Take a fresh look at your lifestyle.

Λατέρνα, φτώχεια και γαρύφαλλο: Το πρώτο σίκουελ ελληνικής ταινίας.

0 1.045

Πολλές φορές στην ιστορία του κινηματογράφου – όχι μόνο του ελληνικού, αλλά και του διεθνούς- , ταινίες που εμείς θεωρούμε ως «μελετημένα επιτυχημένες», πέτυχαν εξαιτίας και κάποιων τυχαίων γεγονότων, κάποιων διαφωνιών που κάποιοι άφησαν στην άκρη, επιλογών που τελικά κάποιοι άλλαξαν τυχαία και δικαιώθηκαν.

Στείλε μας το δικό σου άρθρο!!!

Η αλήθεια είναι ότι ο χρόνος πολλές φορές μυθοποιεί πρόσωπα και καταστάσεις και χρειάζεται ιδιαίτερα αντικειμενική θεώρηση, καθαρό μυαλό, αλλά και πληθώρα στοιχείων ώστε η θεώρηση των πραγμάτων να παραμείνει στη σωστή της διάσταση.

Μια τέτοια ιστορία κρύβεται πίσω από την θρυλική ελληνική ταινία με τίτλο «Λατέρνα, φτώχεια και γαρύφαλλο», την οποία γύρισε ο Φιλοποίμην Φίνος το 1957, σε σενάριο και σκηνοθεσία του Αλέκου Σακελλάριου.

Η ταινία αυτή ουσιαστικά ήταν το πρώτο σίκουελ στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου, αφού αποτέλεσε τη συνέχεια της ταινίας με τίτλο «Λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο» που είχε προηγηθεί δύο χρόνια νωρίτερα, το 1955, με τους ίδιους πρωταγωνιστές: Βασίλης Αυλωνίτης, Μίμης Φωτόπουλος, Τζένη Καρέζη.

Η πρώτη αυτή ταινία σημείωσε εξαιρετική εμπορική επιτυχία, αφού ήρθε δεύτερη σε εισπράξεις τη σεζόν 1955-1956 και έχασε την πρώτη θέση διότι είχε την «ατυχία» να προβληθεί την ίδια σεζόν με μια άλλη μυθική ταινία του ελληνικού κινηματογράφου, τη «Στέλλα» του Μιχάλη Κακογιάννη, στην οποία πρωταγωνιστούσαν η Μελίνα Μερκούρη και ο Γιώργος Φούντας, ταινία που τη σεζόν εκείνη ήρθε πρώτη σε εισπράξεις.

Όπως και να έχει όμως, το «Λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο» ήταν από τις κορυφαίες ταινίες του Φίνου, αλλά και του ελληνικού κινηματογράφου γενικότερα.

Έτσι, η απόφαση να γυριστεί η συνέχειά της, δύο χρόνια αργότερα, ήταν σχεδόν μονόδρομος.

Ωστόσο όσο εύκολο και λογικό φαίνεται σήμερα, άλλο τόσο πρωτοφανές ήταν εκείνη την εποχή, αφού θα ήταν η πρώτη φορά που μια ταινία θα αποκτούσε και συνέχεια, με τους ίδιους συντελεστές. Κι αυτό, από όποια πλευρά κι αν το δει κανείς, είχε ένα ρίσκο.

Τόσο ο Φίνος, όσο και ο Σακελλάριος ήταν άνθρωποι με πείσμα και τόλμη κι αυτό τους βοήθησε στην αποφασή τους.

Παράλληλα, το γεγονός ότι όλοι οι ηθοποιοί της πρώτης ταινίας δέχθηκαν να συμμετάσχουν και στη δεύτερη, επίσης βοήθησε στην τελική απόφαση, αφού σε ανάλογες περιπτώσεις στην ιστορία του διεθνούς κινηματογράφου, ακόμα και ένας πρωταγωνιστής να λείπει, το αποτέλεσμα καθίσταται επισφαλές.

Και κάπου εδώ υπεισέρχεται ο παράγοντας τύχη, που αναφέραμε στην αρχή.

Ο Φίνος δεν ήθελε να συμμετάσχει στην ταινία ο Βασίλης Αυλωνίτης, καθώς πίστευε ότι είχε πληγεί το προφίλ του εν λόγο ηθοποιού εξαιτίας της συμμετοχής του σε ταινίες δεύτερης διαλογής.

Παράλληλα, δεν ήθελε επίσης ούτε την ανερχόμενη τότε ηθοποιό Τζένη Καρέζη.

Ο Σακελλάριος όμως –ευτυχώς- επέμενε και για τους δύο και τελικά επικράτησε η γνώμη του.

Και κάπως έτσι γράφτηκε αυτό το χρυσό κεφάλαιο του ελληνικού κινηματογράφου.

Στην ταινία «Λατέρνα, φτώχεια και γαρύφαλλο» εκτός από τους Αυλωνίτη, Φωτόπουλο και Καρέζη, πρωταγωνιστούσαν ακόμα οι ηθοποιοί Αλέκος Αλεξανδράκης, Νίκος Φέρμας, Δημήτρης Βουδούρης, Λαυρέντης Διανέλλος, Περικλής Χριστοφορίδης, Γιώργος Γαβριηλίδης, Τάκης Χριστοφορίδης, Αθηνόδωρος Προύσαλης, Γιάννης Βογιατζής, Χάρις Καμίλλη, Νίκη Λινάρδου, Ζωή Φυτούση, Λέτα Γιαννακοπούλου, Ρέα Μανέλλη, Στέλλα Μαργαριτίδου, Μαίρη Λάφη, κ.α.

Από τις πολύ ευχάριστες στιγμές της δεύτερης ταινίας αποτελεί και η σκηνή που ο Σακελλάριος σατιρίζει την τόσο μεγάλη επιτυχία του τραγουδιού «Γαρύφαλλο στ’ αυτί», τους στίχους του οποίου είχε γράψει ο ίδιος ο σπουδαίος αυτός σκηνοθέτης και τη μουσική ο Μάνος Χατζιδάκης.

Έτσι, σε μια σκηνή της ταινίας ο Γιώργος Γαβριηλίδης «σιχτιρίζει» αυτό το τραγούδι, το οποίο ακούει συνέχεια παντού, από μια παρέα φίλων σε ένα αμάξι, μέχρι την κόρη του που το σιγοτραγουδά.

Τα νεύρα του είναι τόσο πολλά που σε έκρυθμη κατάσταση αρχίζει να πετάει τις γλάστρες με γαρύφαλλα από τον κήπο του, ενώ η Ζωή Φυτούση στο ρόλο της συζύγου, προσπαθούσε να τον συγκρατήσει.

Ένα ακόμα ενδιαφέρον tip για την ταινία αφορά στον Λαυρέντη Διανέλλο, ο οποίος εδώ υποδύεται τον έναν απο τους δύο ρόλους κακού που είχε παίξει στον ελληνικό κινηματογράφο.

Η άλλη του ερμηνεία του «κακού» ήταν στην ταινία «Η Λίζα και η άλλη».

Πέραν αυτού, στην ταινία «Λατέρνα, φτώχεια και γαρύφαλλο» ο Μάνος Χατζηδάκης επαναλαμβάνει την επιτυχία του «Γαρύφαλλο στ’ αυτί» με το καινούργιο τραγούδι του «Φούστα κλαρωτή και γαρύφαλλο στ’ αυτί», καθώς επίσης γράφει και το «Αχ βρε παλιομισοφόρια» σε στίχους του ίδιου του Σακελλάριου.

Τραγούδι που το απέδωσε μοναδικά ο Βασίλης Αυλωνίτης.

Τη φωτογραφία της ταινίας επιμελήθηκε ο Ντίνος Κατσουρίδης, ο οποίος είχε πραγματοποιήσει το μοντάζ στο προηγούμενου φιλμ.

Μάλιστα, η συνεργασία του στην ταινία αυτή με τον Σακελλάριο είχε και αρκετές εντάσεις, αφού οι δύο μεγάλοι άνδρες ήρθαν και σε αντιπαράθεση κατά την διάρκεια των γυρισμάτων.

Αιτία αποτέλεσε η σκηνή που ο Παυλάρας εξιστορεί το όνειρό του στον Πετράκη.

Η φωτογραφία του Κατσουρίδη στο συγκεκριμένο στιγμιότυπο θεωρήθηκε από τον Σακελλάριο ιδιαίτερα σκοτεινή και με έντονο κοντράστ, κάτι που δεν συνηθιζόταν για την εποχή.

Ο σκηνοθέτης ζήτησε μάλιστα από εκείνον να την ξαναγυρίσει.

Στείλε μας το δικό σου άρθρο!!!

Ο Κατσουρίδης όμως επέμενε σθεναρά σε αυτό το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα και για αυτό η σκηνή ξαναγυρίστηκε μεν, αλλά με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Τελικά η σκηνή εντάχθηκε στην ταινία με τον τρόπο που ήθελε ο Κατσουρίδης.

Στην συνέχεια ακολούθησε η ιστορική σκηνή που απεικονίζει τσιγγάνες να χορεύουν με συνοδεία την μουσική της λατέρνας, αλλά αμέσως μετά εμφανίζονται ντυμένες στα μαύρα να μοιρολογούν και να συμμετέχουν στην νεκρική πομπή της λατέρνας.

Μάλιστα, στη σκηνή αυτή συμμετείχαν 200 περίπου τσιγγάνες.

Δεν αναφερθήκαμε όμως στην υπόθεση της ταινίας:

Οι δύο λατερνατζήδες, ο Πετράκης (Μίμης Φωτόπουλος) και ο Παυλάρας (Βασίλης Αυλωνίτης), έχουν αποκτήσει ένα τεράστιο ποσό ως αμοιβή που τους έχει δώσει ο πατέρας της δεσποινίδος Καίτης (Τζένη Καρέζη), όταν την βοήθησαν να βρει τη ευτυχία και να παντρευτεί τον νέο που αγαπούσε (Αλέκος Αλεξανδράκης).

Τα χρήματα αυτά όμως κάποια στιγμή τελειώνουν και οι δύο φίλοι επέστρεψαν στη μιζέρια τους.

Με τις αναδουλειές να αυξάνονται, ο Παυλάρας αρρωσταίνει και ο Πετράκης αναγκάζεται να πουλήσει κρυφά την λατέρνα για να τον κάνει καλά.

Συγχρόνως, προσπαθεί να βρει τη δεσποινίδα Καίτη για να τους βοηθήσει, αλλά εκείνη έχει πια χωρίσει και μετακομίσει.

Όταν συνέρχεται ο Παυλάρας, θυμώνει που πουλήθηκε η λατέρνα. (Σπαρακτική η σκηνή που μαθαίνει την αλήθεια).

Στη συνέχεια όμως, βρίσκουν την δεσποινίδα Καίτη, την οποία βοηθούν να ξανασμίξει με τον άντρα της, ο οποίος δεν ξέρει καν πως έχει παιδί μαζί της.

Η ταινία αποτελεί μια εξαιρετική ηθογραφία, ένα πραγματικό ντοκουμέντο από την Ελλάδα της δεκαετίας του 1950, η οποία παρά τις δυσκολίες, «βαστούσε», με αιχμή του δόρατος την εξαιρετικά ισχυρή κοινωνική συνοχή της, το αίσθημα αλληλλεγύης των πολιτών της, αλλά και την ικανότητα αυτών να αντιλαμβάνονται το πραγματικό νόημα της ζωής.

Νόημα που αφορά στις ανθρώπινες σχέσεις και στα συναισθήματα, αδιαφορώντας – στο βαθμό του λογικού– για τα υλικά αγαθά. Οι ερμηνείες των Αυλωνίτη-Φωτόπουλου είναι γεμάτες συναισθηματισμό, τρυφερότητα, αλλά και έντονη δραματικότητα.

Κάπως έτσι, ο θεατής που αντιλαμβάνεται τις καταστάσεις και εμβαθύνει στο σενάριο, στις ερμηνείες, αλλά και στην ατμόσφαιρα της εποχής εκείνης, βουρκώνει. Όσες φορές κι αν δει την ταινία.

Η σκηνή π.χ. που οι άφραγκοι φίλοι του Παυλάρα «τσοντάρουν» από το υστέρημά τους, για να του αγοράσουν φάρμακα, είναι μοναδική και ξυπνάει τα κρυμμένα συναισθήματα όλων μας.

Η ταινία «Λατέρνα, φτώχεια και γαρύφαλλο» προβλήθηκε στις αίθουσες Αθηνών – Πειραιώς – Προαστίων το 1957, έκοψε 113.641 εισιτήρια και βρέθηκε στην 3η θέση ανάμεσα στις 30 ταινίες της σεζόν εκείνης.

Ακόμα και σήμερα αποτελεί μια από τις αγαπημένες ταινίες των καναλιών, αφού προβάλλεται αρκετά συχνά, ενώ σε κάθε της προβολή σημειώνει σημαντικές τηλεθεάσεις.

Και ταινίες που μπορείς να δεις δεκάδες φορές, με την ίδια λαχτάρα κάθε φορά, είναι ελάχιστες.

Το γιατί ας ψάξει ο καθένας μας να το βρει μόνος του.

Αναδημοσίευση άρθρου απο το gazzetta.gr

Επεξεργασία ηθοποιών


Επεξεργασία παρασκηνίου

Σχόλια
Loading...