγές: “Νόνικα Γαληνέα : Η Ζωή μου” εκδόσεις Λιβάνη
Ο Αλέξης Δαμιανός ήταν Έλληνας σκηνοθέτης του θεάτρου, της τηλεόρασης και του κινηματογράφου. Γεννήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 1921 στην Αθήνα.
Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου και στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών. Ιδρυτής του «Πειραματικού Θεάτρου» και του Θεάτρου “Πορεία”, όπου σκηνοθέτησε πολλά θεατρικά έργα.
Την περίοδο της Κατοχής συμμετείχε στην Εθνική Αντίσταση μέσα από τις γραμμές του ΕΛΑΣ, στη Ρούμελη. Μαζί με ηθοποιούς όπως η Αλέκα Παΐζη και με επικεφαλής τον Γιώργο Σεβαστίκογλου ίδρυσε το Λαϊκό Θέατρο, με σκοπό να αναπτερώσει το ηθικό του κόσμου.
Μετά την απελευθέρωση εντάχθηκε ως ηθοποιός στους «Ενωμένους Καλλιτέχνες» και σ’ αυτό τον θίασο πρωτοεμφανίστηκε ως συγγραφέας με το έργο «Το καλοκαίρι θα θερίσουμε» (1946). Τον επόμενο χρόνο συνεργάστηκε με το «Θέατρο Τέχνης» του Κάρολου Κουν και το 1948 ίδρυσε το «Πειραματικό Θέατρο», όπου ανάμεσα σε άλλα έργα παρουσίασε και τα δικά του «Το σπιτικό μου» και «Τ’ αγρίμια».
Ύστερα από ένα σημαντικό διάστημα αποχής από το θέατρο, επανεμφανίστηκε το 1961 με το θέατρο «Πορεία», στο οποίο παρουσίασε τα έργα του «Το ανοιχτό κλουβί» και «Το τελευταίο φθινόπωρο». Ως σκηνοθέτης και ηθοποιός συνεργάστηκε με τους θιάσους του Τζαβαλά Καρούσου, του Δημήτρη Παπαμιχαήλ και του Αλέκου Αλεξανδράκη. Το 1961 σκηνοθέτησε το θεατρικό του Αλέκου Γαλανού «Το σπίτι με τα κόκκινα φανάρια», με πρωταγωνίστρια τη Μαίρη Χρονοπούλου, το οποίο μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο με τον τίτλο «Τα Κόκκινα Φανάρια» και ήταν υποψήφιο για Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας.
Ο Αλέξης Δαμιανός.
Το 1965 ο Αλέξης Δαμιανός πρωτοεμφανίστηκε ως ηθοποιός στην ταινία μικρού μήκους του Παντελή Βούλγαρη και ακολούθησαν ρόλοι του στις ταινίες «Ο Φόβος» του Κώστα Μανουσάκη (1966), «Σύντομο Διάλειμμα» του Ντίνου Κατσουρίδη (1966), «Φρενίτις» του Γιάννη Χριστοδούλου, «Ναι μεν αλλά…» του Παύλου Tάσιου (1972), «Τον Καιρό των Ελλήνων» του Λάκη Παπαστάθη (1981), «Παρεξήγηση» του Δημήτρη Σταύρακα (1983), «Kαβάφης» του Γιάννη Σμαραγδή (1996), «Μιρουπάφσιμ» των Κόρρα/Βούπουρα, «Aίνιγμα» του Γιάννη Σολδάτου (1998) και «Τα Ρόδινα Ακρογιάλια» του Ευθύμη Χατζή.
Το 1966 γύρισε την πρώτη του ταινία με τίτλο «…Μέχρι το πλοίο», που εντυπωσίασε τους κριτικούς, όταν προβλήθηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης με τη θεματική και τη «ματιά» της πάνω σε γεγονότα της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας. Η ταινία, σπονδυλωτή στη δομή της, βασίζεται σε δύο διηγήματα, το «Δαχτυλίδι» του Σπήλιου Πασαγιάννη (1921) και τη «Νανότα» του Γρηγόριου Ξενόπουλου (1916), και σ’ ένα λαϊκό τραγούδι που δεν κατονομάζεται.
Αφηγείται την πορεία ενός αγρότη (τον υποδύεται ο ίδιος), που θέλει να φύγει μετανάστης στην Αυστραλία, από το χωριό του μέχρι το λιμάνι του Πειραιά. Κατά τη διάρκεια του οδοιπορικού γίνεται μάρτυρας τριών επεισοδίων, μέσα από τα οποία σκιαγραφείται η κοινωνική πραγματικότητα της εποχής. Η ταινία κέρδισε το βραβείο σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Ιβέρ το 1987.
Το 1971ο Αλέξης Δαμιανός έγραψε και σκηνοθέτησε την ταινία «Ευδοκία», που μαζί με το «Θίασο» του Θόδωρου Αγγελόπουλου σηματοδοτούν την έναρξη του λεγόμενου Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου. Η ταινία περιστρέφεται γύρω από τη σχέση ενός λοχία (Γιώργος Κουτούζης) και μιας νεαρής γυναίκας ελαφρών ηθών (Μαρία Βασιλείου), που γνωρίζονται σε μία ταβέρνα, ερωτεύονται και παντρεύονται. Δεμένοι με μία κοινή μοίρα που τους ορίζει, οι δυο εραστές εξεγείρονται ενάντια σε ένα πιο ισχυρό από αυτούς κοινωνικό σύστημα και συντρίβονται, όπως στην αρχαία τραγωδία.
Η ταινία μπορεί να διακρίθηκε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης το 1971 (η Μαρία Βασιλείου, κέρδισε το Α’ βραβείο γυναικείου ρόλου) και στο Φεστιβάλ της Ιβέρ (κέρδισε ένα ειδικό βραβείο), αλλά αντιμετώπισε προβλήματα με τη χουντική λογοκρισία. Μάλιστα, ο Δαμιανός μηνύθηκε από τον παραγωγό Τζέιμς Πάρις για διασυρμό του ελληνικού στρατού και καταδικάστηκε σε φυλάκιση έξι μηνών. Ένα από τα χαρακτηριστικά της ταινίας είναι το περίφημο ζεϊμπέκικο που συνέθεσε ο Μάνος Λοΐζος.
Ύστερα από πολύχρονη απουσία και ζώντας ως αγρότης στο κτήμα του στην Εύβοια, ο Αλέξης Δαμιανός γύρισε την τρίτη και τελευταία ταινία του, με τίτλο «Ηνίοχος». Ήρωάς της είναι ένας άντρας, που έχει ως είδωλο τον Ηνίοχο και ζει τα ιστορικά γεγονότα της πεντηκονταετίας, από το 1941 έως και το 1991.
Στην τηλεόραση, ο Αλέξης Δαμιανός εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη δημοφιλή σειρά «Παράξενος ταξιδιώτης» (1971). Η σημαντική συνεισφορά του στη μικρή οθόνη ήταν η μεταφορά του μυθιστορήματος του Ιωάννη Κονδυλάκη «Ο Πατούχας», όπου έγραψε το σενάριο, σκηνοθέτησε και κράτησε ένα ρόλο. Το έργο προβλήθηκε από την ΕΡΤ το 1984.
Ήταν παντρεμένος με την Άρτεμη Καπασακάλη, η οποία τον στήριξε πνευματικά και οικονομικά στο πολυσχιδές καλλιτεχνικό έργο του. Το ζευγάρι απέκτησε τρία παιδιά, τον Μάρκο, τον Πανίνο και την Χριστίνα, η οποία πέθανε πριν από τους γονείς της.
Ο Αλέξης Δαμιανός απεβίωσε στις 04 Μαΐου του 2006 σε ηλικία 85 ετών, ύστερα από μακροχρόνια προβλήματα υγείας.
Γεννήθηκε στο κέντρο της Αθήνας και ζούσε στο Φάληρο. Στον πλειστηριασμό των αντικειμένων της Μαρίας Κάλλας που είχε γίνει στο Παρίσι είχαν πουληθεί και 8 δικοί του long play δίσκοι, που της είχε αφιερώσει όταν ήταν φίλοι.
Ο Σταμάτης Κόκοτας κάποτε είχε πει…
Γεννήθηκα στο μαιευτήριο «Μαρίκα Ηλιάδη» και μεγάλωσα στο κέντρο της Αθήνας, κοντά στην οδό Σόλωνος, τότε που μπορούσες ακόμη να τρέξεις με τα ποδηλατάκια στους δρόμους, να παίξεις χωρίς φόβο, να πας ωραίες βόλτες χωρίς όλα αυτά τα αυτοκίνητα στους δρόμους.
Ήμασταν μεγάλη οικογένεια -τρία αγόρια, τρία κορίτσια-, ο πατέρας γιατρός, τον οποίο έχασα όσο ήμουν ακόμα μικρό παιδί. Μεγάλωσα σωστά, με πολύ καλούς τρόπους, σε σωστή οικογένεια, με μία χρυσή μάνα. Από τότε που μεγάλωνα μάθαινα από τους γονείς και τα’ αδέλφια μου το «σωστό». Αυτό ακολούθησα στην πορεία της ζωής μου.
Με τον Ξαρχάκο είχαμε βρεθεί όλως τυχαίως στο Παρίσι όπου είχα πάει για να σπουδάσω. Τελικά, όμως, με κέρδισε το τραγούδι, όταν πήρα το πρώτο βραβείο σε έναν διαγωνισμό ταλέντων. Χρωστάω πάρα πολλά στον Ξαρχάκο, διότι εκείνος ανακάλυψε τον Σταμάτη Κόκοτα, εκείνος με παρουσίασε στο ελληνικό κοινό κι εγώ κατάφερα και στάθηκα.
Ο Σταμάτης Κόκοτας.
Από τις σπουδαιότερες προσωπικότητες που γνώρισα ήταν και εκείνη του Νίκου Γκάτσου. Ήμουν από τους πιο αγαπημένους του ερμηνευτές – σε όλες τις φωνοληψίες μου ήταν παρών. Την ευγένεια και τα σοφά του λόγια δεν θα τα ξεχάσω ποτέ. Είχε ολύμπια μόρφωση και ήταν ίσως ο πιο μορφωμένος απ’ όλους όσους έχω γνωρίσει στη ζωή μου.
Καθένας από τους μεγάλους δημιουργούς που τραγούδησα από το 1966 που ξεκίνησα να γραμμοφονώ –Χατζιδάκις, Θεοδωράκης, Γκάτσος, Ξαρχάκος, Τσιτσάνης, Παπαδόπουλος, Μούτσης, Καλδάρας, Χατζηνάσιος, Σπανός, Ζαμπέτας και πολλοί ακόμα- ήταν εξαιρετικά σημαντικός στην πορεία μου.
Κανέναν από αυτούς δεν κακοκάρδισα, με όλους είχα αγαθές σχέσεις και όλοι τους μ’ αγαπούσαν. Αν πάτε σήμερα στο σπίτι του Τσιτσάνη, δίπλα στο κρεβάτι του, επάνω στο κομοδίνο, υπάρχει μια φωτογραφία 40×30 μ’ εμένα κι εκείνον. Η φωτογραφία αυτή πρέπει να υπάρχει εκεί 30-35 χρόνια. Τόσο πολύ μ αγαπούσε! Ο Ζαμπέτας επίσης τρελαινόταν για μένα. Η ζωή του ολόκληρη ήμουνα.
Η διαφορά μεταξύ της δισκογραφίας του τότε αλλά και της αθηναϊκής νυχτερινής διασκέδασης σε σχέση με σήμερα είναι τεράστια γιατί εκείνα τα χρόνια δεν μπορούσε να τραγουδήσει ο οιοσδήποτε.
Έχω ζήσει πολλά στο τραγούδι, τι να πρωτοθυμηθώ; Υπήρχαν σεζόν που ο κόσμος στεκόταν ουρές -300 και 500 μέτρα μέσα στο κρύο- για να μπει στο μαγαζί όπου τραγουδούσα, στο κέντρο της Αθήνας και να ακούσει το «Όνειρο Απατηλό», πολλές φορές τραγουδούσα στην καλοκαιρινή «Νεράιδα» μέχρι τη 1 το μεσημέρι κι έλεγε στους σερβιτόρους ο φίλος μου, ο Αρίστος ο Ωνάσης, «να ετοιμάσετε αυγά για πρωινό κι ό,τι άλλο θέλουν τα παιδιά» ή, κατά τη μία το βράδυ, συγκεντρώνονταν, θυμάμαι, οι βαρκούλες που βρίσκονταν στη θάλασσα, κάτω από τη «Νεράιδα», με τα ουίσκι και τις μπίρες, για να κάνουν κι αυτοί το κέφι τους.
Θυμάμαι, ακόμα, σε τουρνέ μου στην Αμερική, που έλεγα το «Γιε μου» και πήγε κάποιος ν’ ανάψει το τσιγάρο του -από πόνο, επειδή είχε χάσει το παιδί του- με αποτέλεσμα να πάρουν τα μαλλιά μου φωτιά και ο μπουζουξής να τραβάει το τραπεζομάντιλο για να τη σβήσει.
Κάποτε είχα πει ένα τραγούδι που είχε ερμηνεύσει ένας άλλος καλλιτέχνης κι εκείνος δυσανασχέτησε. Μάλλον τον πείραξε. Αλλά έφτασε η στιγμή που με πήρε τηλέφωνο και μου είπε «μπράβο Σταμάτη, το είπες καλύτερα από μένα». Στην πορεία μου, πρέπει να ξέρετε, έχω απορρίψει πάρα πολλά τραγούδια.
Το τελευταίο καλαθάκι που θα πέρναγε από το τραγούδι ήταν το δικό μου – εκεί είχε σουρωτήρι. Ούτε εταιρεία υπολόγισα ποτέ μου, ούτε γνωριμίες, ούτε τίποτα. Το τραγούδι έπρεπε να κάνει για μένα, να μ’ ακουμπήσει, να με «πειράξει» για να το πω. Είμαι ο αυστηρότερος κριτής κι εκτελεστής των τραγουδιών μου.
Κάποια στιγμή, μια πολύ γνωστή εταιρεία ξυριστικών μου είχε κάνει πρόταση να ξυρίσω τις φαβορίτες μου έναντι του ποσού των 50 εκατομμυρίων, προκειμένου να λανσάρει τα ξυραφάκια της. Τους απάντησα να τους δώσω εγώ τα 50 εκατομμύρια που μου έδιναν εκείνοι και να τους πάω στην πλατεία Ομονοίας, τότε που υπήρχε εκεί σιντριβάνι, να τους βάλω μέσα και να τους κάνω μπάνιο.
Αλίμονο αν έκανα τέτοιο πράγμα! Είναι θέμα αξιοπρέπειας! Κάποιος θα σκεφτόταν «σιγά, σε έναν χρόνο θα ξαναμεγάλωναν οι φαβορίτες!». Δεν είναι έτσι. Γιατί αύριο θα ‘ρθουν και θα σου πουν «βγάλε τώρα και τα ρούχα σου, γιατί τόσο αξίζεις!».
Υπήρξα αδελφικός φίλος με τον Αρίστο τον Ωνάση, φίλος με την Μαρία Κάλλας αλλά και με την κυρία Τζάκι. Έζησα και τις δύο εποχές του Αρίστου πολύ σωστά. Η Μαρία Κάλλας με αγαπούσε πολύ. Μου έλεγε πάντα «τι γλυκά που τραγουδάς!», με αγκάλιαζε, μου έδειχνε τη συμπάθεια που μου είχε. Μάλιστα, στον πλειστηριασμό των αντικειμένων της που είχε γίνει στο Παρίσι είχαν πουληθεί και 8 δικά μου long play, που της τα είχα τότε αφιερώσει.
Ο Ωνάσης ήταν πάντα το παλικάρι από το λιμάνι, ο βαρκάρης με το μαντήλι στην κωλότσεπη, η προσωποποίηση της λεβεντιάς, ένας άντρας που ποτέ δεν είχε υπολογίσει τα λεφτά – ποιος ήταν, τι έκανε και τι δεν έκανε. Γινόταν πάντα ό,τι ήθελε η παρέα. Είναι γνωστό ότι την ώρα που τραγουδούσα κι εκείνος καθόταν στο πρώτο τραπέζι απέναντι μου ή ενόσω βρισκόμασταν στον Σκορπιό, σε κάτι λουκούλλεια γεύματα με 50 τραπέζια από κάτω, είχαν υπογραφεί συμβόλαια δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Πολύ συχνά τραγουδούσα μπροστά σε τουλάχιστον 30-40 καλεσμένους του – βασιλιάδες, πρωθυπουργούς, προέδρους, τραπεζίτες, πολλούς επιχειρηματίες-, όλοι φίλοι του. Χωρίζαμε, για παράδειγμα, στις 7:30 το πρωί, πήγαινα να κοιμηθώ και χτυπούσε το τηλέφωνο μετά από μισή ώρα: «Ξυπνήστε τον, είναι το αυτοκίνητο από κάτω, πρέπει να έρθει γιατί έχουμε καλεσμένους στον Σκορπιό».
Είδα πολλές εικόνες μαζί του, αλλά ο Αρίστος δεν είχε αλλάξει ποτέ – ο ίδιος ήταν πάντα. Μιλούσε, για παράδειγμα, στην κυρία που ήταν στο WC και τη ρώταγε τι κάνουν τα παιδιά της. Θυμάμαι, επίσης, μια φορά που μου είχε χαρίσει αεροπλάνο για να εγκαταλείψω κάποιους αγώνες αυτοκινήτων επειδή φοβόταν μη χτυπήσω. Αλλά εγώ τους αγώνες δεν τους εγκατέλειψα και γύρισα το αεροπλάνο πίσω!
Η πιο δύσκολη στιγμή του Αρίστου ήταν όταν είχε πεθάνει ο Αλέξανδρος. Μ’ έπιανε απ’ τον ώμο και μου έλεγε «τον έχασα, δυστυχώς, Σταματάκη, τον έχασα!». Εκεί νομίζω είχε ξεκινήσει και η αντίστροφη μέτρηση για τη ζωή του. Τον υπεραγαπούσε! Θυμάμαι, όταν ήμασταν στο «Χριστίνα» και τον μάλωνε, ο Αλέξανδρος πηδούσε μέσα στη θάλασσα για να μην του πετάξει καμιά παντόφλα. Αν αργούσε να βγει στην επιφάνεια, πήγαινε στην πρύμνη, κοίταγε κι έλεγε γεμάτος αγωνία «Βγήκε; Βγήκε;».
Στη ζωή μου γνώρισα πολύ διάσημους ανθρώπους. Θυμάμαι, τώρα, για παράδειγμα, την Μπριζίτ Μπαρντό, τη Ρόμι Σνάιντερ, σπουδαίους συνθέτες και στιχουργούς με τους οποίους συνεργάστηκα. Ο απλός κόσμος, όμως, ήταν πάντοτε «ο δικός μου κόσμος», με λάτρευε και τον λάτρευα. Γιατί, ξέρετε, ο σωστός καλλιτέχνης δεν είναι μόνο στα τραγούδια του – είναι στη συμπεριφορά του, στον τρόπο που μεταχειρίζεται τον συνάνθρωπό του. Ακολουθώ αυτό που μου δίδαξε η οικογένειά μου: αγαπάτε αλλήλους. Ακόμα και εκείνους που δεν μ’ αγαπάνε, εγώ τους αγαπώ διπλά.
Έζησα μεγάλους έρωτες, μικρούς έρωτες, έρωτες της μιας βραδιάς. Οι μεγάλοι έρωτες, δυστυχώς, συνήθως δεν κρατάνε πολλά χρόνια. Κάποια στιγμή, κάτι θα γίνει, κάτι θα βρεθεί, κάποιος θα δυσανασχετήσει, κάπου θα στενοχωρηθείς. Αυτή, όμως, είναι η ζωή. Κι όπως μου έλεγαν κι οι φίλοι μου οι Γάλλοι, «τη ζωή πρέπει να την παίρνεις όπως πάει».
Ωστόσο, εκείνο που πρέπει να ξέρει ένας άντρας δεν είναι πόσες γυναίκες θα αγαπήσει αλλά πόσες θα σεβαστεί και πόσες θα προφυλάξει. Τον θάνατο δεν τον φοβάμαι. Καθόλου. Η πορεία μου, άλλωστε, αυτό δείχνει. Πολλές φορές τον ξεπέρασα και πλέον δεν με φοβίζει – έχω «πληρωθεί» στη ζωή μου απ’ όλας και καθ’ όλας τας απόψεις.
Το Μοναστηράκι είναι μια αρχαία συνοικία της Αθήνας, που επιβιώνει μέχρι και σήμερα. Είναι ιδιαίτερα δημοφιλές, καθώς καλλωπίζει την πρωτεύουσα, με τον δικό του μοναδικό τρόπο και τα αναρίθμητα αξιοθέατα.
Μαγαζιά κάθε λογής, καφετέριες, φαγάδικα με κουζίνες απ’ όλον τον κόσμο και αρχαιολογικοί χώροι, προσελκύουν χιλιάδες τουρίστες κάθε χρόνο να το επισκεφθούν και να το “περπατήσουν”. Όσο για τους Έλληνες, το Μοναστηράκι είναι πάντα μια διέξοδος, που συνδυάζει διασκέδαση και μεγάλη ιστορία. Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος που φημίζεται ως το πιο πολυσύχναστο μέρος της Αθήνας.
Το μοναστήρι
Η ονομασία Μοναστηράκι, δηλαδή “το μικρό μοναστήρι”, προέρχεται από το παλιό γυναικείο μοναστήρι της Παναγίας Παντάνασσας, που φέρει επίσης τις ονομασίες “Μέγα μοναστήρι” ή “Μοναστηράκι”. Βρίσκεται επί της πλατείας, συγκεκριμένα απέναντι από το σταθμό, και ιδρύθηκε τον 10ο Αιώνα. Σήμερα, θα το βρει κανείς περικυκλωμένο από επισκέπτες, ντόπιους και ξένους, μιας και αποτελεί ένα από τα κοσμήματα της πλατείας του Μοναστηρακίου. Το μοναστήρι αυτό εορτάζεται την ημέρα της Κοίμησης της Θεοτόκου και στο πέρασμα του χρόνου έχει υποστεί 3 ανακαινίσεις μέχρι και τα τέλη του 20ου αιώνα.
Ονομασίες
Αν ακούσει κανείς την άτυπη ονομασία πλατεία της παλιάς Στρατώνας, θα χρειαστεί να ανατρέξει περίπου 180 χρόνια πίσω στην ιστορία, για να αναζητήσει την προέλευσή της. Επί βασιλείας του Βαυαρού Όθωνα (1834-1862), είχε τοποθετηθεί στην πλατεία του Μοναστηρακίου Στρατώνας. Έτσι, οι Έλληνες απέδωσαν το δεύτερο αυτό προσωνύμιο στην τοποθεσία.
Άλλη μια ονομασία που έχει δοθεί στην πλατεία είναι τα Τζιερτζίδικα, που είναι κι αυτό “εύρημα” των Ελλήνων. Συγκεκριμένα, προέρχεται από τη λέξη τζιέρι, δηλαδή συκώτι, σπλάχνο. Η πλατεία απέκτησε, ουσιαστικά, το παρατσούκλι αυτό από τα εντόσθια που τηγανίζονταν στις μικρές ταβέρνες που γέμιζαν τότε την περιοχή. Ήταν ακριβώς σαν τα σημερινά “κεμπαπτζίδικα” που κατακλύζουν την πλατεία και που οφείλουν την ύπαρξή τους στους τότε Τούρκους της περιοχής.
Δεν ήταν μόνο οι Έλληνες ντόπιοι που προσέδιδαν προσωνύμια στην περιοχή, καθώς εκεί κατοικούσαν και πολλοί Τούρκοι. Υπάρχει, λοιπόν, μια ακόμη άτυπη ονομασία, της πλατεία του Μοναστηρακίου, που οφείλεται σε αυτούς. Λόγω των πολλών υφασμάτων που υφαίνονταν στη γύρω περιοχή, οι Τούρκοι αποκαλούσαν την πλατεία Αμπατζήδικα (αμπάδες=υφάσματα).
Το τζαμί της πλατείας
Αξιοσημείωτη είναι και η ύπαρξη ενός μουσουλμανικού τζαμιού, δεξιά του σημερινού σταθμού του Μετρό. Το τζαμί αυτό κτίστηκε από τον Οθωμανό Βοεβόδα της πόλης Μουσταφά Αγά Τζισταράκη το 1759. Είναι γνωστό και ως τζαμί “Κάτω Σιντριβανιού”, από το σιντριβάνι που υπήρχε κοντά, το οποίο τροφοδοτούσε ο ποταμός Ηριδανός. Φημολογείται, ότι για την κατασκευή του χρησιμοποιήθηκε υλικό παρμένο από παλαιά κτίρια της περιοχής.
Σήμερα, το τζαμί στεγάζει παράρτημα του Μουσείου Λαϊκής Τέχνης και φιλοξενεί πλούσια συλλογή κεραμικών, κυρίως από την Μικρά Ασία. Ο δρόμος που περνά μπροστά από την είσοδό του και μπροστά από την είσοδο του σταθμού, ονομάζεται οδός Άρεως.
Δίπλα από το τζαμί της πλατείας, υπήρχε μια βιβλιοθήκη που κτίστηκε το 132 μ.Χ. από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Ανδριανό, ως προσφορά στην πόλη των Αθηνών. Η είσοδος της βιβλιοθήκης έβλεπε προς τη ρωμαϊκή αγορά, που θεμελίωσε ο Ιούλιος Καίσαρας το 10 μ.Χ. και αποτελούσε προέκταση της αθηναϊκής. Σήμερα σώζεται μόνο ένα τμήμα του τοίχου της βιβλιοθήκης αυτής.
Τα παλαιοπωλεία
Κοντά στην πλατεία Μοναστηρακίου, βρίσκεται η πλατεία Αβησσυνίας, ανάμεσα στις οδούς Ερμού και Ηφαίστου. Η πλατεία αυτή φημίζεται για τα παλαιοπωλεία της και το παζάρι, γνωστό και ως Γιουσουρούμ. Ακόμη και σήμερα, συναντά κανείς εξίσου πολλούς παλιατζήδες να πωλούν αντίκες. Βέβαια, τα περισσότερα καταστήματα εμπορεύονται κατά βάσιν καινούργια προϊόντα, ως επί το πλείστον τουριστικά είδη και ρούχα.
Τέλος, ο σταθμός Μοναστηρακίου εγκαινιάστηκε στις 17 Μαΐου του 1895. Για πρώτη φορά λειτούργησε η Γραμμή 1, δηλαδή ο ηλεκτρικός σιδηρόδρομος, που είναι υπαίθριος. Αρκετά χρόνια μετά, η γραμμή συνδέθηκε με άλλες δύο υπόγειες γραμμές, αυτές του σημερινού Μετρό. Συγκεκριμένα, ο σταθμός Μετρό του Μοναστηρακίου λειτούργησε το 2004, μιας και οι κατασκευαστές συνάντησαν εξαιρετικές δυσκολίες λόγω της συνάντησής τους με την κοίτη του ποταμού Ηριδανού, του ιερού ποταμού των αρχαίων Αθηναίων.
Ο καθηγητής της ιατροδικαστικής Γρηγόριος Κάτσας ήτανε μανιώδης συλλέκτης και ερευνητής. Είχε δημιουργήσει μάλιστα μια δική του ιδιαίτερη συλλογή με τα μαχαίρια των νταήδων της Αθήνας και του Πειραιά. Το 1963 περιγράφει στην εφημερίδα «Εμπρός» τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τη φιλοσοφία του νταή:
Ο νταής είχε μια ιδιόρρυθμη περιβολή: σακκάκι μαύρο, χρωματιστό ριγέ παντελόνι τζογέ, πολύ εφαρμοστό και στενό στο κάτω μέρος. Από τη μέση μέχρι ψηλά στο στήθος είχαν τυλιγμένο ένα ζωνάρι της φωτιάς ή γκρενά και μέσα στις πτυχές του (πτυχώσεις του),αναπαυόταν η αμφίστομη μάχαιρα και τα πιστόλια τους μαζί με το ταμπάκο, το τσακμάκι, τα φύλλα του τσιγαρόχαρτου που ήταν πάντα λαθραία και το μαντήλι τους. Οι πιο ασήκιδες έβαζαν το μαντήλι στο μανίκι του αριστερού χεριού και άφηναν τις δυο άκρες του να κρέμονται απ’ έξω.
Τα παπούτσια τους ήταν στιβάλια με ψηλό τακούνι, στενά και μυτερά πολύ με τη μύτη λίγο ανασηκωμένη. Τα παπούτσια του νταή που είχαν στα πλάγια ένα λάστιχο για να μπαινοβγαίνουνε εύκολα, έπρεπε απαραιτήτως να τρίζουνε. Όσο περισσότερο τρίζανε τόσο πιο λεβέντικο φαινότανε το βάδισμα το νταή.
Έτσι ήταν ντυμένοι οι φημισμένοι νταήδες όπως ο Ντουρντής, ο Νικητάς, ο Μπατάγιας, ο Σκριβάνος, ο Κουσέτης, ο Νώντας, ο Παρίσης, ο Κεραμάς, ο Κωστάκος και οι εκατοντάδες των «Μεγάλων Μαχαιριών». Όταν ο κάθε νταής καθόταν στο καφενείο, έβγαζε το ένα παπούτσι του και τοποθετούσε το γυμνό πόδι του, ορθογώνια πάνω στο γόνατο ή στο μηρό του συνομιλητή του…
Το σακάκι το φορούσαν μόνο με το αριστερό μανίκι κι άφηναν το άλλο ριχτό στον ώμο για να είναι πάντα έτοιμοι να τραβήξουν την κάμα και να υπερασπιστούν την υπόληψη τους.
Στο βάδισμά τους ήταν ιδιόρρυθμοι: βάδιζαν πάντοτε μονόπαντα. Έφτυναν σφυριχτά εκσφενδονίζοντας το σάλιο τους ανάμεσα από τους κοπτήρες. Ήταν ζόρικοι και καταστόλιστοι και έτρεφαν μια ιδιαίτερη αγάπη για τα μαχαίρια τους. Ειδικοί τεχνίτες χάραζαν πάνω στις λάμες τους διάφορα τετράστιχα ή παραστάσεις όπως ένα περιστέρι με κλαδί ελιάς στο ράμφος του, καρδιές λαβωμένες, τα ονόματα αυτών που είχαν σφάξει. «Τα στήθη μου κατάντησαν βασάνων κατοικία, που κατοικούν οι λέοντες και τ’ άγρια θηρία».
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα μαχαίρια της εποχής, που αποτέλεσε αποδεικτικό στοιχείο και φυλασσόταν στο εγκληματολογικό μουσείο, είχε χαραγμένα πάνω στη λάμα του τα εξής λόγια:
«Προς τους πάντας. Μη δυνάμενος να εύρω ο ίδιος δίκαιον παρά της ελληνικής δικαιοσύνης ηναγκάσθην να τονίσω το δίκαιον της Παρδάλως ή μαχαίρας.
Όθεν η ύψιστος αυτή λειτουργός της ανάρθρου δικαιοσύνης ονόματι Παρδάλα έχει από σήμερον τον λόγον προς πάντας τους απειθούντας και απίστους.
Η λειτουργία αυτής έσεται πάντοτε ειλικρινής και ουδέποτε θέλει λησμονήση τα ιερά καθήκοντα προς απονομήν του δικαίου».
Μπορεί ο Φώτης Μεταξόπουλος, όπως περιγράφεται στη βιογραφία του να υπήρξε καρδιοκατακτητής και να έχει τέσσερις γάμους στο ενεργητικό του, όμως υπήρξε και για εκείνον ένας ανεκπλήρωτος έρωτας. Με ποια;
Έλιωνε για εκείνη. Ερωτευμένη ήταν και η Λίντα Άλμα μαζί του, δυστυχώς, όμως, μόνο όταν χόρευαν. Στα καμαρίνια του φερόταν απορριπτικά. Η παράσταση αποτελούταν από τρία χοροδράματα.
Το ένα, «οι ακουαρέλες», βασιζόταν στη μουσική του Γιόχαν Στράους, διασκευασμένη από τον Κώστα Κλάβα, όπως περιγράφεται στη βιογραφία του χορογράφου. Το άλλο, το ‘πεδίον του Άρεως’, σε μουσική του Αργύρη Κουνάδη. Στο τρίτο, ‘τουρίστες στην Αθήνα’, σε μουσική Κώστα Καπνίση, χόρευε ο Φώτης.
Στη σκηνή υποδεχόταν ως ξεναγός ένα πούλμαν με τουρίστριες από την Ιταλία. Ιπποτικός δίπλα στην πόρτα, βοηθούσε με το χέρι του να κατεβούν ένα-ένα τα κορίτσια με ασφάλεια. Τελευταία έβγαινε η επικεφαλής Λίντα Άλμα, ωραία, αγέρωχη και αρχοντική. Τότε την έπιανε από το χέρι και στροβιλιζόταν μαζί της σε έναν υπέροχο χορό.
Στην πρεμιέρα όλα εξελίχτηκαν πολύ πιο εντυπωσιακά. Ο Φώτης, μόλις έπιασε το χέρι της Λίντας και αντίκρισε τα φλογερά της μάτια, ένιωσε να πλημμυρίζει από έρωτα. Και ποιος δεν θα λαχταρούσε αυτή την αέρινη και εξωτική ιέρεια του χορού, που προκαλούσε την πιο όμορφη ερωτική έκσταση;
Μόλις τελείωσε η παράσταση έσπευσε να της μιλήσει, βέβαιος για τον έρωτά της. Τη βρήκε πάνω που ξεβαφότανε μπροστά στον καθρέφτη. Μόνο που τώρα ήταν πολύ πιο τυπική.
«Συγχαρητήρια, Φώτη, έσκισες» του είπε μόνο. Προβληματισμένος, προχώρησε στο καμαρίνι του. Από έξω ουρά ο κόσμος στο καμαρίνι του, περίμενε να του σφίξει το χέρι.
Στην επόμενη παράσταση τα πράγματα πήγαν πάλι καλά. Η Λίντα και αυτή τη φορά τον κοίταζε λιγωμένη στα μάτια, έτοιμη για όλα. Ο Φώτης, παίρνοντας ενέργεια από τη φλόγα της, ένιωσε και αυτός ερωτευμένος.
Αποφασισμένος, κίνησε πάλι για το καμαρίνι της. Μπαίνοντας μέσα την είδε πάλι τυπική, να μην του αφήνει κανένα περιθώριο για οτιδήποτε άλλο. Τότε κατάλαβε πως ήταν ερωτευμένη μόνο επάνω στη σκηνή.
Γι’ αυτό σαγήνευε το κοινό, γι’ αυτό εξέπεμπε εκείνη τη θεϊκή χάρη. Το ίδιο θα ‘πρεπε να κάνει και ο ίδιος. Στο μέλλον θα φρόντιζε να είναι οπωσδήποτε με την περτενέρ του… ερωτευμένος.
Ο Μανώλης Μαυροματάκης, ευρέως γνωστός στο ελληνικό κοινό ως «ομορφάντρας» από την ατάκα που χρησιμοποίησε στη διαφήμιση γνωστής εταιρείας κινητής τηλεφωνίας, είναι ένας ηθοποιός με σπουδαία πορεία στο θέατρο. Είναι, όμως, κι ένας άνθρωπος που πιστεύει όλα όσα λέει και δεν κρύβεται πίσω από το δάχτυλό του. Διαβάστε όλα όσα μας είπε για την ιστορία του, τις φετινές του δραστηριότητες, τους πολιτικούς, το χρήμα και την κρίση, ακόμη και για τους… αστυνομικούς!
Πού μεγαλώσατε και πώς βρέθηκε στο δρόμο σας η υποκριτική; (Γέλια) Αυτό είναι μια πολύ μεγάλη ιστορία. Μεγάλωσα στην Αθήνα, αλλά οι γονείς μου έχουν καταγωγή από ένα χωριό της Σητείας. Βέβαια, λόγω της δουλειά του πατέρα μου -ήταν στη Χωροφυλακή– μέχρι τα επτά μου χρόνια ήμουν σε ένα χωριό της Εύβοιας, κοντά στην Κύμη, ενώ από 7 έως 10 ετών, που ήταν και τα πιο ωραία μου χρόνια σαν παιδί, μέναμε στην Ποσειδωνία της Σύρου.
Μετά ήρθαμε στην Αθήνα. Τώρα, όσον αφορά στην υποκριτική και στο θέατρο, ασχολήθηκα για πρώτη φορά κατά τη φοίτησή μου στο Πολυτεχνείο, όταν και γνώρισα το φίλο μου Αλέξη Θεοχάρη και μια θεατρική ομάδα που είχε στη Σαλαμίνα. Πήγα κάποιες φορές και σιγά σιγά κόλλησα. Αυτή η ομάδα μου άνοιξε τους ορίζοντες και πέρασα κάποια χρόνια μαζί τους. Μετά τελείωσα το Πολυτεχνείο και ήρθε η δραματική σχολή, οπότε και προέκυψε και η όλη… ιστορία με το θέατρο.
Ασχολούμαι με αυτό 21 χρόνια. Θεωρώ τον εαυτό μου πολύ τυχερό, γιατί είχα «δασκάλα» τη Λυδία Κονιόρδου. Δεν ένιωσα ποτέ απροστάτευτος, ήμουν μέσα σε μια μεγάλη «αγκαλιά» και ένιωθα περισσότερο πως παίζω με την παρέα μου παρά πως γίνομαι ηθοποιός.
Μικρός τι θέλατε να γίνετε; Υπήρχε η υποκριτική στο μυαλό σας; (Γέλια) Δεν ήξερα καν τι πάει να πει θέατρο, μία φορά είχα πάει μόνο με το σχολείο. Από τα παιδιά στη Σαλαμίνα το γνώρισα. Ήθελα να γίνω γεωπόνος, γιατρός, δάσκαλος, κάτι τέλος πάντων που να έχει άμεση κοινωνική προσφορά.
Είχατε δυσκολίες στην πορεία; Κύλησε το νερό στο αυλάκι, εύκολα θα έλεγα -στο μέτρο του δυνατού βέβαια- με βάση τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει γενικά το επάγγελμα. Δεν μπορώ να πω πάντως πως αντιμετώπισα φοβερές δυσκολίες. Αν και έκανα τις επιλογές μου κυρίως από ένστικτο, με βοηθούσαν οι συγκυρίες και μπορώ να πω πως μου έβγαιναν αρκετά συχνά. Και δεν ήταν μόνο συμβατικές, ήταν λίγο από όλα.
Η οικογένεια βρίσκεται στα σχέδιά σας;Θα συμβουλεύατε ποτέ το παιδί σας να γίνει ηθοποιός; Δεν έχω δημιουργήσει οικογένεια, αλλά και βέβαια θα ήθελα να κάνω. Αν και πάντα με γοήτευε η εργένικη ζωή, νομίζω πως με τα χρόνια μου ήρθε και αυτή η ανάγκη. Τώρα, εάν θα συμβούλευα κάποιον νέο να γίνει ηθοποιός… Θα του έλεγα πως ασφαλώς και πρόκειται για μια πολύ δύσκολη δουλειά και αν περιμένει να βγάλει λεφτά μάλλον έκανε λανθασμένη επιλογή.
Αν πάλι δεν τον νοιάζουν τα χρήματα θα του έλεγα να το κυνηγήσει. Αν βέβαια μου έλεγε το παιδί μου πως θέλει να γίνει αστυνομικός, θα το συμβούλευα οπωσδήποτε να γίνει ηθοποιός (γέλια). Και για να μην παρεξηγηθώ, είναι γεγονός πως πολλά νέα παιδιά, δυστυχώς, επιλέγουν τις εύκολες λύσεις, επιλογές τεμπελιάς θα έλεγα, για ένα σταθερό και επαρκές εισόδημα, και τελικά γίνονται και «τομάρια» και άξεστοι άνθρωποι. Δεν θεωρώ πως οποιαδήποτε κοινωνία δεν χρειάζεται και αστυνόμευση, πρέπει όμως αυτή να είναι σωστή και να μην ξεπερνά κάποια όρια.
Δηλαδή να υποθέσω πως δεν θα σας βλέπαμε ποτέ σε ρόλο αστυνομικού; Το αντίθετο! Νομίζω πως τέτοιοι ρόλοι είναι πολύ ενδιαφέροντες, γιατί κατά κάποιο τρόπο μπορείς να δεις και διαφορετικά τα πράγματα.
Κάποιους από τους πολιτικούς θα θέλατε να τους υποδυθείτε; Μόνο για να τους ξεφτιλίσω. Όλους! Οι άνθρωποι που χειρίζονται τις τύχες της χώρας δυστυχώς ανήκουν στο κατώτατο επίπεδο, γι’ αυτό και είμαστε σε αυτή την κατάσταση και μας έχουν κάνει να χάσουμε την εμπιστοσύνη μας στους θεσμούς, που νομίζω ότι είναι και το πιο λυπηρό. Το χειρότερο όμως είναι πως κι εμείς οι ίδιοι, οι απλοί πολίτες της χώρας, μπήκαμε λανθασμένα σε ένα τριπάκι πως μόνο αν βγάλουμε αρκετά λεφτά, με οποιονδήποτε τρόπο, θα είμαστε καλά.
Αν και έχετε μεγάλη διαδρομή στο θεατρικό κυρίως στερέωμα, το ευρύ κοινό σας γνώρισε μετά την διαφήμιση γνωστής εταιρείας κινητής τηλεφωνίας. Πώς προέκυψε αυτή και πώς εισπράξατε την επιτυχία και την ανταπόκρισή της;
Πέρασα από κάστινγκ κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, είχα κάποιες αμφιβολίες αρχικά, αλλά στο τέλος είπα «ας το κάνουμε κι αυτό». Παρότι είχα άριστη σχέση με τα παιδιά της παραγωγής, φοβόμασταν μέχρι να δούμε τα πρώτα πλάνα μήπως δεν είναι καλή. Ουσιαστικά κάναμε ένα γύρισμα, που κράτησε όλη τη νύχτα, και άλλο ένα με συνολική διάρκεια δώδεκα με δεκατρείς ώρες. Ήταν μια καλή παραγωγή. Οικονομικά με βοήθησε αρκετά, άλλωστε γι’ αυτό κάνουμε τις διαφημίσεις (γέλια).
Δεν έκανα τη διαφήμιση για να γίνω γνωστός, δεν θα ήθελα κάτι τέτοιο. Έχω μεγαλώσει πια (γέλια). Αν μπορούσα να πάρω τα χρήματα και να φύγω χωρίς να εμφανιστώ ακόμη καλύτερα (γέλια)!.Συνέχεια πάντως δεν θα υπάρξει με τον… ομορφάντρα. Ο κόσμος είναι ιδιαιτέρως εκδηλωτικός και δεν έχω συνηθίσει σε κάτι τέτοιο για να σου πω την αλήθεια. Αν και στο 99% των περιπτώσεων η αντιμετώπιση είναι θετική, πολλές φορές είμαι εγώ ο «γκρινιάρης».
Υπάρχουν και κάποιοι που σε αντιμετωπίζουν με ύφος του στυλ «αφού έβγαλες λεφτά από τη διαφήμιση θα καθίσεις και θα μας ακούσεις». Και ξέρεις, είναι κι αυτό ένα είδος βίας, που δυστυχώς υπάρχει έντονα στην κοινωνία μας. Βία συναντάς και στο δρόμο που κυκλοφορείς κάθε μέρα, που σου μιλάνε και ουσιαστικά σε… προγκάνε! Ο τρόπος είναι λίγο «κάπως», και δεν το αναφέρω σε σχέση μόνο μ’ εμένα, αλλά ως φαινόμενο. Θυμίζει λίγο γήπεδο… Τώρα, όμως, που το σκέφτομαι και η διαφήμιση έξω από γήπεδο είναι γυρισμένη!
Δώσε και μένα μπάρμπα…. Πώς πουλούσαν οι πωλητές; “…έμειναν πέντε κομμάτια της δείνα και της τάδε μάρκας….ποιός θέλει με την σειρά παρακαλώ…” Ποιό φορτηγό να του την πάει….στην πλάτη και σε ταξί ή πειρατικό (τότε ήταν μεγάλα) και στο σπίτι. Δεν υπήρχε ωράριο στα μαγαζιά αυτά….από το χάραμα μέχρι το βράδυ…. Τρελά λεφτά στα ταμεία…..
Οι ηλεκτρολόγοι έβαζαν κεραίες ασταμάτητα όπου υπήρχε κενό…. “….πιάσε εδώ το κοντάρι και περπάτα (στην ταράτσα) και μόλις σου πω σταμάτα….ΣΤΟΟΟΠ καλά είσαι εδώ πιάνει….” Στην πολυκατοικία 35 διαμερίσματα με τις αντίστοιχες κεραίες….δάσος. Υπήρχαν όμως και πολλοί που δεν μπορούσαν ακόμα να αγοράσουν το μαγικό κουτί.
Αυτοί γινόντουσαν κολλιτσίδες στους γείτονες…. “….καλησπέρα ήρθαμε για τον Βαρτάνη (Άγνωστος Πόλεμος) φέραμε και ωραίο συμιγδαλένιο χαλβά….” Και όλοι βολευόντουσαν και ξεχνούσαν τις δυσκολίες έστω για λίγες ώρες….. και ταξιδεύανε σε άλλους τόπους και βλέπανε αγαπημένους τους ηθοποιούς να μιλάνε στο σαλόνι τους …..και στολίζανε το χαζοκούτι με δαντελένια χειροποίητα και έβαζαν επάνω μπιμπελό και καμαρώνανε το νέο μέλος της οικογένειας.
Και εκείνο μισοκλαμένο χάζευε….και περίμενε να δεί το πουλί που θα πήγαινε να πάρει το παλιό δόντι. Η στοματική υγιεινή άγνωστη τότε και η οδοντόκρεμα …πολυτέλεια. Η ΚΟΛΥΝΟΣ ήταν γνωστή …. Έβλεπες σημερινούς πενηντάρηδες να μοιάζουν για ογδοντάρηδες χωρίς δόντια. Τα μάγουλα ρουφηγμένα μέσα . Όσοι είχαν μασέλα την πρόσεχαν ως κόρη οφθαλμού….ήταν πολύτιμη… κόστιζε μια περιουσία για την δική τους τσέπη. Αρκετοί την χρωστούσαν ακόμα αφού την πλήρωναν με δόσεις. Περάσανε τόσα χρόνια και μας έφεραν πάλι πίσω στα παλιά να βλέπουμε το οδοντιατρείο σαν το κοσμηματοπωλείο του ΖΟΛΩΤΑ.
Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος (ΔΟΕ) ονομαζόταν ο έλεγχος των δημοσίων οικονομικών της Ελλάδας που επιβλήθηκε από Ευρωπαϊκές χώρες που δάνεισαν την Ελλάδα το φθινόπωρο του 1897 ενώ αυτή είχε χρεοκοπήσει τέσσερα χρόνια πριν, με στόχο την αποπληρωμή των χρεών της προς τους πιστωτές της.
Τον έλεγχο εκτελούσε μια εξαμελή επιτροπή, η Διεθνής Οικονομική Επιτροπή (Commission Internationale Financière de la Grèce), με μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα από το 1897 μέχρι το 1978, για 81 χρόνια.
Υπόβαθρο – διεθνής πρακτική
Μεταξύ 1857 και 1859, η Αγγλία, η Γαλλία και η Ρωσία δημιούργησαν την Διεθνή Οικονομική Εξεταστική Επιτροπή, μια επιτροπή με σκοπό τη δημιουργία αναφοράς για τη δυνατότητα της Ελλάδας για την αποπληρωμή του δανείου του 1833. Εκείνη η επιτροπή, με παρέμβαση της Ρωσίας, δεν είχε ρόλο να ελέγξει τα οικονομικά και να εξασφαλίσει τις πληρωμές, παρά μόνο τη γνωμοδότηση. Τα αποτελέσματα της Εξεταστικής εκείνης Επιτροπής ήταν πληρωμή μιας δόσης 900.000 γαλλικών φράγκων το 1860.
Λίγα χρόνια πριν, σε παρόμοια οικονομική κατάσταση είχε βρεθεί και η Τυνησία η οποία χρεοκόπησε το 1869. Για την είσπραξη των χρεών της, είχε συστηθεί Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος στην Τυνησία από τους πιστωτές της (Γαλλία – Βρετανία – Ιταλία), η Commission Financière Internationale. Η επιτροπή αυτή είχε αναλάβει (όπως αργότερα και η Commission Internationale Financière στην Ελλάδα) την διαχείριση των οικονομικών του κράτους για την εξασφάλιση της αποπληρωμής των χρεών της Τυνησίας.
Αντίστοιχα, στάση πληρωμών είχε κηρύξει και η Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1876, η οποία τελικά συμφώνησε το 1881 με το Διάταγμα του Μουχαρέμ στη δημιουργία του Συμβουλίου για τη Διαχείριση του Οθωμανικού Χρέους (Council of the Administration for the Ottoman Public Debt – CAOPD), ενός εισπρακτικού οργανισμού με 5.000 υπαλλήλους, με πάνω από είκοσι γραφεία στις επαρχίες της αυτοκρατορίας από την Υεμένη μέχρι τη Θεσσαλονίκη και πλήρη ελευθερία στις αποφάσεις του τρόπου συλλογής χρεών, οι οποίοι απέδιδαν τα χρέη στους πιστωτές της χώρας.
Η χρεοκοπία της Ελλάδας και η ήττα στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897
Το 1893 ο Χαρίλαος Τρικούπης κατά την τελευταία πρωθυπουργία του κήρυξε πτώχευση. Τότε επιβλήθηκε μερικός έλεγχος από τους πιστωτές, που ήταν τυπικός κι όχι ουσιαστικός χωρίς δυνατότητα ουσιαστικής παρέμβασης στα ελληνικά δημόσια οικονομικά.
Η εμπλοκή όμως της χρεοκοπημένης Ελλάδας σε σύρραξη με την Τουρκία το 1897, στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897, βρήκε την Ελλάδα σε εξαιρετικά δυσχερή θέση με τον ελληνικό στρατό ανίκανο να αντιπαραταχθεί στα οθωμανικά στρατεύματα, που είχαν καταλάβει τη Θεσσαλία και τμήμα της Στερεάς Ελλάδας. Η Συνθήκη Ειρήνης της 20ης Σεπτεμβρίου 1897 στην οποία εξαναγκάστηκε η Ελλάδα ως ηττημένη, προέβλεπε πολεμική αποζημίωση των τεσσάρων εκατομμυρίων τουρκικών λιρών της οποίας την άμεση καταβολή απαιτούσε η Υψηλή Πύλη.
Η Κυβέρνηση Αλέξανδρου Ζαΐμη υποχρεώθηκε σε διαπραγματεύσεις με τους πιστωτές της Ελλάδας για επιπλέον δανεισμό (ενώ πριν τέσσερα χρόνια τους είχε ήδη δηλώσει ότι αδυνατεί να αποπληρώσει τα ήδη χρωστούμενα δάνεια). Οι διαπραγματεύσεις της ελληνικής κυβέρνησης οδήγησαν στην επιβολή του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου (ΔΟΕ) για την οικονομική ανασυγκρότηση της χώρας που να εξασφαλίζει στους πιστωτές την αποπληρωμή και των παλαιότερων αλλά και των νέων δανείων τους.
Η ταινία, "Η λύκαινα" προβλήθηκε τη σαιζόν 1950-1951 και έκοψε 57.664 εισιτήρια. Ήρθε στην 6η θέση σε 13 ταινίες.-Κοινωνική ταινία του 1951 παραγωγής, Ανζερβός...
