«Άξιον Εστί» των Οδυσσέα Ελύτη και Μίκη Θεοδωράκη

Άξιον Εστί

Του Ηλία Δ.Τάσκου.

Το 1959 ο Οδυσσέας Ελύτης γράφει το «Άξιον Εστί».

Εκδόθηκε έναν χρόνο αργότερα, και ήταν αυτό που χάρισε στον δημιουργό του το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1979.

Ο Ελύτης υπήρξε ο δεύτερος Έλληνας που τιμήθηκε με το Ανώτερο Βραβείο Λογοτεχνίας. Είχε προηγηθεί το 1963 ο Γιώργος Σεφέρης.

 

Η μελοποίηση του «Άξιον Εστί»…

Το 1964 ξεκίνησε η ηχογράφηση του μελοποιημένου «Άξιον Εστί» από τον Μίκη Θεοδωράκη ενώ η συνεργασία του Ελύτη με τον συνθέτη είχε ξεκινήσει ήδη από το 1961.

Το ορατόριο του Θεοδωράκη εντάχθηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών και επρόκειτο αρχικά να παρουσιαστεί στο Ηρώδειο.

Ωστόσο το Υπουργείο Προεδρίας Κυβερνήσεως αρνήθηκε να το παραχωρήσει, με αποτέλεσμα ο Ελύτης και ο Θεοδωράκης να αποσύρουν το έργο,

το οποίο παρουσιάστηκε τελικά στις 19 Οκτωβρίου στο κινηματοθέατρο Ρεξ.

Η πρεμιέρα έγινε μέσα σε ενθουσιώδη ατμόσφαιρα και φυσικά δεν έλλειπε η πολιτική χροιά.

Η απαγόρευση, πάντως, της πα­ρουσίασης του «Άξιον Εστί» στο Ηρώδειο, είχε και  τη συνέχειά της

και ίσως τότε να δόθηκε και το οριστικό τέλος της διαφοράς, με φιλικό βεβαίως τρόπο, αλλά και το δεικτικό ύφος που χαρακτήριζε τον Γεώργιο Παπανδρέου.

Την Πρωτοχρονιά λοιπόν του ’65 ο  Μίκης Θεοδωράκης στέλνει δώρο στον πρωθυπουργό τον δίσκο του «Άξιον Εστί».

Από το Καστρί, στις 7.1.1965, έρχεται ιδιοχείρως η απάντηση:

Ο Πρόεδρος της Κυβερνήσεως Καστρί 7.1.1965

Αγαπητέ μου Θεοδωράκη, Ευχαριστώ για το «Άξιον Εστί», είναι πράγματι «Άξιον», έχεις ΧΑΡΙΣΜΑ. Και είναι κρίμα η παρε­ξήγηση: Τραγουδάς την ελευθε­ρία και οδηγείς στην άρνησή της.

Γεια χαρά στον τραγουδιστή

Γ. Παπανδρέου

Τα μέρη του «Άξιον Εστί»

Το «Άξιον Εστί»  χωρίζεται σε τρία μέρη: Η «Γένεσις»  (περιγράφει τη δημιουργία του κόσμου),

«Τα Πάθη» (αφορά τις συμφορές του Ελληνισμού κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου)

και «Το Δοξαστικό» (αφιερωμένο στην ομορφιά της φύσης και στη δύναμη της θρησκείας, με ιδιαίτερες αναφορές στο πρόσωπο της Παναγίας).

Η ηχογράφηση σε δίσκο και οι τεχνικές δυσκολίες…

Η πρώτη ηχογράφηση του έργου έγινε το 1964 με την φωνή του Γρηγόρη Μπιθικώτση, τον Μάνο Κατράκη, τον Θόδωρο Δημήτριεφ και την χορωδία της Θάλειας Βυζαντίου.

Από τότε έχει ηχογραφηθεί άλλες τρεις φορές (δύο με τον Νταλάρα και μία με τον Κότσιρα), ενώ έχει παρουσιαστεί σε πολλές εκτελέσεις σε όλον τον κόσμο.

Η πρώτη όμως ηχογράφηση, παραμένει ιστορική.

Ήταν τεράστιες οι τεχνικές δυσκολίες και είναι απίστευτο, πως ολοκληρώθηκε.

Τα στούντιο, δεν μπορούσαν να καλύψουν χορωδία, σολίστες και συμφωνική ορχήστρα.

Η ηχογράφηση έγινε σταδιακά στα στούντιο της Κολούμπια και στο κινηματογραφικό Άλφα.

Μόλις ολοκληρώθηκε η πρώτη ηχογράφηση, ήταν πολύ κάτω του προσδοκώμενου και δεν ήθελαν την κυκλοφορία του δίσκου, ούτε η εταιρεία αλλά ούτε και ο Ελύτης.

Μόνο ο συνθέτης επέμενε και τα κατάφερε. Το βασικό του επιχείρημα, ήταν μια φράση: «Ο κόσμος δεν ακούει με τα αυτιά του, ακούει με την φαντασία του».Και δικαιώθηκε.

Σχόλια
Loading...