20.7 C
Athens
ΑρχικήHθοποιοίΜάνος Κατράκης 1908-1984

Σχετικές αναρτήσεις

Μάνος Κατράκης 1908-1984

Ο Μάνος Κατράκης ήταν κορυφαίος πρωταγωνιστής και θιασάρχης, γεννήθηκε στις 14 Αυγούστου 1908 στο Καστέλι Κισσάμου της Κρήτης.

ΟΜάνος Κατράκης ήταν το μικρότερο από τα πέντε παιδιά του εμπόρου Χαράλαμπου Κατράκη και της Ειρήνης. Πριν συμπληρώσει τα 10 του χρόνια η οικογένειά του μετακόμισε στην Αθήνα καθώς οι δουλειές του πατέρα δεν πήγαιναν και τόσο καλά και θεώρησαν πως η πρωτεύουσα θα προσέφερε περισσότερες επαγγελματικές ευκαιρίες από τη Μεγαλόνησο. Κάποια στιγμή σε νεαρή ηλικία αναγκάζεται να γίνει ο προστάτης της οικογένειας, καθώς ο πατέρας του λείπει πια συνεχώς και ο μεγαλύτερος αδελφός του Γιάννης κατοικεί στην Αμερική.

Μάνος Κατράκης 1908-1984
ΟΜάνος Κατράκης.

Ο Μάνος Κατράκης στα νεανικά του χρόνια έπαιξε ποδόσφαιρο και αγωνιζόταν στην θέση του σέντερ Μπακ. Έπαιζε αρχικά στην ανεξάρτητη ομάδα του «Κεραυνού Πολυγώνου» και το 1925 μεταπήδησε στον Αθηναϊκό. Με τον Αθηναϊκό αγωνίστηκε στα πρωταθλήματα της Ε.Π.Σ.Α το 1924-25 όπου τερμάτισε τρίτος στον όμιλο του και την περίοδο 1925-26 όπου τερμάτισε έκτος.

ΟΜάνος Κατράκης εφανίστηκε για πρώτη φορά σε θεατρική σκηνή στην Αθήνα το 1927. Ο σκηνοθέτης Κώστας Λελούδας ενθουσιάστηκε από τη δυναμικότητά του. Έναν χρόνο μετά έπαιξε στην πρώτη ελληνική βουβή ταινία με τίτλο Το λάβαρο του ’21 (1928).

Τη δεκαετία του 1930 γνωρίστηκε με τον μαέστρο Δημήτρη Μητρόπουλο και έγιναν φίλοι. Από το 1933 έπαιξε κατά σειρά με τους θιάσους Λουδοβίκου Λούη, Μήτσου Μυράτ, Βασίλη Αργυρόπουλου και Μαρίκας Κοτοπούλη μέχρι το 1935, όταν επαναπροσλήφθηκε από το Εθνικό θέατρο.

Την ίδια περίοδο εντάχθηκε στο Θίασο της Ελευθέρας Σκηνής της Μαρίκας Κοτοπούλη, του Σπύρου Μελά και του Μήτσου Μυράτ, παίζοντας σε έργα όπως Η λύρα του γερο-Νικόλα, Οι άθλιοι και Στέλλα Βιολάντη. Το 1930 συνεργάστηκε με το Λαϊκό Θέατρο του Β. Ρώτα και το 1932 προσλήφθηκε στο νεοϊδρυόμενο Εθνικό Θέατρο, όπου ερμήνευσε μεταξύ άλλων τον Κορυφαίο στον Αγαμέμνονα και τον Κρητικό στη Βαβυλωνία.

Το 1934 συνεργάστηκε με τον Β. Αργυρόπουλο και το 1935 ξανά με τη Μ. Κοτοπούλη, για να επιστρέψει, την ίδια χρονιά στο Εθνικό Θέατρο. Το 1943 ανέλαβε Πρόεδρος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών και από τη θέση αυτή συνέβαλε τα μέγιστα στην ίδρυση του Κρατικού Θεάτρου Θεσσαλονίκης όπου και έπαιξε μέχρι το 1946, οπότε επέστρεψε στο Εθνικό. Εκδιώχθηκε, όμως, ένα χρόνο αργότερα, λόγω των αριστερών πεποιθήσεών του. Αρνούμενος να υπογράψει «δήλωση μετανοίας», εξορίστηκε στην Ικαρία, στη Μακρόνησο και τον Αϊ-Στράτη.

Μάνος Κατράκης 1908-1984
οΜάνος Κατράκης.

ΟΜάνος Κατράκης επέστρεψε στην Αθήνα το 1952, διοργανώνοντας «ποιητικές απογευματινές» στο θέατρο Μουσούρη. Ξανανέβηκε στη σκηνή με το θίασο της Κατερίνας Ανδρεάδη, λίγο αργότερα με τον θίασο του Αδαμάντιου Λεμού και αμέσως μετά με τον Θυμελικό Θίασο του Λίνου Καρζή (Προμηθεύς Δεσμώτης). Στη συνέχεια και μέχρι το 1955 εμφανίστηκε με την Κυβέλη και αμέσως μετά συγκρότησε δικό του θίασο με την Ασπασία Παπαθανασίου (Ευγενία Γκραντέ, Βαθιές είναι οι ρίζες, Το κορίτσι με το κορδελάκι κ.ά).

Το 1955 ίδρυσε το Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο και εγκαταστάθηκε στον υπαίθριο χώρο του Πεδίου του Άρεως, τον οποίο εγκαινίασε με τον Αγαπητικό της Βοσκοπούλας. Σ’ αυτό το θέατρο, με μεγάλη συμμετοχή κοινού και καλλιτεχνική επιτυχία, συνέχισε ως το 1967, υποστηρίζοντας συστηματικά το ελληνικό έργο (Ο μονοσάνδαλος, Το κορίτσι με το κορδελάκι, Η Αντιγόνη της Κατοχής, Ο Πατούχας και διασκευές από έργα του Καζαντζάκη όπως Ο Χριστός ξανασταυρώνεται και Ο Καπετάν Μιχάλης).

Σποραδικά ανέβασε και κλασικό ρεπερτόριο (Ιούλιος Καίσαρ, Φουέντε Οβεχούνα). Τους χειμώνες, το ΕΛΘ φιλοξενείτο σε διάφορα θέατρα ή περιόδευε στην επαρχία, την Κύπρο και την Κωνσταντινούπολη.

Καθώς το 1968 του έγινε έξωση από το Πεδίο του Άρεως, ο Κατράκης συνέχισε την πρωταγωνιστική του πορεία, πότε με το θίασό του, πότε με άλλους πρωταγωνιστές. Το 1972 επέστρεψε στο Εθνικό Θέατρο και πρωταγωνίστησε στον Οθέλλο και τον Δον Κιχώτη, και στην Επίδαυρο στον Οιδίποδα Τύραννο (1973) και στον Προμηθέα Δεσμώτη (1974).

Αργότερα, οΜάνος Κατράκης συνεργάστηκε με την Αλίκη Βουγιουκλάκη, το ΚΘΒΕ, για να επανιδρύσει το 1977 το ΕΛΘ, ανεβάζοντας έργα Αρμπούζοφ (Φθινοπωρινή ιστορία με την Έλλη Λαμπέτη), Γκόρκι (Οι Τελευταίοι), Μπρεχτ (Συντροφιά με τον Μπρεχτ, με τη Μελίνα Μερκούρη), Λέοναρντ (Ντα), Μασάρι (Ταμπού) και τη Λειτουργία κάτω από την Ακρόπολη του Νικηφόρο​υ Βρεττάκου. Η τελευταία του εμφάνιση έγινε το 1984 στο Ηρώδειο, με το μουσικό έργο του Θόδωρου Αντωνίου Προμήθεια.

ΟΜάνος Κατράκης συνεργάστηκε με πολύ σημαντικούς καλλιτέχνες (Δ. Ροντήρη, Π. Κατσέλη, Τ. Μουζενίδη, Μ. Βολανάκη, Σπ. Ευαγγελάτο, Μ. Θεοδωράκη, Σπ. Βασιλείου, Α. Κατσέλη, Τ. Καρούσο, Ελ. Χατζηαργύρη, Αν. Βαλάκου) και συμμετείχε σε εκατοντάδες εκδηλώσεις, όπου με την ανεπανάληπτη φωνή του δικαίωνε το νεοελληνικό ποιητικό λόγο. Οι αναγνώσεις του σε κείμενα νεοελληνικής λογοτεχνίας παρέμειναν κλασικές.

ΟΜάνος Κατράκης έπαιξε και σε πολλές ταινίες στον κινηματογράφο. Αξιόλογες είναι οι ερμηνείες του στο Μαρίνο Κοντάρα του Γιώργου Τζαβέλα (1948), στη Συνοικία το όνειρο του Αλέκου Αλεξανδράκη (1961) στην Ηλέκτρα του Μιχάλη Κακογιάννη (1962), στο Ένας Ντελικανής του Μανόλη Σκουλούδη (1963). Βραβεύτηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ του Σαν Φρανσίσκο, για την ερμηνεία του στον ρόλο του Κρέοντα στην Αντιγόνη του Γ. Τζαβέλλα, και στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης για τη συμμετοχή του στο Συνοικία το όνειρο.

ΟΜάνος Κατράκης νυμφεύτηκε σε ηλικία 25 ετών την, επίσης ηθοποιό, Άννα Λώρη, αλλά σύντομα χώρισαν.
Το 1954, μετά από μία θεατρική πρεμιέρα, γνώρισε την τρίτη σύζυγό του, Λίντα Άλμα.

Η συνεχής καταπόνηση του οργανισμού του του δημιούργησε με τον καιρό προβλήματα και η υγεία του εξασθένησε. Αρνήθηκε να ακολουθήσει αυστηρό πρόγραμμα θεραπείας, όντας καπνιστής.

Έτσι, λίγο μετά την ολοκλήρωση των γυρισμάτων της τελευταίας ταινίας όπου πρωταγωνίστησε με τίτλο Ταξίδι στα Κύθηρα, οΜάνος Κατράκης απεβίωσε στις 2 Σεπτεμβρίου του 1984, σε ηλικία 76 ετών, λόγω καρκίνου του πνεύμονα. Μέχρι το τέλος της ζωής του ήταν μέλος του ΚΚΕ. Κηδεύτηκε στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών.

Μάνος Κατράκης: Φιλμογραφία

ΈτοςΤίτλος ταινίας
1929Το λάβαρο του `21
1931Έτσι κανείς σαν αγαπήσει
1932Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας
1946Καταδρομή στο Αιγαίον
1948Μαρίνος Κονταράς
1953Εύα
1954Μαγική πόλις
1954Ο δρόμος με τις ακακίες
ΈτοςΤίτλος ταινίας
1960Ο Θρίαμβος
1961Αντιγόνη
1961Φλογέρα και Αίμα
1961Ηλέκτρα
1961Συνοικία το “όνειρο”
1962Ηλεκτρα
1962Οι επικίνδυνοι
1963Ένας ντελικανής
1963Αθώα η ένοχη
1963Κόκκινα φανάρια
1963Ο αδελφός Άννα
1964Διωγμός
1964Ενωμένοι στη ζωή και στο θάνατο
1964Προδοσία
1965Ιστορία μιας ζωής
1965Η έξοδος του Μεσολογγίου
1965Ο επαναστάτης
1965Ο μετανάστης
1965Κατηγορώ τους ανθρώπους
1965Σπαραγμός
1965Το μπλόκο
1965Το χώμα βάφτηκε κόκκινο
1966Δάκρυα για την Ηλέκτρα
1966Αιχμάλωτοι του πεπρωμένου
1966Σκλάβοι της μοίρας
1966Τώρα που φεύγω απ’ τη ζωή
1966Έρωτας στην καυτή άμμο
1966Έχω δικαίωμα να σαγαπώ
1966Η αχάριστη
1966Μαζί σου για πάντα
1966Ο κατατρεγμένος
1966Η Ελλάς χωρίς ερείπια
1967Κοντσέρτο για πολυβόλα
1967Ο δραπέτης
1967Ο Λαμπίρης εναντίον των παρανόμων
1967Τι κι αν γεννήθηκα φτωχός
1968Η καρδιά ενός αλήτη
1968Ας με κρίνουν οι γυναίκες
1968Θα κάνω πέτρα την καρδιά μου
1968Ξεριζωμένη γενηά
1968Η λεωφόρος του μίσους
1968Η λυγερη
1968Κατηγορούμενη απολογήσου
1968Μια μέρα ο πατέρας μου
1968Το κανόνι και ταηδόνι
1969Για την τιμή και για τον έρωτα
1969Η λεωφόρος της προδοσίας
1969Η σφραγίδα του Θεού
1969Η ζούγκλα των πόλεων
1969Η θυσία μιας γυναίκας
1969Η ώρα της αλήθειας
1969Κουρέλι της ζωής
1969Κυνηγημένη προσφυγοπούλα
1969Ο πρόσφυγας
1969Κακός ψυχρός και ανάποδος
1969Φίλησέ με πριν φύγεις για πάντα
1969Ο πρόσφυγας
1969Ορατότης μηδέν
ΈτοςΤίτλος ταινίας
1970Αυτοί που μίλησαν με τον θάνατο
1970Εσένα μόνο αγαπώ
1970Κατηγορώ τους δυνατούς
1970Η ζούγκλα των πόλεων
1970Ορατότης μηδέν
1970Ώρες αγάπης ώρες πολέμου
1971Η λεωφόρος του μίσους
1971Παπαφλέσσας
1971Κατάχρησις εξουσίας
1972Αντάρτες των πόλεων
1972Η Αλίκη δικτάτωρ
1972Με φόβο και πάθος
1972Χωρίς συνείδηση
1973Οι προστάτες
1974Η δίκη των δικαστών
1974Η φόνισσα
1978Ο ήλιος του θανάτου
1978Κραυγή γυναικών
ΈτοςΤίτλος ταινίας
1980Ελευθέριος Βενιζέλος 1910-1927
1980Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο
1984Τα χρόνια της θύελλας
1984Ταξίδι στα Κύθηρα
ΈτοςΤίτλος παράστασης
1928Η λύρα του γερο-Νικόλα
1929Οι άθλιοι
1930Στέλλα Βιολάντη
1932Βασιλιάς Ληρ
1934Αγαμέμνονας
1935Βαβυλωνία
1936Ο επιθεωρητής
1953Η πιστή σύζυγος
1953Προμηθέας Δεσμώτης
1954Ευγενία Γκραντέ
1955Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας
1956Το κορίτσι με το κορδελάκι
1960Η Αντιγόνη της Κατοχής
1961Ο Πατούχας
1962Ο Χριστός ξανασταυρώνεται
1964Ο καπετάν Μιχάλης
1965Χωριστά τραπέζια
1966Αυτό το ζώο το παράξενο
1969Ο χορός του θανάτου
1971Βασίλισσα Αμαλία
1972Ο Οθέλος
1974Οιδίπους τύραννος
1974Μαντώ Μαυρογένους
1974Προμηθέας Δεσμώτης
1977Φθινοπωρινή ιστορία
1978Οι τελευταίοι
1978Ο μονοσάνδαλος
1979Συντροφιά με τον Μπρεχτ
1984Προμηθέας
Προηγούμενο άρθροΧρόνης Εξαρχάκος 1932-1984
Επόμενο άρθροΒαγγέλης Σειληνός

Σχετικές αναρτήσεις

Κάπιος Νίκος

Ο Νίκος Κάπιος (Νίκος Κοντογιαννάκης) γεννήθηκε στην Κρήτη το 1935 και σπούδασε στις δραματικές σχολές Ελληνικού Ωδείου και Κωστή Μιχαηλίδη. Ως μέλος του Σ.Ε.Η....

Σπυριδάκης Τάκης

Ο Τάκης Σπυριδάκης (γεν. Αίγινα, 4 Φεβρουαρίου 1958) είναι Έλληνας ηθοποιός, σκηνοθέτης και σεναριογράφος. Είναι απόφοιτος της δραματικής σχολής του Εθνικού Θεάτρου. Έχει συμμετάσχει...

Γιώργος Μοσχίδης 1931-2018

Ο Γιώργος Μοσχίδης γεννήθηκε στην Καβάλα το 1931. Ο πατέρας του ήταν καπνεργάτης και η μητέρα του ήταν κόρη καπνέμπορου.Την καριέρα του ως ηθοποιός...

Τελευταίες αναρτήσεις